بقائی: هیچ مذاکره‌ای با پیش داوری تحمیل شده به نتیجه نمی‌رسد

باشگاه خبرنگاران جوان - «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری امروز -دوشنبه ۴ اسفند- در پاسخ به این پرسش که «با توجه به اینکه وزیر امور خارجه کشورمان در دور قبلی گفت‌و‌گو‌ها اعلام کردند که، به تعبیری، در حال حرکت به سمت تدوین متن هستیم و با عنایت به اینکه اعلام شده دور بعدی گفت‌و‌گو‌ها نیز در این هفته برگزار می‌شود، مایلم جدیدترین اخبار مربوط به این روند تدوین متن، پیشرفت‌های حاصل‌شده و زمان طرح پیشنهادات را بیان فرمایید. همچنین ادعای برخی منابع خبری درباره احتمال دستیابی به توافق موقت میان ایران و آمریکا را تا چه میزان تأیید می‌کنید؟» گفت: در این خصوص باید گفت گمانه‌زنی درباره نحوه ادامه مذاکرات، محتوای گفت‌و‌گو‌ها و مباحث مطرح‌شده، امری غیرطبیعی نیست؛ با این حال، هیچ‌یک از این گمانه‌زنی‌ها مورد تایید ما نیست. جزئیات هر روند مذاکراتی، طبعاً در اتاق مذاکره مورد بحث و تبادل نظر قرار می‌گیرد. بحثی که درباره توافق موقت مطرح شده است نیز هیچ مبنایی ندارد.

وی با اشاره به اینکه تدوین هر متن مذاکراتی در هر روند دیپلماتیک، ماهیتی مشترک دارد، گفت: طبیعی است که ما دیدگاه‌های خود را تدوین می‌کنیم و مواضع‌مان مشخص است. هم دیدگاه‌های ما درباره موضوع خاتمه تحریم‌های ظالمانه روشن است و هم مواضع‌مان در خصوص مباحث هسته‌ای شفاف و مشخص است. همچنین از دیدگاه‌های طرف آمریکایی نیز به‌خوبی مطلع هستیم. هر روند مذاکراتی، همان‌گونه که عرض شد، یک فعالیت و اقدام مشترک است که در صورت وجود حسن نیت و جدیت در هر دو سوی مذاکره، می‌توان نسبت به دستیابی به نتیجه امیدوار بود. در حال حاضر در مرحله تدوین دیدگاه‌های خود هستیم و امیدواریم ظرف دو تا سه روز آینده، در جلسه‌ای که آقای دکتر عراقچی اعلام کرده‌اند، بتوانیم دور دیگری از گفت‌و‌گو‌ها را برگزار کنیم.

ایران در پیگیری مسیر دیپلماتیک جدی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «از زمان آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده، هم شما و هم وزیر امور خارجه به کرات تأکید کرده‌اید که رسیدن به توافق نیازمند انعطاف‌پذیری و ابتکار از هر دو طرف است. همچنین، بر پایبندی به راهبرد برد-برد در توافق تأکید شده است. با این حال، در روز‌ها و ساعات اخیر آقای ویتکاف در مصاحبه با فاکس نیوز به نوعی تلویحاً خواهان تسلیم ایران شده و از اینکه ایران، علی‌رغم فشار‌های نظامی پیرامونش، تسلیم توافق مدنظر رئیس‌جمهور آمریکا نشده، گلایه کرده‌است، همچنین مدعی فاصله یک هفته‌ای دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شده؛ پاسخ ایران به این ادعا چیست و آیا با چنین رویکردی، جدیت طرف آمریکایی برای انجام مذاکره مبتنی بر راهبرد برد-برد را می‌توان دید؟» گفت: ببینید، این نخستین بار نیست که ما با ادعا‌های ضد و نقیض مواجه می‌شویم؛ داوری را به مردم فهیم ایران، نخبگان سیاسی کشور تا خودشان درباره رویکرد مذاکراتی ایران و متقابلاً رویکرد مذاکراتی آمریکا قضاوت کنند. هیچ مذاکره‌ای که با بار و پیش‌داوری تحمیل‌شده آغاز شود، طبیعی است که به نتیجه نخواهد رسید یا دست‌کم در مورد ایران قطعاً محصولی به همراه نخواهد داشت.

وی ادامه داد: در عین حال، همان‌طور که بار‌ها اشاره کرده‌ایم، جمهوری اسلامی ایران در پیگیری مسیر دیپلماتیک جدی و مصمم است؛ چرا که هم به حقانیت دیدگاه‌های خود اطمینان داریم، از حیث منطقی و حقوقی، و هم از منظر تعهدات بین‌المللی. بنابراین، ثابت قدم و با تکیه بر استحکام پایه‌های مطالبات خود، چه در حوزه هسته‌ای و چه در حوزه رفع تحریم‌ها، این روند را مادامی که احساس کنیم می‌تواند به نتیجه منجر شود، ادامه خواهیم داد.

