خراسان رضوی به روایت استاندار؛ از دیپلماسی مرز و آزادراه‌ها تا چالش مازوت و توسعه انرژی‌های پاک

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، غلامحسین مظفری، با اشاره به ضرورت برقراری ارتباط هدفمند و منطقی با کشور‌های پیرامونی، گفت: بر اساس ارزیابی‌ها و اولویت‌بندی‌های انجام‌شده، ارتباط با کشور‌هایی که بیشترین ظرفیت همکاری با استان را دارند در دستور کار قرار گرفت و این مسیر به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده آغاز شد.

وی با تأکید بر جایگاه ویژه خراسان رضوی به واسطه وجود بارگاه منور امام رضا (ع)، افزود: سالانه افزون بر ۳۰ میلیون زائر داخلی و حدود سه میلیون و ۶۰۰ هزار زائر و گردشگر خارجی به مشهد مقدس سفر می‌کنند. همین ظرفیت، یکی از مبانی اصلی ما برای توسعه تعاملات اقتصادی و تجاری با کشور‌های اطراف بوده است.

استاندار خراسان رضوی ادامه داد: بر همین اساس، با مشارکت فعال بخش خصوصی، چارچوب مشخصی برای سفر‌ها و مراودات اقتصادی تعریف شد. جلسات منظم «یکشنبه‌های اقتصادی» بدون وقفه برگزار شده و هدف از این جلسات، آغاز یک فعالیت جدی و ساختارمند در حوزه اقتصاد بین‌الملل استان و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های خراسان رضوی بوده است.

نقش خراسان رضوی، تاریخی است

مظفری با بیان اینکه خراسان رضوی در طول تاریخ همواره نقشی فراتر از یک استان ایفا کرده است، تصریح کرد: باور ما این است که خراسان نه‌تنها باید مسائل خود را حل کند، بلکه باید بخشی از بار کشور را نیز بر دوش بکشد. این نقش تاریخی، امروز نیز قابل تحقق است.

وی در تشریح رویکرد استان در سفر‌های خارجی گفت: تمامی سفر‌ها هدفمند، با شناسایی دقیق طرف‌های مقابل و فهرست مشخص تجار انجام شد. پیش از سفر، اطلاعات کامل از طریق سفارتخانه‌ها و رایزنان اقتصادی دریافت می‌شد و هیچ سفری بدون دعوت رسمی، رعایت پروتکل‌ها و حفظ شأن استان و تجار انجام نگرفت. همچنین تمام سفر‌ها با پرواز مستقیم از مشهد انجام شد تا جایگاه خراسان رضوی حفظ شود.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به مقاصد سفر‌های انجام‌شده افزود: این سفر‌ها از پاکستان آغاز شد و شهر‌هایی همچون کراچی، لاهور، ایالت پنجاب، سمرقند، بخارا، هرات، کابل، بیشکک در قرقیزستان و استانبول را شامل شد. همچنین سفر به عراق با دعوت استانداران کربلا و نجف در دستور کار قرار دارد و برای کشور‌های حاشیه خلیج فارس نیز برنامه‌ریزی شده است.

مظفری نتایج این سفر‌ها را ملموس و قابل اندازه‌گیری دانست و گفت: پس از سفر به پاکستان، در کمتر از سه ماه، ۴۳ درصد افزایش صادرات ثبت شد. این رقم در سفر ازبکستان به ۱۴۷ درصد رسید. در افغانستان نیز، با وجود تغییر والی هرات، گفت‌و‌گو‌ها در مرز و مشهد ادامه یافت و بخش قابل توجهی از مسائل مرزی حل‌وفصل شد.

وی با اشاره به شرایط خاص کشور در ماه‌های اخیر افزود: در حالی که در شش‌ماهه نخست امسال صادرات کشور با کاهش مواجه بود، خراسان رضوی موفق به ثبت ۳۶ درصد افزایش صادرات شد. این دستاورد در شرایطی رقم خورد که کشور با التهاب ناشی از جنگ، اختلال در پرواز‌ها و ابهام در آینده مواجه بود.

