مسیر توسعه علمی تنها با رفع فیلترینگ داخلی کامل نمیشود — بخش بزرگی از محدودیت در دسترسی به منابع روز، حاصل تحریمها و انسدادهای فناوری از سوی مبدأ است؛ مسئلهای که نیازمند تدبیر بینالمللی و سیاستگذاری هوشمندانه برای بازگرداندن پژوهشگران ایرانی به جریان جهانی علم است