نسخه بورسی برای استفاده از ارزهای راکد در اقتصاد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - با هدف هدایت منابع ارزی خرد و کلان به سمت تأمین مالی پروژه‌های اقتصادی، توسعه ابزار‌های نوین مالی و ایجاد مسیر شفاف برای سرمایه‌گذاری ارزی، راه‌اندازی صندوق‌های درآمد ثابت ارزی می‌تواند یکی از راهکار‌های مهم بازار سرمایه برای استفاده بهینه از ظرفیت ارز‌های راکد در اقتصاد باشد.

 در سال‌های اخیر با افزایش نوسانات بازار ارز و رشد تمایل مردم و بنگاه‌ها به نگهداری دارایی‌های ارزی، بخش قابل توجهی از منابع ارزی در قالب ارز نقد، سپرده‌های غیرمولد یا دارایی‌های خارج از چرخه تأمین مالی نگهداری شده است. کارشناسان معتقدند ایجاد صندوق‌های درآمد ثابت ارزی می‌تواند این منابع را از حالت راکد خارج کرده و به سمت پروژه‌های مولد، طرح‌های صادرات‌محور و نیاز‌های ارزی بنگاه‌های اقتصادی هدایت کند.

صندوق‌های درآمد ثابت ارزی که وعده راه اندازی آن تا پایان سال داده شده بود اما به سبب شرایط جنگ تحمیلی و توقف بازار سرمایه این موضوع متوقف شد؛ خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان هم برای پیگیری آخرین وضعیت راه‌اندازی این صندوق‌ها به سراغ رضا عیوضلو، عضو هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رفت و او بیان کرد: در مورد اینکه راه اندازی این صندوق‌ها اکنون به کجا رسیده است، باید بگویم پارسال کلیات این صندوق و چارچوب آن به تأیید شورای عالی بورس و اوراق بهادار رسید. متعاقب آن، اساسنامه و امیدنامه صندوق‌های ارزی به تصویب سازمان بورس رسید و ابلاغ شد.

او افزود: در دی ماه سال ۱۴۰۴، دستورالعمل ناظر بر عملیات ارزی صندوق‌های سرمایه‌گذاری در دارایی ارزی با درآمد ثابت ارزی به تصویب هیئت عالی بانک مرکزی رسید. هیئت عالی بانک مرکزی که بالاترین رکن این بانک است، در آن جلسه مقرر شد که چارچوب صدور اجازه نامه از سوی بانک مرکزی برای "مدیر عملیات ارزی" (که جزء ارکان این صندوق است) در قالب یک شیوه‌نامه در هیئت عامل بانک مرکزی به تصویب برسد.

عضو هیئت مدیره سازمان بورس تصریح کرد: این شیوه‌نامه اخیراً در جلسه ۱۸ خرداد سال ۱۴۰۵ هیئت عامل بانک مرکزی به تصویب رسیده است. امیدواریم با تصویب این شیوه‌نامه، بانک مرکزی مجوز ارکان مدیر عملیات ارزی را صادر کند تا راه برای صدور اولین موافقت اصولی باز شود.

۴ درخواست فعال در نوبت صدور موافقت اصولی برای صندوق‌های درآمد ثابت ارزی 

عیوضلو در پاسخ به این سوال که آیا درخواستی برای تأسیس این صندوق‌ها وجود دارد یا خیر؟ گفت: بله، بعد از اینکه دستورالعمل ناظر بر مدیر عملیات ارزی از سوی بانک مرکزی به تصویب رسید، ما درخواست‌های متعددی را از سوی بانک مرکزی شاهد بودیم. بعد از ابلاغ امیدنامه و اساسنامه صندوق توسط سازمان بورس، ما چند درخواست دریافت کردیم که در حال حاضر ۴ درخواست فعال وجود دارد.

او ادامه داد: اما، چون مدیران عملیات ارزی این متقاضیان باید اجازه نامه خود را از سوی بانک مرکزی دریافت کنند، ما نتوانستیم تا الان موافقت اصولی را صادر کنیم. در حال حاضر متقاضیان با توجه به اینکه شیوه‌نامه صدور اجازه نامه به تصویب هیئت عامل رسیده، پیگیر هستند تا اجازه نامه مربوطه را از بانک مرکزی دریافت کنند و ما شاهد صدور موافقت اصولی این صندوق‌ها باشیم.

