یک تریلیون دلار دود شد؛ پشت پرده ریزش سنگین طلا، بیت‌کوین و وال‌استریت

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، بازار‌های مالی جهان طی ۲۴ ساعت گذشته یکی از سنگین‌ترین موج‌های اصلاحی ماه‌های اخیر را تجربه کردند؛ موجی که از بازار فلزات گرانبها تا بورس آمریکا و ارز‌های دیجیتال را دربر گرفت و به از بین رفتن بیش از یک تریلیون دلار از ارزش بازار‌های مالی منجر شد.

در معاملات روز گذشته، قیمت جهانی طلا با افتی حدود ۱۵۵ دلاری معادل ۳.۵ درصد مواجه شد و به محدوده ۴۳۲۲ دلار در هر اونس رسید. نقره نیز شرایطی به‌مراتب بدتر را تجربه کرد و با سقوط بیش از ۸ درصدی تا محدوده ۶۷ دلار عقب‌نشینی کرد.

همزمان بازار سهام آمریکا نیز تحت فشار شدیدی قرار گرفت. شاخص نزدک ۱۰۰ که مهم‌ترین نماد سهام شرکت‌های فناوری آمریکا محسوب می‌شود، تنها در یک روز ۴.۵ درصد از ارزش خود را از دست داد و سهام غول‌های فناوری از جمله انویدیا، مایکروسافت، متا، آمازون، تسلا، آلفابت و AMD با افت‌های قابل توجهی مواجه شدند.

برآورد‌ها نشان می‌دهد تنها طی دو ساعت بیش از ۱.۰۹ تریلیون دلار از ارزش بازار بورس آمریکا از بین رفته است؛ رخدادی که بیانگر شدت واکنش سرمایه‌گذاران به داده‌های جدید اقتصاد آمریکا است.

در بازار ارز نیز شاخص دلار آمریکا (DXY) با تقویت محسوس به محدوده ۱۰۰ واحد رسید؛ سطحی که از نگاه تحلیلگران نقش مهمی در فشار بر قیمت کالا‌ها و فلزات گرانبها ایفا کرده است.

سقوط بیت‌کوین به زیر ۶۰ هزار دلار

بازار ارز‌های دیجیتال نیز از این موج فروش در امان نماند. بیت‌کوین به عنوان بزرگ‌ترین دارایی دیجیتال جهان به زیر سطح ۶۰ هزار دلار سقوط کرد و فشار فروش در کل بازار کریپتو افزایش یافت.

همزمان داده‌های بازار نشان می‌دهد حجم لیکویید شدن موقعیت‌های معاملاتی در بازار ارز‌های دیجیتال طی ۲۴ ساعت گذشته به حدود ۱.۵ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که نشان‌دهنده شدت خروج سرمایه و بسته شدن اجباری معاملات اهرمی در بازار کریپتو است.

علت اصلی ریزش‌ها چه بود؟

محرک اصلی این تحولات، انتشار گزارش اشتغال آمریکا بود؛ گزارشی که تصویری بسیار قوی‌تر از انتظار اقتصاد این کشور ارائه کرد. بر اساس آمار منتشر شده، اقتصاد آمریکا در ماه می‌تعداد شغل‌هایی به‌مراتب بیشتر از پیش‌بینی تحلیلگران ایجاد کرده و نرخ بیکاری نیز در همان سطح ماه قبل باقی مانده است.

در واقع تعداد فرصت‌های شغلی ایجاد شده تقریباً دو برابر انتظارات بازار بوده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد اقتصاد آمریکا همچنان از قدرت بالایی برخوردار است و نشانه‌های رکود در آن مشاهده نمی‌شود. در نگاه نخست، رونق اشتغال و رشد اقتصاد خبر مثبتی تلقی می‌شود، اما برای بازار‌های مالی ماجرا متفاوت است.

منطق سرمایه‌گذاران این است که وقتی اقتصاد آمریکا همچنان قوی است و بازار کار وضعیت مطلوبی دارد، فدرال رزرو دلیلی برای کاهش نرخ بهره به‌منظور تحریک اقتصاد نخواهد داشت. حتی احتمال دارد بانک مرکزی آمریکا برای مهار فشار‌های تورمی در آینده به سمت افزایش مجدد نرخ بهره حرکت کند. همین تغییر انتظارات کافی بود تا موجی از فروش در بازار‌های جهانی شکل بگیرد.