استاندار خراسان رضوی ادامه داد: در همان شرایط، راهبرد استان این بود که آمادگی کامل برای تأمین کالا‌های اساسی وجود داشته باشد. ارتباطات قبلی با کشور‌هایی مانند پاکستان تقویت شد تا در صورت تشدید بحران، خراسان رضوی بتواند نقش پشتیبان کشور را ایفا کند.

مظفری در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو به جایگاه کریدور‌های ترانزیتی اشاره کرد و گفت: خراسان رضوی محل تلاقی کریدور‌های شرق به غرب و شمال به جنوب است. کریدور سرخس–چابهار به نفع کشور و منطقه بوده و خوشبختانه پیشرفت مناسبی دارد. مسیر چابهار–زاهدان و همچنین سرخس–گناباد–یونسی فعال است و قطعه یونسی–زاهدان نیز در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: این کریدور، کشور‌های آسیای میانه را به آب‌های گرم جنوب متصل می‌کند و مزیت راهبردی بزرگی برای کشور به همراه دارد. در کنار آن، کریدور شرق به غرب از سرخس تا چشمه‌ثریا نیز در حال بهره‌برداری است و برقی‌سازی مسیر مشهد–تهران در فاز نخست در دستور کار قرار دارد.

هزینه قطار سریع‌السیر مشهد-تهران اقتصادی است

استاندار خراسان رضوی درباره قطار سریع‌السیر مشهد–تهران نیز گفت: این پروژه یکی از مطالبات جدی مردم و مورد تأکید مقام معظم رهبری است. هزینه آن بین ۱۲ تا ۲۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود و فناوری آن وارداتی است، اما با توجه به سهم بالای این مسیر در جابه‌جایی مسافران ریلی کشور، اقتصادی‌ترین مسیر برای اجرای این طرح محسوب می‌شود.

مظفری با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده در این زمینه افزود: در همین یک سال، چندین جلسه در سطوح عالی برگزار شده و برقی‌سازی مسیر مشهد–تهران با تأمین ردیف بودجه و فاینانس، وارد مرحله اجرا شده است.

وی در ادامه به موضوع تعهد ارزی صادرات به افغانستان پرداخت و تصریح کرد: صادرات به افغانستان به‌طور کامل ریالی است و این کشور یکی از بزرگ‌ترین مقاصد صادراتی ایران محسوب می‌شود. با این حال، الزام به رفع تعهد ارزی مشکلات جدی برای تجار ایجاد کرده و باعث حذف صادرکنندگان واقعی از چرخه صادرات می‌شود. این موضوع بار‌ها با رئیس‌جمهور و رئیس‌کل بانک مرکزی مطرح شده و انتظار می‌رود هرچه سریع‌تر حل‌وفصل شود.

استاندارخراسان رضوی در حوزه جذب سرمایه‌گذاری نیز گفت: اولویت نخست ما حفظ سرمایه‌های داخلی و جلوگیری از خروج آنهاست. در کنار آن، برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی، ۵۲۸ پروژه مشخص و استاندارد در حوزه‌های مختلف تعریف شده است. همچنین مناطق آزاد دوغارون و سرخس فعال شده‌اند و پروژه‌های مهمی به‌ویژه با مشارکت سرمایه‌گذاران خارجی در حال اجراست.

مظفری با اشاره به همکاری‌های اقتصادی با افغانستان افزود: هدف ما ایجاد اقتصاد مکمل با این کشور است. ایران از فناوری و دانش برخوردار است و افغانستان دارای مواد اولیه، آب و نیروی کار ارزان است. بر همین اساس، موضوع واردات گوشت از افغانستان، سرمایه‌گذاری مشترک در دامداری و ایجاد زنجیره تولید و بسته‌بندی در دستور کار قرار گرفته است.