این مقام مسئول درباره میزان سوددهی این صندوق‌ها خاطرنشان کرد: بازدهی این صندوق‌ها مانند سایر صندوق‌های با درآمد ثابت، بستگی به دارایی‌های آن دارد. دارایی‌های این صندوق شامل سپرده ارزی، گواهی سپرده ارزی و همچنین اوراق ارزی است. طبیعتاً هر چقدر این دارایی‌ها بازدهی بیشتری داشته باشند، شاهد بازدهی بالاتر صندوق خواهیم بود.

او تأکید کرد: ما به بانیان این صندوق‌ها تأکید کرده‌ایم که نهایت تلاش خود را به کار بگیرند تا ارکان، کمترین هزینه را بر صندوق بار کنند تا بیشترین عایدی نصیب سرمایه‌گذاران شود.

عیوضلو در پایان به مزایای این ابزار جدید اشاره کرد و گفت: مزایای این صندوق مشخص است؛ افراد به‌صورت ارزی وارد و به‌صورت ارزی خارج می‌شوند. یعنی افراد ارز می‌آورند و ارز می‌برند؛ علاوه بر اینکه اصل ارز آنها محفوظ است، یک سود ارزی نیز روی منابع خود دریافت خواهند کرد.

منابع صندوق‌های با درآمد ثابت مبتنی بر ارز صرف طرح‌های تولیدی خواهد شد

پیش از این نیز صیدی، رئیس سازمان بورس، گفته بود: صندوق‌های با درآمد ثابت مبتنی بر ارز، از جمله ابزار‌های سرمایه‌گذاری جدید ارزی بازار سرمایه محسوب می‌شوند که منابع آنها صرف طرح‌های تولیدی خواهد شد.

در ادامه نیز فرهنگ حسینی، دیگر کارشناس بازار سرمایه، نیز در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به جذابیت تاریخی سرمایه‌گذاری در ارز و طلا گفته بود: تورم بالا در سال‌های اخیر، تمایل مردم به نگهداری ارز‌های خارجی را افزایش داده، اما نگهداری فیزیکی ارز با ریسک بالا و بدون بازدهی همراه است؛ تجربه‌های گذشته در سپرده‌های ارزی، به‌ویژه در دوره‌های نوسان شدید ارزی، موجب سلب اعتماد سپرده‌گذاران خرد شده است.

حسینی با مقایسه صندوق‌های ارزی با تجربه موفق ابزار‌های طلا در بازار سرمایه افزود: همان‌طور که با راه‌اندازی گواهی سپرده و صندوق‌های طلا، اعتماد سرمایه‌گذاران به بورس کالا بازگشت، ساختار شفاف و مقررات‌محور صندوق‌های ارزی نیز می‌تواند اعتماد بالایی ایجاد کند. به‌ویژه آنکه برخلاف طلا که قابلیت مولدسازی در اقتصاد ندارد، ارز‌های خارجی می‌توانند در چرخه اقتصادی فعالانه به کار گرفته شوند.

او تأکید کرد: صندوق‌های ارزی با خرید اوراق ارزی شرکت‌ها، ضمن تضمین بازگشت اصل ارز در سررسید، بازدهی مناسبی برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کنند و همزمان به تأمین مالی پروژه‌های ارزآور کمک خواهند کرد.

در نهایت گفتنی است، راه‌اندازی صندوق‌های درآمد ثابت ارزی می‌تواند گام مهمی در مسیر توسعه بازار سرمایه و استفاده هدفمند از منابع ارزی کشور باشد؛ این صندوق‌ها علاوه بر ایجاد فرصت سرمایه‌گذاری رسمی و کم‌ریسک برای مردم، می‌توانند ارزهای راکد را به سمت تأمین مالی پروژه‌های اقتصادی و تولیدی هدایت کنند؛ حالا باید منتظر ماند و دید سرانجام چه زمانی پای این صندوق‌ها به بازار سرمایه باز خواهد شد؟