تا زمانی که پروتکل مشخصی برای بازدید از تاسیسات تعریف نشود، در این خصوص معذور هستیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «گروسی در اظهارات اخیر خود اعلام کرده است که اگر ایران اجازه بررسی سایت‌های آسیب‌دیده را ندهد، توافقی حاصل نخواهد شد. با توجه به تماس تلفنی آقای عراقچی با ایشان، این پرسش مطرح است که آیا بازدید آژانس از سایت‌های آسیب‌دیده ما پیش‌شرط مذاکرات محسوب می‌شود و آیا چنین موضوعی از سوی طرف آمریکایی مطرح شده است یا خیر؟» گفت: خیر ما چنین پیش‌شرطی نداریم. بحث همکاری ما با آژانس، موضوعی متفاوت است. ما نسبت به تعهدات خود واقف هستیم. در اینجا می‌توانم عرض کنم که تمامی تعهدات ما در خصوص اعطای مجوز بازرسی از تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز کشورمان در سال ۲۰۲۵ انجام شده و در این زمینه همکاری کاملی با آژانس داشته‌ایم.

وی ادامه داد: اما موضوع تأسیسات آسیب‌دیده، همان‌گونه که پیش‌تر نیز توضیح داده شده، مسئله‌ای متفاوت است؛ زیرا اساساً در این خصوص هیچ شیوه‌نامه و سازوکار مشخصی وجود ندارد. دلیل آن نیز روشن است؛ چون برای نخستین بار تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز یک کشور هدف تعرض نظامی خارجی قرار گرفته است؛ بنابراین تا زمانی که پروتکل مشخصی در این زمینه تعریف نشود، در این خصوص معذور هستیم. در مجموع، روند همکاری ما با آژانس بر اساس تعهدات پادمانی و وفق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی و با نظر شورای عالی امنیت ملی مدیریت و اجرا می‌شود.

از سفر لاریجانی به عمان اطلاعی ندارم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص ادعای رسانه عمانی مبنی بر سفر روز سه‌شنبه دبیر شورای عالی امنیت ملی به مسقط گفت: من باید این خبر را راستی آزمایی بکنم بنده از چنین سفری اطلاع ندارم.

نیرو‌های انتظامی کشور‌های عضو اتحادیه اروپا در منطقه پیرامونی خلیج فارس به‌عنوان نیرو‌های تروریستی تلقی می‌شوند

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به سوالی در خصوص بیانیه دستگاه دیپلماسی در قبال گروه‌های مسلح کشور‌های اروپایی نیز گفت: بیانیه‌ای که ما صادر کردیم، مبتنی بر تصمیم شورای عالی امنیت ملی و بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است و از منظر حقوق بین‌الملل نیز بر مبنای اصل اقدام متقابل (Countermeasures) تنظیم شده است.

وی ادامه داد: مصوبه شورای وزیران اتحادیه اروپا قطعاً مغایر با اصول و قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل و نیز منشور ملل متحد بود. این اقدام، بی‌تردید ناموجه و مصداق برچسب‌زنی به بخشی از نیرو‌های مسلح رسمی یک کشور است؛ اقدامی که تحت هیچ شرایطی و به هیچ بهایی مجاز نیست.

بقائی افزود: اقدامی که ما انجام دادیم، در پاسخ به همان اقدام غیرقانونی صورت گرفت. افزون بر پیامد‌های سیاسی و حقوقی مترتب بر آن تصمیم، بدیهی است از این پس حضور نیرو‌های انتظامی کشور‌های عضو اتحادیه اروپا در منطقه پیرامونی خلیج فارس با تلقی متفاوتی مواجه خواهد شد؛ چراکه به‌عنوان نیرو‌های تروریستی تلقی می‌شوند و این موضوع آثار و پیامد‌های خاص خود را به همراه خواهد داشت

واژه «تسلیم» در فرهنگ و ادبیات ایرانیان جایگاهی ندارد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص اظهارات استیو ویتکاف در رابطه با عدم تسلیم‌پذیری ایرانی‌ها و اینکه اطمینان از کجا نشات می‌گیرد، گفت: این اطمینان از اعتماد به حقانیت خود، ریشه در تاریخ و تمدن فرهنگی ایران دارد؛ چراکه اساساً واژه «تسلیم» در فرهنگ و ادبیات ایرانیان جایگاهی ندارد و ما هرگز چنین کلیدواژه‌ای را نپذیرفته‌ایم. منش و کنش ایرانیان نیز نشان داده است که با تسلیم میانه‌ای ندارند. خواست ملت ایران، به‌ویژه در این ۴۷ سال، عزت، استقلال و احترام به حرمت تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی ایران بوده است.

