احیای مراتع راهکاری کلیدی برای مقابله با خشکسالی و حفظ امنیت سرزمین

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، طیبه مصباح‌زاده عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی و عضو کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو، روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی را فرصتی برای توجه دوباره به یکی از مهم‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی جهان دانست و اظهار کرد: بیابان‌زایی امروز از یک مسئله صرفاً اکولوژیک فراتر رفته و به موضوعی راهبردی در حوزه امنیت غذایی، امنیت آب و پایداری اجتماعی و اقتصادی کشور‌ها تبدیل شده است.

وی با اشاره به شعار امسال این روز جهانی با عنوان مراتع؛ شناسایی، احترام، احیا افزود: این شعار از سوی کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی سازمان ملل متحد با هدف تأکید بر نقش حیاتی مراتع و سرزمین‌های خشک در تأمین معیشت جوامع محلی، حفظ تنوع زیستی و افزایش تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی انتخاب شده است.

مصباح‌زاده تصریح کرد: در چارچوب برنامه‌های بین‌المللی، نشست‌های کنفرانس اعضای کنوانسیون (COP۱۷) با محوریت تسریع در اجرای هدف «بی‌طرفی در تخریب سرزمین» (LDN)، تقویت سیاست‌های مقابله با خشکسالی، حفاظت و احیای اکوسیستم‌های خشک و افزایش سرمایه‌گذاری در مدیریت پایدار اراضی برگزار می‌شود.

عضو کنوانسیون بیابان‌زایی با بیان اینکه بیابان‌زایی حاصل برهم‌کنش عوامل انسانی و اقلیمی است، گفت: کاهش حاصلخیزی خاک، افت منابع آب، تشدید فرسایش و کاهش تنوع زیستی از مهم‌ترین پیامد‌های این پدیده به شمار می‌رود که در نهایت امنیت غذایی کشور‌ها را تهدید می‌کند.

وی مراتع و اکوسیستم‌های خشک را از مهم‌ترین ارکان پایداری سرزمین برشمرد و افزود: این عرصه‌ها علاوه بر تأمین معیشت جوامع محلی، در تنظیم چرخه آب، ذخیره کربن و حفاظت از تنوع زیستی نقش تعیین‌کننده دارند.

مصباح‌زاده با اشاره به تأثیر بیابان‌زایی بر منابع آبی کشور‌ها خاطرنشان کرد: تخریب پوشش گیاهی و خاک موجب کاهش تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی و افزایش هزینه دسترسی به منابع آب می‌شود و در کنار آن، کاهش تولیدات کشاورزی، افزایش هزینه تولید غذا و مهاجرت‌های روستایی را نیز در پی دارد.

وی نقش دانشگاه‌ها و مراکز علمی را در مقابله با این پدیده بسیار مهم دانست و اظهار کرد: تولید دانش کاربردی، ارائه راهکار‌های اجرایی و پشتیبانی علمی از تصمیم‌گیری‌های ملی از جمله مسئولیت‌های مهم نهاد‌های علمی در این حوزه است.

عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی تأکید کرد: مقابله با بیابان‌زایی ضرورتی برای حفظ امنیت سرزمین و تضمین آینده نسل‌های آینده است و تحقق این هدف نیازمند هم‌افزایی میان علم، سیاست‌گذاری و مشارکت اجتماعی خواهد بود.

وی همچنین با اشاره به برنامه‌های روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی در سال ۲۰۲۶ گفت: این رویداد با میزبانی کنیا و با شعار «مراتع؛ شناسایی، احترام، احیا» برگزار می‌شود و بر اهمیت مراتع در افزایش تاب‌آوری اقلیمی، تأمین امنیت غذایی و آبی، حفاظت از تنوع زیستی و حمایت از جوامع محلی تأکید دارد.

مصباح‌زاده افزود: بر اساس اعلام دبیرخانه کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی سازمان ملل، مراتع بیش از نیمی از خشکی‌های جهان را دربر می‌گیرند، اما همچنان از جمله اکوسیستم‌های کمتر مورد توجه قرارگرفته هستند و در سال‌های اخیر تحت تأثیر تغییر اقلیم، تخریب سرزمین و تغییر کاربری اراضی با تهدیدات جدی مواجه شده‌اند.

وی در پایان از برگزاری نشست آتی کنفرانس اعضای کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی در کشور مغولستان خبر داد و گفت: این اجلاس با هدف ارزیابی پیشرفت کشور‌ها در اجرای تعهدات، تحقق هدف بی‌طرفی در تخریب سرزمین، تقویت اقدامات مقابله با خشکسالی و توسعه سرمایه‌گذاری در احیای اراضی و مراتع برگزار خواهد شد.