از «آغاز به کار اولین کارخانه سیگارسازی» تا «سپتامبر طلایی صادرات نفت»
به گزارش تابناک اقتصادی، تاریخ اقتصاد ایران و جهان آینه ای است تمام نما از رویدادهای اقتصادی که در گذشته رخ داده است و بیانگر ریشه های تاریخی بسیاری از واقعیت های امروز ایران و جهان است. موضوع "اقتصاد ایران و جهان در گذر زمان" در این نوشتار به وقایع تاریخی پنجمین روز مهر ماه پرداخته می شود که به طور مستقیم و غیر مستقیم اقتصاد ایران و جهان را متاثر کرده است.   5 مهر 1316، اولین کارخانه سیگارسازی ایران در جاده قزوین آغاز به کار کرد. 5 مهر 1322، شریدان مستشار آمریکایی خواربار اعلام کرد مردم تهران مواد چرکین و کثیفی را به نام نان که نانواهای بی ‌رحم می ‌پزند، می‌ خورند. نانواها آرد دولتی را به قیمت گزاف به‌ طور قاچاق می ‌فروشند. دولت ناچار است نانواخانه مرکزی دائر کند و نان سیلو به مردم بدهد. 5 مهر 1334، وزارت اقتصاد ملی به دو وزارتخانه مستقل «صنایع و معادن» و «بازرگانی» تبدیل شد. 5 مهر 1339، کار ساخت خط لوله انتقال مواد نفتی از تهران به قزوین پایان یافت. 5 مهر 1354، امروز دولت رسماً اعلام کرد از سال 1353 مجموعاً 7 میلیارد دلار به کشورهای خارجی از جمله کشورهای صنعتی فرانسه، انگلستان و ایتالیا کمک مالی کرده و این کشورها را از بحرانه ای اقتصادی داخلی نجات داده است! 5 مهر 1357، کارگران راه آهن زاهدان، ذوب آهن اصفهان، پتروشیمی آبادان، مس سرچشمه، اداره پست اهواز و بخش عظیمی از صنایع کشور، از امروز به جمع اعتصاب کنندگان علیه رژیم شاه پیوستند. 5 مهر 1359، هیأت وزیران تشکیل مجموعه ای به نام «ستاد بسیج اقتصادی کشور» را با هدف تأمین نیازهای اقتصادی مردم در شرایط جنگ اعلام کرد. 5 مهر 1360، عملیات شکست حصر آبادان با همکاری نیروی زمینی ارتش و سپاه پاسداران و به ‌ویژه لشکر 77 خراسان انجام شد و به شکسته شدن حصر این شهر و بازپس‌ گیری بیش از ۱۵۰ کیلومتر مربع از خاک ایران انجامید و آبادان از محاصره یک ساله خارج شد. این عملیات در ساعت یک بامداد روز پنجم مهر ۱۳۶۰ با رمز نصر من الله و فتح قریب آغاز شد و در هفتم مهر با موفقیت به پایان رسید. 5 مهر 1388،  بزرگ ‌ترین واگذاری یک شرکت دولتی با فروش هشت‌ میلیارد دلاری نیمی از مخابرات ایران برگزار شد. 5 مهر 1389، مجمع جهانی اقتصاد، ایران را از نظر شاخص نرخ مالیات مجموع در میان ۱۳۹ کشور جهان در رده هشتادم قرار داد. 5 مهر 1390،  پس ‌لرزه ‌های پرونده سه هزار میلیارد تومانی به یکباره موج تغییرات در نظام بانکی را رقم زد؛ محمود رضا خاوری، مدیرعامل بانک ملی با تسلیم استعفانامه ‌ای به وزیر اقتصاد از سمت خود کنار رفت؛ خاوری در استعفا نامه خود خطاب به وزیر اقتصاد گرچه ریشه اصلی این سوء‌استفاده را در بانک صادر‌کننده اعتبارات اسنادی یعنی بانک صادرات عنوان کرده، اما نوشته به دلیل آنکه «اداره کل امور شعب» بانک ملی ایران هم با تجاوز از حدود اختیارات و تنزیل اعتبارات در شکل‌ گیری این پدیده شوم بی‌ تاثیر نبوده است، از سمت خود استعفا می ‌دهد. دقایقی پس از این استعفا که روی سایت وزارت اقتصاد قرار گرفت مدیرکل روابط عمومی این وزارتخانه در گفت ‌وگو با این سایت اعلام کرد علاوه بر خاوری، محمد جهرمی مدیرعامل بانک صادرات به ‌دلیل آنکه نظارت لازم در گشایش اعتبارات اسنادی ریالی را انجام نداده مقصر شناخته شده و از سمت خود برکنار می ‌شود. به گفته وی، بانک سامان نیز به ‌دلیل آنکه در کنار بانک ملی تنزیل ‌کننده اصلی اعتبارات منجر به تخلف بزرگ بوده مشمول اصلاح مدیریت و برکناری مدیران خواهد شد. یک عضو هیات ‌مدیره بانک ملی نیز که عهده ‌دار امور شعب مناطق آزاد این بانک بوده از سمت خود عزل شد. 5 مهر 1396، فروش رنو فرانسه به ایران در ۸ ماهه نخست سال 2017 میلادی با رشد ۸۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۹۹۶۱۷ دستگاه رسید. 5 مهر 1397، محمد‌جواد ظریف، وزیر امور خارجه در تشریح سازوکار اروپا برای حفظ برجام گفت: اروپایی‌ها در چند ماه گذشته تلاش وسیعی انجام دادند و دست‌کم تاکنون هفت بانک مرکزی توافق کرده‌اند که راهکار ویژه مالی برای ارتباط با ایران ایجاد و در آینده نیز این راهکار را به موسسه‌ای تبدیل کنند. 5 مهر 1398، رئیس سازمان شیلات کشور، از تداوم ممنوعیت برداشت ماهیان خاویاری از دریای خزر خبر داد. نبی‌الله خون میرزایی، معاون وزیر جهاد کشاورزی، در رابطه با ممنوعیت برداشت ماهیان خاویاری از دریای خزر گفت: با بررسی‌های سالانه انجام شده از وضعیت ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر، دو کشور شرایط را نگران کننده تبیین کرده اند و به همین دلیل، موافقت کردیم تا ممنوعیت برداشت تجاری این ماهی از دریای خزر، همچنان ادامه داشته باشد. 5 مهر 1399، خبرگزاری رویترز روز جمعه در گزارشی به نقل از «تانکر ترکرز» عنوان کرد که صادرات نفت ایران در ماه سپتامبر به یک و نیم میلیون بشکه در روز افزایش یافته است.   منابع: موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی و روزنامه دنیای اقتصاد