شرق کشور از نظر آزادراهی با فقر تاریخی مواجه است

وی در ادامه به وضعیت زیرساخت‌های استان اشاره کرد و گفت: شرق کشور از نظر آزادراهی با فقر تاریخی مواجه است. آزادراه حرم تا حرم، قطعات مشهد–نیشابور–سبزوار و مسیر‌های مرتبط با سمنان فعال شده و پس از وقفه‌ای چندساله، روند اجرایی آنها شتاب گرفته است.

استاندار خراسان رضوی همچنین به جاده‌های منتهی به معادن سنگ‌آهن سنگان اشاره کرد و افزود: سالانه حدود ۲۰ میلیون تن سنگ‌آهن از این منطقه استخراج می‌شود و حجم بالای تردد کامیون‌ها، فشار زیادی بر جاده‌ها وارد کرده است. با مشارکت معادن و دستگاه‌های اجرایی، طرح‌های تعریض و ایمن‌سازی این مسیر‌ها در حال اجراست.

مظفری در تشریح وضعیت پروژه‌های شهری و اجتماعی گفت: جمعیت شهر مشهد به تنهایی از جمعیت بیش از ۲۵ استان کشور بیشتر است و مدیریت این کلان‌شهر، به‌ویژه در حاشیه شهر، نیازمند ساختار‌های ویژه است. با این حال، در حوزه‌هایی مانند فضای سبز، فرهنگسراها، ورزش و خدمات شهری، اقدامات مؤثری انجام شده است.

وی به پروژه‌های مهم استان از جمله فرودگاه گناباد، توسعه دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری و زیرساخت‌های درمانی اشاره کرد و گفت: بیمارستان ۵۴۰ تختخوابی حاشیه شهر مشهد با تأمین منابع در حال تکمیل است و اورژانس آن تا پایان سال به بهره‌برداری می‌رسد.

مصرف مازوت در نیروگاه توس یکی از دغدغه‌های جدی استان است

استاندار خراسان رضوی درباره نیروگاه توس نیز اظهار کرد: آلودگی این نیروگاه به‌ویژه به دلیل مصرف مازوت، یکی از دغدغه‌های جدی استان است. اولویت ما حفظ سلامت مردم است و تلاش می‌کنیم با توسعه انرژی‌های نو، وابستگی به سوخت‌های آلاینده را کاهش دهیم.

مظفری با اشاره به راه‌اندازی ستاد انرژی‌های نو در استان افزود: در قالب این ساختار، با تفویض اختیارات کامل، صدور مجوز‌ها تسهیل شد و نتایج ملموسی به دست آمد. تاکنون ۵۲ مگاوات برق خورشیدی در بخش کشاورزی، حدود ۳۰ مگاوات در بخش صنعتی و هزاران واحد خانگی وارد مدار شده‌اند.

وی گفت: بیش از ۲۳ هزار کشاورز با تجمیع سرمایه‌های خرد، نیروگاه‌های خورشیدی راه‌اندازی کرده‌اند و این اقدام علاوه بر تأمین برق، فرهنگ‌سازی مؤثری در حوزه انرژی‌های پاک ایجاد کرده است.

استاندار خراسان رضوی در بخش دیگر این گفت‌و‌گو با اشاره به بهبود فضای کسب‌وکار استان تصریح کرد: خراسان رضوی در بهار ۱۴۰۳ رتبه ۲۳ کشور را داشت، اما با تقویت گفت‌و‌گو میان دولت و بخش خصوصی، این رتبه به جایگاه نخست کشور ارتقا یافت. این موفقیت، نتیجه همگرایی، اعتماد متقابل و باور به امکان‌پذیری حل مسائل است.

وی تأکید کرد: راهبرد مدیریت استان مبتنی بر گفت‌و‌گو، حضور میدانی، برنامه‌ریزی منسجم و استفاده از همه ظرفیت‌هاست و این مسیر با جدیت ادامه خواهد یافت.

