نارسایی در معاونت جوانان وزارت ورزش/ وقتی سیاست گذاری امور جوانان تنها بر روی کاغذ است

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبگزاری دانشجو، فاطمه پارسایی، ساماندهی امور جوانان به منظور سیاست گذاری و هماهنگی برعهده معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان است، معاونتی که در حاشیه این وزارتخانه، حجم سنگینی از مسئولیت را به دوش می‌کشد.

علیرضا رحیمی، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، چندی پیش با اشاره به مسئولیت‌های قانونی معاونت امور جوانان اظهارکرد: ((امروز این معاونت بر اساس قانون اهداف و وظایف وزارت ورزش و جوانان، برنامه هفتم توسعه و مصوبات شورای عالی نوجوانان و جوانان، مسئول سیاست‌گذاری و هماهنگی ملی در حوزه‌هایی مانند اشتغال جوانان، مهارت‌آموزی، تحکیم خانواده، مشاوره ازدواج، کاهش طلاق، سلامت روان، ساماندهی سمن‌ها، مشارکت اجتماعی، حکمرانی داده‌محور، دیپلماسی جوانان و اجرای سیاست‌های جوانی جمعیت است.))

این درحالی است که سهم اعتبارات این معاونت در سال جاری کم‌تر از نصف اعتبارات در نظر گرفته شده برای برنامه ((حمایت از توسعه ورزش قهرمانی)) که بخش کوچکی از جامعه جوان کشور را به خود اختصاص می‌دهد، بوده است.

از سوی دیگر براساس گزارش معاونت تبلیغ حوزه علمیه با رویکردی جامعه شناختی و با تمرکز بر داده‌های جمع آوری شده از یک نمونه ۲۵۲، ۱۱ نفر از دستگیرشدگان حوادث دی ماه ۱۴۰۴ ایران نشان می‌دهد که الگوی غالب افراد به صورت مردان ایرانی جوان، مجرد، کم تحصیل و بدون سابقه کیفری است و سن ۷۷ درصد دستگیرشدگان زیر ۳۰ سال و ۲۷ درصد زیر ۱۸ سال هستند، آمار و ارقامی که نشان از زنگ هشدار جدی از وضعیت جوانان کشور و حاکی از مورد غفلت قرار گرفتن امور آنان در طی این سال‌ها است.

مطابق ماده (۳) قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان که به بررسی اهداف این وزارتخانه در حوزه جوانان پرداخته‌است، به مواردی نظیر ارتقای هویت دینی-انقلابی و ملی جوانان، بهبود و اصلاح سبک زندگی جوانان منطبق بر ارزش‌های اسلامی- ایرانی و اتخاذ سیاست‌های حمایتی در جهت اشتغال و ازدواج جوانان اشاره داشته‌است.

اهدافی که در طی سال‌های گذشته یا اصلا به‌طورجدی دنبال نشده‌اند وحتی اگر اقداماتی صورت گرفته‌است، از ظرفیت و کفایت لازم برخوردار نبوده، چراکه آمار مربوط به حضور جوانان در حوادث اخیر به عنوان افرادی آشوبگر و تخریب کننده، نشان از شکاف قابل ملاحظه‌ای میان این اهداف و تحقق آن دارد.

افزون برآن تاسیس خانه‌های جوانان که برعهده این معاونت است، به عنوان مراکزی برای حفظ و ارتقای هویت دینی، ملی و انقلابی جوانان، مشارکت و توانمندسازی اجتماعی و آموزش و مهارت زندگی و نشاط و شادابی جوانان درچهارچوب‌های معین می‌باشد، اما به نسبت تعداد جوانان در کشور با توجه به اینکه براساس آمار رسمی، ۲۴ میلیون نفر از جمعیت کشور را جمعیت جوانان ۱۵ تا ۳۴ سال را تشکیل می‌دهد و همچنین از نظر توانایی جذب این قشر از جامعه، چندان نتوانسته‌است از موفقیت لازم برخوردار باشد.

از سوی دیگر برنامه‌های ملی برای سلامت روان و اوقات فراغت نیز از دیگر وظایفی است که برعهده این معاونت قرار دارد، با این وجود تا کنون سند ملی جامعی در حوزه سلامت روان جوانان تدوین نشده و ترسیم برنامه‌هایی هدفمند، چندجانبه و مورد اقبال اکثریت جوانان که بتواند از ظرفیت مناسبی بهرمند باشد نیز صورت نگرفته است.

از دیگر وظایف مهم معاونت جوانان این وزارتخانه، سرمایه گذاری بر روی اشتغال جوانان و مهارت آموزی این قشر از جامعه است. غلام حسین محمدی، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، چندی پیش و در دیداری در استان چهارمهال بختیاری اظهار کرد: ((حدود ۲۸ درصد از جمعیت ۱۵ تا ۲۵ سال کشور نه شاغل هستند، نه تحصیل می‌کنند و نه مهارتی می‌آموزند، در حالی که این نرخ در دنیا حدود ۲۰ درصد است.))

نگاهی بر آمار و ارقام موجود در حوزه‌های مختلف امور جوانان در کشور نشان از عملکرد ضعیف و خلاء جدی در سیاست گذاری و خط مشی، در معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان دارد، معاونتی که در حال حاضر، به عنوان دبیرخانه ستاد ملی ساماندهی امور جوانان به شمار می‌رود و باید هماهنگی میان بیش از ۲۰ دستگاه را مدیریت کند.

در واقع این گستره وسیع ماموریت و مسئولیت هماهنگی و شفاف‌سازی نقش دستگاه‌های مختلف، برعهده معاونتی است که تا کنون با چالش و قصور در مسئله شناسی جوانان و عدم شناخت دقیق از مسائل و نیاز‌های جوانان امروز، مواجه است، و در چنین سیستمی فقدان شناسایی درست مسئله، با سیاست گذاری و برنامه ریزی نامتناسب با نیاز جامعه همراه خواهد بود که ماه عسل آن وضعیت نگران کننده جوانان کشور در حال حاضر است.

با توجه به متعدد بودن سازمان‌ها و وزارتخانه‌های مربوط به امور جوانان و فرابخشی بودن این حوزه و به منظور جلوگیری از موازی کاری‌ها وایجاد هم راستایی در سیاست گذاری‌ها، معاونت امور جوانان باید به طور جدی و تخصصی با انجام پایش و ارزیابی مستمر وظیفه ساماندهی امور جوانان را دنبال کرده و به‌عنوان یک نهاد هماهنگ‌کننده که برنامه‌ریزی، نظارت و راهبری را بر عهده دارد، پیشگام در برآورد مسائل و مشکلات جوانان باشد و اهداف و وظایف تعریف شده را به درستی دنبال کند.

در غیر این صورت و تا زمانی که مسئولیت دشوار و گسترده امور جوانان بر عهده معاونت کم توان و بی ثمر معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان باشد، بهبود شاخص‌های مربوط به امور جوانان نظیر ارتقای هویت، کاهش بیکاری، افزایش ازدواج، بهبود کیفیت سلامت روان جوانان، افزایش مهارت‌های آموزشی و توانمندسازی و همچنین تعریف برنامه‌هایی مناسب با نیاز‌ها و اوقات فراغت جوانان و ... با چالش‌های جدی و کاستی‌های آسیب زننده همراه خواهد بود.