امید: دانشگاه تهران باید به حل مسائل کشور بازگردد/ نوید جهش بزرگ پژوهش و فناوری در سال جدید

به گزارش خبرنگاردانشگاه خبرگزاری دانشجو، در مراسم سی‌وچهارمین جشنواره پژوهش و فناوری که در تالار علامه امینی دانشگاه تهران برگزار شد، محمدحسین امید رئیس دانشگاه تهران، با اشاره به ضرورت تغییر شاخص‌های ارزیابی و روند‌های پژوهشی در سال جدید، بر لزوم ارتقای جایگاه دانشگاه تأکید کرد.

وی با بیان اینکه انتظار می‌رود در سال جدید تغییر محسوسی در شاخص‌ها ایجاد شود، گفت: هدف ما حرکت به سمت پژوهشگری است که بتواند با بال و خیال راحت در یک محیط امن و آرام به فعالیت علمی بپردازد. تحقق این هدف نیازمند تأمین امکانات آزمایشگاهی، زیرساخت‌های تحقیقاتی و توجه جدی به معیشت پژوهشگران است. امید افزود: شبکه‌سازی و توسعه ارتباطات علمی نیز از ضرورت‌های زیست‌بوم پژوهش و فناوری کشور به شمار می‌رود و می‌تواند نقش مهمی در تقویت این فضا ایفا کند.

رئیس دانشگاه تهران با تأکید بر اهمیت پژوهش‌های بنیادی اظهار داشت: آنچه در شاخص‌های جهانی اهمیت ویژه‌ای دارد، نتایج تحقیقات بنیادی است و ما ناگزیر از تقویت این نوع پژوهش‌ها هستیم. البته در عین حال نباید از پژوهش‌های کاربردی غافل شویم و دانشگاه را به محیطی بسته محدود کنیم. دانشگاه باید نگران وضعیت جامعه باشد، در حل مشکلات کشور نقش‌آفرینی کند و در نهایت به ارتقای رفاه و کیفیت زندگی مردم کمک برساند.

وی با اشاره به تعامل مثبت دولت با دانشگاه‌ها در دوره کنونی گفت: خوشبختانه در این دولت اشتیاق بالایی برای همکاری با دانشگاه وجود دارد و موضوعات متعددی به دانشگاه‌ها محول شده است. از جمله، دانشگاه تهران در یک دوره سه تا چهار ماهه، با جمع‌بندی دستاورد‌های پیشین اساتید، نتایج مهمی را در زمینه بحران عمیق آب به دولت ارائه کرد. در سایر حوزه‌ها نیز این علاقه‌مندی از سوی دولت وجود دارد و انتظار می‌رود دانشگاهیان ورود جدی‌تری به مسائل و نیاز‌های کشور داشته باشند.

امید پژوهش‌هایی را که در مسیر توسعه پایدار، عدالت اجتماعی و خلق فناوری‌های نوین برای بهبود کیفیت زندگی مردم باشد، از اولویت‌های دانشگاه دانست و تصریح کرد: دانشگاه تهران به‌عنوان «دانشگاه جامعه» ظرفیت و توانایی بالایی در این زمینه‌ها دارد و پژوهشگران آن می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند.

رئیس دانشگاه تهران در ادامه به تصمیمات اخیر دانشگاه برای بهبود فضای پژوهش و فناوری اشاره کرد و گفت: از ابتدای مهرماه، بسته حمایتی پژوهش و فناوری که توسط معاونت پژوهشی تهیه شده، اجرایی شده است. هرچند این حمایت‌ها برای پژوهش‌های عمیق و دقیق هنوز ناچیز است، اما نشان‌دهنده رویکرد دانشگاه در توجه به این حوزه است. وی همچنین به حمایت از رسانه‌های دانشجویی اشاره کرد و افزود: اگرچه رقم این حمایت کمتر از پنج میلیون تومان بوده، اما در کنار حقوق دوره مأموریت می‌تواند کمک کوچکی برای استفاده از این فرصت‌ها باشد.

امید از شکل‌گیری صندوق مشترک میان دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی خبر داد و گفت: این صندوق با هدف تقویت پژوهش‌های مشترک ایجاد شده و انتظار می‌رود به‌زودی اخبار خوبی درباره ارتقای سطح مناسبات میان دو دانشگاه منتشر شود. وی این همکاری را ظرفیت مهمی برای توسعه پژوهش‌های مشترک دانست.

