«دوو» و دریافت ۶۰ میلیون دلار برای زدن برچسب روی محصولات ایرانی! / حکایت یک برند کره‌ای که دیگر وجود ندارد

«دوو» و دریافت ۶۰ میلیون دلار برای زدن برچسب روی محصولات ایرانی! / حکایت یک برند کره‌ای که دیگر وجود ندارد
بازار لوازم خانگی در ایران به دلیل تحریم و ترس کره ای ها از ادامه فعالیت در حوزه ای که سودهای آنچنانی برای آن ها به همراه داشت؛ با خروج آمریکایی ها از برجام از وجود کالاهای ساخت چشم بادامی های شرق آسیا پاک شد و رفته رفته کار به جایی رسید که برندهای لوازم خانگی ایرانی سری در سرها در آوردند و جدای از تامین نیاز داخلی، کار را به جایی رساندند که اکنون صادرکننده این نوع محصولات هم لقب گرفته اند. به گزارش «تابناک»، بعد از گذشت سه‌سال از ممنوعیت واردات لوازم خانگی، گمانه‌زنی‌هایی از بازگشت برند‌های کره‌ای مطرح شد که در نهایت با ممنوعیت واردات لوازم خانگی کره‌ای همچنان ورود این اقلام کالایی به کشور ممنوع است. کره ای که با بروز تحریم های آمریکا به یکباره بار و بندیل شان را جمع کردند و از کشور رفتند، تلاش کردند با چراغ سبز آمریکایی ها، اولا اجناس شان را بی هیچ دردسری جای پول های بلوکه شده ما در این کشور به ایران وارد کنند و با این حربه راه بازگشت شان به بازار ایران را هم هموار کنند! کره ای ها که سال ها با وارد کردن لوازم خانگی شان بازار ایران را قبضه کرده و مجال نفس کشیدن به برندهای داخلی را نمی دادند و موجب ورشکستگی کارخانجات و بیکاری بسیاری از کارآفرینان، متخصصان، تکنسین ها و کارگران این حوزه در داخل شده بودند. بازار لوازم خانگی ایران را «محله برو بیا» فرض کرده بودند و با کوچکترین اشاره تحریمی بلافاصله بدون توجه به نیاز بازار و تعهدی که باید در خدمات پس از فروش کالاهای شان می داشتند، از ایران خارج می شدند و البته خسارت هایی که پیشتر ذکر شد را هم به اقتصاد بازار لوازم خانگی ایران وارد می کردند. به هر ترتیب، در ماجرای اخیری که بواسطه تحریم های شدید آمریکا علیه ایران اتفاق افتاد، انگار که «عدوخواست سبب خیر بشود». با خروج کره ای ها از بازار لوازم خانگی ایران، راه نفس کشیدن برندهای داخلی باز شد و خلاقیت و نوآوری در این بخش به حد اعلای خود رسید تا جایی که اگر نام برند روی کالا ثبت نمی شد، تولیدات داخلی هیچ کم و کسری از لوازم خانگی مشابه خارجی نداشت و کمتر کسی می توانست ایرادی بر آنچه در داخل تولید شده بگذارد. همین مساله باعث شد که علاوه بر بازار داخلی و تامین نیازهای مردم در این بخش، بخشی از این تولیدات به بازارهای خارجی نیز عرضه گردد. اکنون هرآنچه به عنوان لوازم خانگی کره ای در کشور وجود دارد، یا به صورت قاچاق وارد کشور شده و می شود، یا اینکه نسبتی با برندی که روی کالا درج شده ندارد و در حقیقت محصولی است که در داخل تولید شده و صرفا برچسب کالای خارجی روی آن خورده است که اگر بخواهیم مثال بارز آن را نام ببریم باید به تولید محصولات «دوو» در داخل و تلاشی که کارخانه تولیدی این برند در داخل کرد تا اثبات کند این کره ای قدیمی از بازار ایران خارج نشده، اشاره کنیم. به دنبال شائبه هایی که در خصوص ادامه فعالیت شرکت کره ای «دوو» در بازار لوازم خانگی ایران ایجاد شد، انجمن ملی حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان با تأکید بر اینکه لوازم خانگی تولید داخل که با برچسب برند خارجی در بازار عرضه می‌شوند، فاقد اصالت خارجی و فاقد تکنولوژی روز شرکت صاحب برند خارجی هستند، تأکید کرد: «فروش این کالاها، از جمله انواع برند‌های کره‌ای، مصداق تقلب است.» اما معنای این بیانیه سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان چیست؟ هرچند پیشتر «گروه صنعتی انتخاب» مدعی شده بود که تکنولوژی ساخت محصولات کره ای دوو توسط این گروه در داخل بومی سازی شده است، اما این ادعا کم کم صرفا به اجاره برند دوو تقلیل یافت! «محمد حسین فهیمی» مدیرعامل این گروه صنعتی انتخاب الکترونیک نیز در یک نشست خبری که بعدا حواشی آن را در قالب گزارشی مجزا اشاره خواهیم کرد، پیرامون این شائبه گفته: شاید دوستان سوءبرداشتی دارند که ناشی از اطلاعاتی بوده که در اختیار آن‌ها قرار گرفته است. برند دوو برند خارجی است که در داخل کشور تولید می‌شود، اینطور نیست که تنها نمایندگی فروش داشته باشیم. اگر گفته می‌شود که چرا ال‌جی و سامسونگ از ایران رفتند و دوو نرفت، دلیل این است که دوو بومی‌سازی شده بود و نمی‌توانست برود. ما برند دوو را اجاره کرده‌ایم، اما مواردی مانند ال‌جی و سامسونگ در ایران تنها نمایندگی فروش داشتند. برای بررسی ادعای مدیرعامل کروه صنعتی انتخاب الکترونیک بهتر است سری به سایت این گروه و محصولات تولیدی آن بزنیم و در طرف مقابل محصولات تولیدی دوو را که اکنون دیگری تقریبا اثری از آن به عنوان یک تولید کننده لوازم خانگی نیست، بررسی کنیم. دوو الکترونیکس (Daewoo electronics) یکی از برندهای پرطرفدار تولید لوازم خانگی در دهه ۱۹۹۰ میلادی بود که به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از گروه Daewoo فعالیت می‌کرد؛ اما محبوبیت هم نتوانست منجی این تولیدکنندۀ بزرگ در بحران مالی سال ۱۹۹۹ آسیا باشد و بدهی‌های دوو الکترونیکس در نهایت منجر به ورشکستگی آن شد. اکنون ۲۲ سال از جوان‌مرگ‌شدن این برند خوش‌نام می‌گذرد، اما همچنان شرکت‌های متعددی در کشورهای مختلف محصولاتی تحت عنوان دوو روانه بازار می‌کنند؛ در ایران نیز گروه صنعتی انتخاب خود را تولیدکنندۀ انحصار لوازم خانگی دوو معرفی می‌کند و در واقع انحصار این برند را در سطح جهانی متعلق به خود می‌داند. موضوعی که اگر یک بررسی اجمالی در خصوص آن صورت بگیرد، عدم صحت آن به وضوح مشخص خواهد شد. از بررسی این حکایت که چرا گروه صنعتی انتخاب خود را صاحب امتیاز دوو و تولیدکنندۀ محصولات آن معرفی می‌کند، اطلاعات جالب توجهی به دست می آید. ماجرا از این قرار است که در سال ۱۳۸۹ یعنی زمانی که مسئولان شرکت کره‌ای به دنبال بدهی‌های تلمبارشده ناچار به فروش امتیاز برند خود شدند. در آن برهه زمانی گروه صنعتی انتخاب فرصت را غنیمت شمرده و تلاش می کند برند ورشکستۀ دووالکترونیکس که ۲۵۰ میلیون تا ۳۰۰ میلیون دلار ارزش‌گذاری شده بود را به مبلغ ۵۱۸ میلیون دلار خریداری کند! گروه انتخاب بعد از پرداخت حدود ۱۰ درصد از مبلغ قرارداد و تبلیغات گسترده در این زمینه از پرداخت الباقی پول سر باز زد و از شرکت کره‌ای خواستار استرداد مبلغ واریزی می شود؛ این یعنی «انتخاب الکترونیک» در آن زمان متوجه اقدام اشتباهش شده و از خرید امتیاز دوو پا پس می کشد. در طرف مقابل کره ای ها برای = مقابله با بدعهدی انجام شده، پول شرکت ایرانی را مسدود کرد و هیچ‌گاه حاضر به بازگرداندن آن نمی شوند. اظهارات محمد دیانی، مالک گروه صنعتی انتخاب در سال ۱۳۹۵ داشت، گواهی بر این سخن است. او در این مصاحبه اعلام کرد: «برای خرید برند دوو ۶۰ میلیون دلار پیش‌پرداخت دادیم، اما نتوانستیم