استاندار خراسان رضوی در ادامه به موضوع کمیسیون‌های مشترک اقتصادی با کشور‌های همسایه اشاره کرد و گفت: خراسان رضوی با کشور‌هایی مانند افغانستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان ارتباط مستقیم دارد، اما در بسیاری از موارد، استان‌ها از جزئیات مذاکرات و توافقات کمیسیون‌های مشترک بی‌اطلاع می‌مانند. این در حالی است که مسائل مرزی و اقتصادی این کشور‌ها مستقیماً با استان‌ها مرتبط است.

مظفری افزود: خوشبختانه در ماه‌های اخیر، گام‌هایی برای حضور فعال‌تر استانداران در ساختار کمیسیون‌های مشترک برداشته شده، اما این روند هنوز به‌طور کامل محقق نشده و نیازمند تقویت است.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت‌های بین‌المللی مشهد گفت: مشهد قابلیت تبدیل شدن به یک شهر بین‌المللی به معنای واقعی را دارد. در یک سال گذشته، برگزاری اجلاس وزرای خارجه، کنفرانس‌های بین‌المللی، نمایشگاه‌های تخصصی، کمیته‌های بین‌المجالس و رویداد‌های ورزشی منطقه‌ای، بخشی از این ظرفیت را بالفعل کرده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: پیوند هویت ایرانی و اسلامی، حضور بارگاه رضوی، ظرفیت‌های فرهنگی، اقتصادی و گردشگری، ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد مشهد است که باید از آنها برای ارتقای جایگاه استان و کشور در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی به بهترین شکل استفاده شود.

استاندار خراسان رضوی با تأکید بر امکان‌پذیری مدیریت مؤثر در استان‌ها گفت: اگر مدیران به این باور برسند که می‌توان کار کرد، باید بمانند و کار کنند. تجربه مدیریتی در خراسان رضوی نشان داده است که با وجود همه مشکلات، امکان پیشبرد امور وجود دارد.

وی با اشاره به فضای عمومی استان افزود: فضای حاکم بر خراسان رضوی فضایی آرام، همراه و همدل است و برخلاف برخی القائات نادرست، دوگانگی میان فضای مذهبی و دولت در استان وجود ندارد. ممکن است دیدگاه‌ها و نظرات متفاوتی مطرح شود، اما در عمل، همراهی و انسجام کامل میان ارکان مختلف استان برقرار است.

استاندار خراسان رضوی ادامه داد: در استان، نماینده محترم ولی‌فقیه، تولیت آستان قدس رضوی، اعضای شورای تأمین و مجموعه دستگاه‌های امنیتی، انتظامی، اطلاعاتی و قضایی در کنار یکدیگر فعالیت می‌کنند و این همدلی، بستر مناسبی برای پیشبرد امور فراهم کرده است. گاهی اوقات بخش‌هایی از صحبت‌ها به‌صورت گزینشی بازتاب داده می‌شود، اما واقعیت میدانی استان چیز دیگری است.

وی با اشاره به ضرورت پیشگیری از برخی حاشیه‌ها تصریح کرد: ممکن است گاهی خروجی‌هایی ایجاد شود که خوشایند نباشد، اما وظیفه مدیریت استان، پیش‌بینی و پیشگیری از چنین اتفاقاتی و استفاده صحیح از ظرفیت‌های عظیم مشهد است.

استاندار خراسان رضوی با تأکید بر توجه هم‌زمان به نیاز‌های معنوی و اجتماعی شهر مشهد گفت: در کنار وجود بارگاه منور رضوی که بخش مهمی از نیاز‌های معنوی جامعه را تأمین می‌کند، همه ما به ضرورت ایجاد نشاط، شادابی، ورزش، تفریح و پاسخ‌گویی به نیاز‌های جدی جوانان باور داریم. مشهد شهری است که جمعیت آن از بیش از ۲۵ استان کشور بیشتر است و طبیعی است که چنین شهری به زیرساخت‌های متناسب در حوزه ورزش و نشاط اجتماعی نیاز داشته باشد.

