بورس انرژی راهکار مجلس برای حذف رانت و مدیریت مصرف برق

فاطمه مقصودی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو درباره مصوبه اخیر دولت برای افزایش معاملات برق در بورس انرژی گفت: سال‌هاست که کارشناسان اقتصادی و حوزه انرژی بر این باورند که بخشی از مشکلات صنعت برق ناشی از قیمت‌گذاری غیرشفاف، توزیع ناعادلانه یارانه‌ها و وجود رانت در زنجیره تولید و مصرف انرژی است. طبیعتاً هر اقدامی که بتواند فرآیند عرضه و تقاضا را شفاف‌تر کند، به نفع اقتصاد کشور خواهد بود.

او افزود: توسعه معاملات برق در بورس انرژی باعث می‌شود قیمت‌ها واقعی‌تر، رقابت سالم‌تر و مسیر دسترسی به انرژی شفاف‌تر شود. این موضوع می‌تواند بسیاری از رانت‌های غیرضروری و امضا‌های طلایی را حذف کند و در نهایت به نفع تولیدکننده و مصرف‌کننده واقعی باشد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به تأثیر این سیاست بر الگوی مصرف خانوار‌ها و صنایع تصریح کرد: زمانی که سازوکار مصرف اصلاح شود، طبیعتاً مشترکان نیز به سمت مدیریت مصرف حرکت می‌کنند. در همه دنیا تجربه نشان داده وقتی الگوی تعرفه‌گذاری منطقی باشد، مصرف‌کننده تلاش می‌کند هزینه اضافی به شبکه تحمیل نکند و از مشوق‌ها استفاده کند.

مقصودی ادامه داد: در این مدل، خانوار‌های کم‌مصرف نه‌تنها متضرر نمی‌شوند بلکه می‌توانند از تخفیف‌ها و تعرفه‌های تشویقی بهره‌مند شوند. در مقابل، پرمصرف‌ها و صنایع بزرگ نیز به سمت بهره‌وری بیشتر و اصلاح مصرف سوق داده می‌شوند که این مسئله به عدالت در توزیع یارانه انرژی کمک خواهد کرد.

وی درباره تأثیر توسعه بورس انرژی بر حل ناترازی برق کشور نیز گفت: یکی از مشکلات جدی امروز کشور، ناترازی تولید و مصرف برق است که هر سال صنایع و حتی زندگی روزمره مردم را در فصل گرما و سرما تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر اصلاحات اقتصادی در حوزه انرژی انجام نشود، این ناترازی در سال‌های آینده شدیدتر خواهد شد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد: توسعه معاملات برق در بورس انرژی می‌تواند به واقعی شدن مصرف، جذب سرمایه‌گذاری در صنعت برق و کاهش خاموشی‌های ناگهانی کمک کند. زمانی که سرمایه‌گذار احساس کند بازار برق شفاف و قابل پیش‌بینی است، برای توسعه نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های جدید نیز انگیزه بیشتری خواهد داشت.

مقصودی با بیان اینکه آینده این طرح می‌تواند به نفع مردم و به‌ویژه دهک‌های پایین جامعه باشد، اظهار کرد: اگر سیاست‌گذاری‌ها به‌درستی اجرا شود، بخش عمده فشار از روی مصرف‌کنندگان عادی برداشته می‌شود و مدیریت مصرف بیشتر متوجه مشترکان پرمصرف خواهد بود. این همان عدالت انرژی است که سال‌ها درباره آن صحبت شده، اما کمتر به‌صورت عملیاتی اجرا شده است.

وی در پایان درباره ضرورت اقناع افکار عمومی نسبت به اهداف بورس انرژی گفت: مهم‌ترین مسئله، اطلاع‌رسانی دقیق و شفاف به مردم است. باید برای جامعه توضیح داده شود که هدف از توسعه بورس انرژی افزایش بی‌ضابطه قیمت برق نیست، بلکه ساماندهی بازار آشفته انرژی، حذف رانت و حمایت از مصرف‌کنندگان واقعی است.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس خاطرنشان کرد: مردم باید بدانند که ادامه وضعیت فعلی، یعنی توزیع ناعادلانه یارانه‌ها و فشار بیشتر بر شبکه برق کشور. در حالی که اصلاح الگوی مصرف می‌تواند هم به پایداری شبکه کمک کند و هم منابع کشور را عادلانه‌تر در اختیار مردم قرار دهد.