مبلغ باقیمانده را تهیه کنیم، به همین سبب پول ما بلوکه شد.». دیانی با این مقدمه خواهان عودت ۶۰ میلیون دلار شد. اینها همه نشان می دهد که برخلاف ادعای امروز گروه صنعتی انتخاب صاحب برندی به نام دوو نیست. نکته اینجاست که «دوو» در سال ۲۰۱۳ در قبال دریافت ۲۷۰ میلیون دلار، امتیاز خود را به یک شرکت بزرگ خوشه‌ای دیگر در کره جنوبی به نام گروه دانگبو واگذار کرد و این شرکت نام خود را به دانگبو دوو الکترونیکس (Dongbu Daewoo Electronics) تغییر داد. در سال ۲۰۱۸ و پس از انتقال شرکت دایو وینی (daeyu wini)، از زیرمجموعه‌های دانگبو، وینیا دوو (winia Daewoo) شکل گرفت و فعالیت خود را آغاز کرد. پس از گذشت حدود دو سال، وینیا دوو در هفتم اکتبر سال ۲۰۲۰ اعلام کرد که نام خود را به وینیا الکترونیکس (Winia Electronics) تغییر داده تا دیگر حتی اثری از نام دوو باقی نماند. گرچه امروز در ایران تلویزیون‌های دوو به‌عنوان محصول اصلی این برند شناخته می‌شوند، اما نکته جالب توجه این است که دوو از ابتدای شکل‌گیری تا امروز که تحت برند وینیا فعالیت دارد، هیچ‌گاه تولیدکنندۀ پنل تلویزیون نبوده و فعالیت آن غالباً به تولید لوازم خانگی میان‌رده ازجمله انواع یخچال و فریزر، انواع دستگاه‌های تهویه مطبوع و همچنین دستگاه‌های پخت و پز برقی از جمله مایکروفرهای مختلف منحصر می‌شود. برای همین است که به نکته مربوط به «تفاوت تولیدات گروه انتخاب به نام دوو با محصولاتی که پیش از این شرکت مالک این برند در کره تولید می شد» اشاره کردیم. همه این موضوعات نشان می دهد که اکنون برندی تحت عنوان «دوو» دیگر وجود خارجی ندارد و شرکت ایرانی که اکنون داعیه مالکیت این برند کره ای را دارد، صرفا 60 میلیون دلار از دارایی های ایران را به باد داده و در قبال آن چیزی به دست نیاورده است. به نظر می رسد اتفاقاتی که اکنون درباره برند مذکور در حال رخ دادن است تولید یک محصول ایرانی است که با هدف جذاب کردن آن برای مشتری صرفا یک برچسب از یک برندی که دیگر وجود ندارد، روی آن چسبانده اند! به طور طبیعی نهادهای نظارتی، وزارت صمت و سازمان حمایت از مصرف کنندگان باید به این مساله ورود کنند اولا موضوع حمایت همه جانبه از تولید لوازم خانگی ایرانی را شاهد باشیم و فرهنگ نهادینه شده خرید کالای تولید داخل را بیش از پیش تقویت کنیم. در ثانی، اگر بنا به تاکید وزارت صنعت، معدن و تجارت «ممنوعیت لوازم خانگی کره‌ای فقط شامل دو برند معروف ال جی و سامسونگ نیست و بقیه برندهای کره‌ای از جمله دوو، هیوندایی و حتی دیگر برندهای خارجی را هم شامل می شود» طبیعتا باید از یا جلوی فعالیت این برندها گرفته شود یا اینکه با وضع مالیات سنگین برای تولید لوازم خانگی منقش به برندهای خارجی، راه را برای تولید و کیفی سازی بیشتر محصولات داخلی باز کنند. نکته سومی که در جریان این گزارش باید در خصوص آن تعیین تکلیف شود، این است که آیا برند دوو در جهان همچنان فعال است؟ آیا شرکت ایرانی انتخاب ادعای درستی در خصوص مالکیت برند مذکور دارد؟ که البته بنا به شواهدی که ذکر شد این موضوع عاری از هرنوع واقعیت است! به نظر می رسد راه حل اختلاف بین طرف های ایرانی و کره ای برای 60 میلیون دلار پرداخت شده در سال 89 چیزی جز اجازه درج برچسب از برند مذکور روی محصولات تولیدی گروه انتخاب نیست و مردمی که راغب به خرید لوازم خانگی«دوو»ی تولیدی این شرکت هستند، یک محصول ایرانی صرفا با برچسب کره ای را خریداری می کنند!