چرا نرخ بهره بالا برای طلا منفی است؟

طلا برخلاف اوراق قرضه یا سپرده‌های بانکی سودی به سرمایه‌گذاران پرداخت نمی‌کند؛ بنابراین زمانی که نرخ‌های بهره بالا می‌رود یا انتظار افزایش آن وجود دارد، نگهداری دارایی‌های بهره‌دار جذاب‌تر می‌شود و بخشی از سرمایه از بازار طلا خارج می‌شود.

بر همین اساس، معامله‌گران پس از انتشار داده‌های اشتغال آمریکا، انتظارات خود از سیاست پولی فدرال رزرو را بازنگری کردند و فروش گسترده‌ای در بازار فلزات گرانبها شکل گرفت.

بر اساس داده‌های FedWatch نیز بازار‌ها اکنون انتظار دارند فدرال رزرو دست‌کم یک بار تا پایان سال ۲۰۲۶ نرخ بهره را افزایش دهد؛ در حالی که پیش از این، انتظار غالب آن بود که نرخ‌های بهره تا پایان سال بدون تغییر باقی بماند و نخستین افزایش احتمالی به اوایل سال ۲۰۲۷ موکول شود.

جنگ هم نتوانست طلا را نجات دهد

نکته قابل توجه آن است که طلا به‌طور سنتی در دوران تنش‌های ژئوپلیتیکی به عنوان یک دارایی امن شناخته می‌شود، اما عملکرد این فلز گرانبها در ماه‌های اخیر خلاف این انتظار بوده است. با وجود تداوم نااطمینانی‌های ژئوپلیتیکی و تنش‌های منطقه‌ای، طلا طی سه ماه گذشته حدود ۱۳ درصد از ارزش خود را از دست داده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد اثر سیاست‌های پولی و نرخ بهره در شرایط فعلی بر عوامل سیاسی غلبه کرده است.

خشم ترامپ از ریزش بازار بورس

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا در واکنش به ریزش بازار‌ها نوشت: «با انتشار گزارش عالی اشتغال، بازار بورس باید صعود کند نه سقوط. این روند در ۲۰۰ سال گذشته هم همین‌طور بوده است.» او افزود: «رشد اقتصادی به معنی تورم نیست! چگونه یک کشور میتواند به عظمت برسد مگر از این مسیر؟» ترامپ بر اهمیت رشد اقتصادی و تاثیر آن بر بازار‌ها و آینده آمریکا تاکید کرد.

دلار قوی؛ عامل دوم فشار بر بازار‌ها

عامل مهم دیگر در افت قیمت طلا و سایر دارایی‌ها، تقویت دلار آمریکا است. بسیاری از سرمایه‌گذاران معتقدند اقتصاد آمریکا به دلیل جایگاه این کشور به عنوان یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان بزرگ انرژی، در برابر جهش قیمت نفت ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی آسیب‌پذیری کمتری نسبت به سایر اقتصاد‌های بزرگ دارد.

در نتیجه سرمایه‌ها به سمت دلار حرکت کرده و ارزش این ارز تقویت شده است. دلار قوی‌تر به معنای گران‌تر شدن خرید طلا برای سرمایه‌گذاران غیرآمریکایی است؛ عاملی که تقاضای جهانی برای فلز زرد را کاهش می‌دهد.

بازار‌ها در انتظار تصمیم فدرال رزرو

اکنون نگاه معامله‌گران به نشست‌های آتی فدرال رزرو دوخته شده است. اگر روند قدرتمند اشتغال و فعالیت اقتصادی آمریکا ادامه یابد، احتمال تثبیت نرخ‌های بهره در سطوح بالا یا حتی افزایش مجدد آن تقویت خواهد شد؛ سناریویی که می‌تواند فشار بر طلا، نقره، بازار کریپتو و حتی سهام فناوری آمریکا را در ماه‌های آینده تداوم بخشد.

در مقابل، تنها نشانه‌های آشکار از کاهش سرعت رشد اقتصادی یا افت بازار کار می‌تواند انتظارات فعلی را تغییر داده و بخشی از زیان‌های وارد شده به بازار‌های مالی را جبران کند.