وی ادامه داد: از منظر حقوق بین‌الملل نیز اساساً سخن گفتن از «تسلیم» با اصول و قواعد بنیادین این نظام حقوقی مغایر است. کشور‌ها در شرایط برابر و بر پایه اصل حاکمیت برابر، عضو سازمان ملل متحد هستند و هرگونه تعامل باید بر اساس درک متقابل و پذیرش برابری حاکمیت دولت‌ها صورت گیرد.

بقائی افزود: لذا، ملتی که تصمیم گرفته است برای عزت خود هزینه بدهد و برای حفاظت از استقلال و تمامیت سرزمینی خویش فداکاری کند، بی‌تردید در این مسیر ثابت‌قدم خواهد ماند.

اجرای مفاد معاهده عدم اشاعه هسته‌ای مطالبه عمومی بخش عمده جامعه بین‌المللی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آقای عراقچی در نشست عمومی کنفرانس خلع سلاح سازمان ملل متحد ضمن تأکید بر تحقق جهانی عاری از سلاح هسته‌ای، بر آغاز روند مذاکرات یک کنوانسیون جامع در خصوص سلاح‌های هسته‌ای تأکید کردند. هدف از ارائه این پیشنهاد چیست؟» گفت: این پیشنهاد صرفاً طرح دیدگاه ایران نیست، بلکه پیشنهادی است که اکثریت قریب به اتفاق کشور‌های عضو معاهده عدم اشاعه پیش‌تر مطرح کرده‌اند و در راستای تحقق یکی از اصول اساسی آن معاهده، یعنی خلع سلاح هسته‌ای کشور‌های دارنده این تسلیحات، قرار دارد.

وی افزود: متأسفانه شاهد آن هستیم که کشور‌های دارنده سلاح هسته‌ای، به‌ویژه ایالات متحده آمریکا، طی چند دهه گذشته نه‌تنها تعهدات خود در زمینه خلع سلاح هسته‌ای را اجرا نکرده‌اند، بلکه همواره در مسیر توسعه و افزایش ذخایر تسلیحات هسته‌ای خود گام برداشته‌اند.

بقائی خاطر نشان کرد: بنابراین، این موضوع مطالبه عمومی بخش عمده جامعه بین‌المللی برای اجرای مفاد معاهده عدم اشاعه است و طبعاً جمهوری اسلامی ایران از هر فرصتی در سطح سازمان‌های بین‌المللی برای بیان این خواسته مشترک جامعه جهانی استفاده می‌کند.

اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی در ازای امتیاز‌هایی خواهد بود که در حوزه‌هایی از جمله رفع تحریم‌های اقتصادی در نظر گرفته می‌شود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص شرایط ایران برای اجرای پروتکل الحاقی و اینکه آیا پذیرش اجرای این پروتکل شامل اجازه بازدید از تأسیسات بمباران شده نیز میشود، گفت: پروتکل الحاقی را ما در زمان اجرای برجام به‌صورت داوطلبانه اجرا می‌کردیم؛ بنابراین در این زمینه دارای تجربه هستیم. قاعدتاً چنین تصمیمی و چنین اجرای داوطلبانه‌ای، در ازای امتیاز‌هایی خواهد بود که در حوزه‌هایی از جمله رفع تحریم‌های اقتصادی در نظر گرفته می‌شود. از این رو، اصل موضوع هم مسبوق به سابقه است و هم ابزاری برای اطمینان‌بخشی بیشتر نسبت به ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران به‌شمار می‌رود

تصمیم‌گیری درباره مذاکرات هسته‌ای در سطح شورای عالی امنیت ملی انجام و ابلاغ می‌شود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به ادعای هدفمند برخی رسانه‌های داخلی و خارجی مبنی بر وجود دوگانگی در مدیریت مذاکرات هسته‌ای و رقابت میان دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و وزارت امور خارجه، و با در نظر گرفتن دستور رئیس‌جمهور مبنی بر مسئولیت وزیر امور خارجه در این پرونده، به صورت شفاف توضیح فرمایید که ساختار تصمیم‌گیری و تقسیم مسئولیت‌ها در این حوزه به چه صورت است» گفت: این موضوع روشن است. در خصوص موضوع هسته‌ای، همانند گذشته، ما بر اساس تصمیماتی که در سطح شورای عالی امنیت ملی اتخاذ می‌شود، عمل می‌کنیم. بدیهی است تمامی دستگاه‌های ذی‌مدخل، هم در حوزه هسته‌ای از جمله سازمان انرژی اتمی، و هم در حوزه‌های اقتصادی مرتبط با رفع تحریم‌ها، در این فرآیند مشارکت دارند و دیدگاه‌ها و نظرات کارشناسی و تخصصی خود را تدوین و ارائه می‌کنند. در نهایت، تصمیم‌گیری در سطح شورای عالی امنیت ملی انجام و ابلاغ می‌شود و وزارت امور خارجه نیز بر همان اساس اقدامات خود را پیگیری می‌کند.