تنها پژوهشکده تخصصی زعفران دنیا در تربت‌حیدریه قرار دارد

وی افزود: هیچ‌کس در استان مخالف ارتقای ورزش نیست. اتفاق نظر وجود دارد که ورزش باید در چارچوب‌های مشخص توسعه پیدا کند و موانع موجود برطرف شود. نمونه آن، پیگیری وضعیت ورزشگاه‌هاست؛ از تکمیل زیرساخت‌هایی مانند فیبر نوری، گیت‌های ورودی و سامانه‌های کنترل بلیت در ورزشگاه ثامن گرفته تا استفاده مناسب از ظرفیت ورزشگاه امام رضا (ع) برای برگزاری مسابقات.

استاندار خراسان رضوی در ادامه به جایگاه استان در حوزه زعفران اشاره کرد و گفت: خراسان رضوی در تولید زعفران پیشتاز کشور است و همچنان بیشترین و باکیفیت‌ترین زعفران کشور در این استان و خراسان جنوبی تولید می‌شود. در حال حاضر، ۱۲۵ واحد فرآوری زعفران در استان فعال است و تنها پژوهشکده تخصصی زعفران دنیا در تربت‌حیدریه قرار دارد که نشان‌دهنده ظرفیت بالای علمی و اجرایی استان در این حوزه است.

وی با اشاره به برخی موانع اداری افزود: با وجود این ظرفیت‌ها، همچنان مشکلاتی در حوزه ساختار اداری وجود دارد؛ از جمله تمرکز اختیارات دفتر زعفران در وزارت جهاد کشاورزی که کشاورزان و واحد‌های تولیدی را ناچار به اخذ مجوز‌های متمرکز کرده است. پیشنهاد استان این است که اختیارات مرتبط با زعفران به‌صورت متمرکز در داخل وزارتخانه و با تفویض بیشتر به استان‌ها ساماندهی شود.

استاندار خراسان رضوی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع تفویض اختیارات پرداخت و گفت: باور دولت و تأکید مقام معظم رهبری بر این است که استانداران مدیران همه‌جانبه استان‌ها هستند و باید اختیارات لازم به آنها واگذار شود. با این حال، در بدنه اجرایی کشور مقاومت‌هایی وجود دارد که ریشه آن، منافع و ساختار‌های متمرکز است.

وی با اشاره به سهم جمعیتی خراسان رضوی اظهار کرد: استان‌های خراسان رضوی، شمالی و جنوبی در مجموع حدود ۱۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، اما در برخی حوزه‌ها از جمله واردات کالا‌های اساسی، سهم متناسبی به استان‌ها داده نمی‌شود. این در حالی است که مدیریت این امور در استان‌ها می‌تواند سریع‌تر و کارآمدتر انجام شود.

استاندار خراسان رضوی با ذکر نمونه‌ای از مشکلات موجود گفت: حتی در مواردی که صادرکنندگان استان قصد دارند از محل صادرات خود اقدام به واردات کالا‌های اساسی کنند، با موانع اداری و اخذ مجوز‌های پیچیده مواجه می‌شوند؛ موضوعی که روند تأمین کالا را کند می‌کند و نیازمند اصلاح جدی است.

وی تأکید کرد: اگر استاندار با رأی اعتماد هیئت دولت منصوب می‌شود، باید اختیار و مسئولیت متناسب نیز به او واگذار شود. تفویض اختیار واقعی باعث به حرکت درآمدن چرخ‌دنده‌های اقتصادی استان‌ها می‌شود و این موضوع نیاز به آزمون و خطا ندارد، بلکه تجربه عملی آن در استان‌ها قابل مشاهده است.