اگر هگل تاریخ را مسیر روح میدید، آیا امروز میتوان گفت داده و اطلاعات «روح جدید» تاریخاند؟
تاریخ دانشی است که موضوعش در گذشته است و در دسترس نیست؛ ازاینرو بازیابی آن ممکن نیست و فقط میتوان به آن نزدیک و نزدیکتر شد؛ اما برخلاف آن، داده و اطلاعات میتواند به بخشهای مختلفی تقسیم شود؛ دانش مربوط به گذشته، زمان حال و آینده. بخشی از آن، که مربوط به گذشته است، میتواند تاریخ باشد، بهویژه از آن رو که تاریخ از نظر هایدنوایت و فیلسوفان معاصر تاریخ نه اتفاقات واقعی، بلکه ذهنیت مورخ و زبان مورخ است.