بیش از ۵۰ درصد عرصه کشور را مراتع تشکیل می‌دهد/ بیابان زایی یکی از مهمترین چالش‌های زیست محیطی کشور‌های جهان

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - سیدمحمد ساداتی نژاد مدیر کل امور بین الملل محیط زیست و توسعه پایدار وزارت امور خارجه در مراسم گرامی داشت روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی گفت: بیش از ۵۰ درصد عرصه کشورمان را مراتع تشکیل می‌دهند و مراتع از مهمترین عرصه های آسیب پذیر در منابع طبیعی و محیط زیست ما هستند.

به گفته وی، امسال شعار جهانی شعار روز جهانی مقابله با بیابان زایی و خشکسالی موضوع مراتع و شناخت و احیای این عرصه است و این فرصت مناسبی است تا اهمیت این عرصه بیشتر شناخته شود و برای حفظ و احیای آن تلاش و کوشش بیشتری انجام شود چراکه بیابان زایی دیگر یک تهدید نیست، بلکه به عنوان  یک واقعیت تلخ معادل یک سوم مساحت کره زمین، زندگی بیش از چند میلیارد انسان را تحت تاثیر قرار داده است و همواره خشک شدن مراتع و گسترش بیابان ها، خشک شدن تالاب‌ها، فرو نشست زمین، کاهش باروری خاک و طوفان‌های نفس‌گیر گرد و غبار بر سلامت انسان امنیت غذایی و مهاجرت روستاییان به شهرها تاثیر منفی داشته و دارد.

ساداتی نژاد ادامه داد: با توجه به تاثیر منفی خشک شدن مراتع و معضل بیابان زایی ، مقابله با این پدیده  یکی از مهمترین کنوانسیون های زیست محیطی بین المللی است و در این خصوص کنوانسیون مقابله با بیابان زایی ملل متحد به همراه دو کنوانسیون دیگر یعنی کنوانسیون چارچوب ملل متحد درباره تغییر اقلیم و کنوانسیون تنوع زیستی سه کنوانسیون اصلی زیست محیطی حاصل از اجلاس ریو در سال ۱۹۹۹ است.

وی افزود: این کنوانسیون‌ها کمک می‌کنند تا با تدوین برنامه‌های اقدام ملی تبادل دانش فنی و مهمتر از همه جذب منابع مالی بین المللی لازم با بیابانی مقابله شود، بیابان زایی اکنون یکی از مهمترین چالش های زیست محیطی برای کشورهای جهان به ویژه کشورهای در مناطق خشک و نیمه خشک جهان است که جمهوری اسلامی ایران با قرار گرفتن در کمربند خشک و نیمه خشک جهان تحت تاثیر بیابان زایی قرار دارد، اما کشورمان از دیرباز جزء کشورهای پیشگام در اقدامات میدانی برای مقابله معضل بوده است و در این راستا اقداماتی در حوزه مدیریت روان آب‌ها، احیای جنگل‌ها و تثبیت چندین هزار هکتار کانون بحرانی گرد و غبار در استان‌های مختلف انجام دلده است.

مدیر کل امور بین الملل محیط زیست و توسعه پایدار وزارت امور خارجه با بیان اینکه بدون تردید تکمیل زنجیره ها در حوزه کنترل آسیب ها به محیط زیست به ویژه در موضوعاتی نظیر پدیده گرد و غبار نیازمند توسعه همکاری های منطقه ای و بستن چشمه های خارجی گرد و غبار در کشورهای همسایه است، افزود: مسئله ای که همواره از رئوس اولویت ها برنامه ها و پیگیری های وزارت امور خارجه و اداره کل سازمان های تخصصی بین المللی این وزارتخانه بوده است، وزارت امور خارجه در چند سطح کلی برای مقابله با بیابان زایی اقدامات در سطح سازمان ملل متحد شامل ارائه یک قطعنامه تعیین روز جهانی مقابله با پدیده گرد و غبار و ایجاد و دهه مقابله با گرد و غبار و ائتلاف بین‌المللی مقابله با پدیده گرد و غبار است، مذاکرات منطقه‌ای با کشورهای همسایه از جمله کشورهای عراق و افغانستان برای تدوین پروتکل مقابله با طوفان های گرد و غبار و تلاش و کنشگری موثر در کاخ ها و جلسات کنوانسیون های زیست محیطی از جمله کنوانسیون مقابله با بیابان زایی برگزار خواهد گردید ، همچنین تلاش برای جذب منابع بین المللی از صندوق های مالی بین المللی برای اجرای پروژه های مرتبط با این حوزه اما این مسیر سهل نیست.

 وی افزود: تحریم‌های ظالمانه و مغایر با قوانین بین‌المللی که بسیاری از کانال‌های بانکی و مالی بین‌المللی را مسدود کرده و واریز یا انتقال کمک‌های توسعه‌ای در این حوزه را با اختلال مواجه کرده است و عملکرد متاثر از ملاحظات سیاسی در برخی صندوق های تخصصی بین‌المللی است از جمله صندوق تسهیلات جهانی صندوق را تحت تاثیر قرار داده است و در این راستا پروژه های پیشنهادی کشورمان متاسفانه با تبعیض و عدم تایید روبرو شده است که براین اساس مقابله با بیابان زایی همیشه کمترین سهم مالی را از این کمک‌های تخصصی بین‌المللی دریافت کرده است و آخرین نکته اینکه متاسفانه برخی از کشورهای همسایه که منشا ریزگردها هستند، همکاری فنی و مالی لازم را برای مهار کانون‌های گرد و غبار در سطح فرامرزی انجام ندادند که این موضوع ضرورت توسعه بیش از پیش همکاری های منطقه‌ای را ایجاد می کند، با این وجود وزارت امور خارجه همواره تلاش نموده تا با اقداماتی نظیر کنشگری فعالانه در تعامل با سازمان ملل متحد و نشست های کاپ و سایر نشست های بین المللی و کنوانسیون های زیست محیطی با افزایش مطالبه‌گری و پیگیری از صندوق های بین المللی برای کمک به پروژه های تعریف شده و با راه اندازی کانال های جایگزین مالی از طریق کشورهای دوست با این موانع و چالش‌ها مقابله کنند.

این مقام مسئول افزود: هماهنگی‌های لازم و تشریک مساعی با مرجع ملی این کنوانسیون یعنی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری و وزارت کشاورزی جمهوری اسلامی ایران برای حضور و شرکت موثر هیئت جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس مهم بین المللی تلاش نموده است و این تلاش ها در نشست کاپ آتی هم ادامه خواهد یافت. در این پاپ موضوعات مهمی از قبیل مراتب مرتع داران خشکسالی و راه های مقابله با خشکسالی راه‌های مقابله با گرد و غبار مطرح خواهد شد موضوعاتی که همگی برای کشور ما مهم بوده و نیازمند کنشگری فعال و مبتنی بر نیازها اولویت‌ها و منافع ملی کشورمان است و همواره تعامل همه دستگاه‌های مربوطه و تمهید مقدمات حضور فعالانه در این کاپ و نشست های جانبی بسیار مهم بوده است.

وی گفت: ما به عنوان وزارت امور خارجه در مسیر دیپلماسی محیط زیستی فعال و موثر همواره تلاش داریم تا یاریگر اقدامات نهادها و دستگاه های ملی و متولی مقابله با بیابان زایی در کشورمان به ویژه وزارت کشاورزی و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری و سازمان محیط زیست کشور هستیم.