وی با اشاره به اهمیت مجلات علمی در شاخص‌های جهانی، گفت: برای حمایت از چاپ مقالات علمی، هدیه‌ای یک میلیارد تومانی پیش‌بینی شده است، چرا که فعالیت در این حوزه بسیار دشوار و زمان‌بر است. همچنین به نشست اخیر با رؤسای دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری و حدود ۴۰ مدیر ارشد صنایع بزرگ کشور اشاره کرد و افزود: در این نشست، توافق‌های خوبی برای استفاده از ظرفیت قانون جهش تولید دانش‌بنیان صورت گرفت.

رئیس دانشگاه تهران توضیح داد: بر اساس این قانون، شرکت‌ها می‌توانند از محل اعتبار مالیاتی خود، هزینه فعالیت‌های مشترک پژوهشی و ایجاد زیرساخت‌های دانشگاهی را تأمین کنند. همچنین دانشگاهیان قادر خواهند بود بخش تحقیق و توسعه شرکت‌ها را بر عهده بگیرند. به گفته امید، این قانون ظرفیت تأمین مالی تا حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان را دارد، در حالی که میزان جذب آن در سال گذشته کمتر از یک درصد بوده است.

وی رفع نگرانی‌های شرکت‌ها درباره مسائل مالیاتی را یکی از دستاورد‌های جلسات اخیر دانست و گفت: با امضای تفاهم‌نامه میان وزرای علوم، بهداشت و اقتصاد و معاون علمی رئیس‌جمهور، مسیر استفاده از این ظرفیت تسهیل شده و امسال می‌توان شاهد جهش قابل توجهی در تأمین مالی پژوهش بود.

امید با اشاره به محدودیت منابع داخلی دانشگاه تصریح کرد: بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد بودجه دانشگاه صرف حقوق و دستمزد می‌شود و عملاً منابع اندکی برای پژوهش باقی می‌ماند. از این رو، استفاده از ظرفیت‌های قانونی و بیرونی اهمیت دوچندانی دارد. وی افزود: بسته حمایتی سال جاری شامل جوایز و افزایش‌هایی برای سه سال آینده است که می‌تواند به پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و ارتقای شاخص‌های دانشگاه کمک کند.

رئیس دانشگاه تهران با تأکید بر لزوم بازگرداندن جایگاه دانشگاه به سطح شایسته خود گفت: تحقق این هدف نیازمند همراهی اساتید و مدیران پژوهشی دانشکده‌هاست. وی در عین حال به اهمیت اخلاق پژوهش اشاره کرد و افزود: متأسفانه تخلفات پژوهشی در دنیا و کشور وجود دارد و دانشگاه تهران نیز از این قاعده مستثنا نیست. کمیته اخلاق پژوهش با سختگیری این موضوعات را دنبال می‌کند و انتظار می‌رود پژوهشگران نهایت دقت را داشته باشند.

امید در ادامه به کسب رتبه نخست پژوهش و فناوری کشور توسط دانشگاه تهران اشاره کرد و گفت: معاونت علمی ریاست‌جمهوری برای سه دانشگاه برتر، حمایت‌هایی در نظر گرفته که سهم دانشگاه تهران حدود ۱۰ میلیارد تومان است. این مبلغ در نمایشگاه «ایران‌ساخت» و با بهره‌مندی از تخفیف ۵۰ درصدی تجهیزات، امکان خریدی معادل ۲۰ میلیارد تومان را فراهم می‌کند.

وی همچنین از اختصاص جوایز به ۱۰۰ پژوهشگر برتر سه دانشگاه برتر کشور خبر داد و گفت: به این پژوهشگران، بسته به رتبه، جوایزی از ۲۰۰ میلیون تومان تا یک میلیارد تومان اهدا خواهد شد. علاوه بر این، بنیاد ملی علم ایران نیز برای پروژه‌های پژوهشی در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، کوانتوم، زیست‌فناوری، امنیت سایبری و علوم شناختی، حمایت‌هایی بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته است.

رئیس دانشگاه تهران در پایان با دعوت از اساتید و دانشجویان دکتری برای استفاده جدی از این ظرفیت‌ها، بر ضرورت برگزاری دوره‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی گسترده تأکید کرد و ضمن عذرخواهی از طولانی شدن سخنانش، ابراز امیدواری کرد که با بهره‌گیری از این فرصت‌ها، مسیر توسعه پژوهش و فناوری دانشگاه با شتاب بیشتری دنبال شود.