از فضای سبز تا مرمت بنا؛ نقشه مشترک برای بازآفرینی کاخ مروارید

باشگاه خبرنگاران جوان -  نادر زینالی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز با اشاره به جایگاه ویژه کاخ مروارید در میراث تاریخی کشور، اظهارکرد: کاخ مروارید یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین آثار تاریخی استان البرز و از بناهای شاخص معماری معاصر ایران است که سال‌هاست به عنوان یک اثر ملی شناخته می‌شود و حفاظت از آن برای مجموعه میراث فرهنگی یک مسئولیت جدی و فرابخشی است.

وی با بیان اینکه صیانت از این مجموعه بدون مشارکت و هم‌افزایی دستگاه‌های مختلف امکان‌پذیر نیست، افزود: از سال ۱۳۹۳ و با دستور مقام قضایی، مجموعه کاخ مروارید به همراه حدود ۲۷ هکتار از اراضی پیرامونی آن برای حفاظت، نگهداری و بهره‌برداری در اختیار اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز قرار گرفت و از آن زمان تلاش شده است تا ضمن حفظ اصالت اثر، شرایط لازم برای بهره‌برداری عمومی و فرهنگی از این مجموعه نیز فراهم شود.

این مسئول با اشاره به همکاری‌ میان اداره‌کل میراث فرهنگی و شهرداری کرج تصریح کرد: در طول این سال‌ها تعاملات بسیار خوبی میان دو مجموعه شکل گرفت و تفاهم‌نامه‌هایی نیز در این زمینه به امضا رسید. بخشی از این همکاری‌ها به نگهداری و ساماندهی فضای سبز مجموعه اختصاص داشت که خوشبختانه شهرداری کرج و به‌ویژه سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری در این زمینه اقدامات قابل توجهی انجام دادند.

زینالی توضیح داد: مجموعه کاخ مروارید یک مجموعه گسترده فرهنگی، گردشگری و اجتماعی است که نگهداری از فضای سبز، محوطه‌سازی و تأمین زیرساخت‌های آن نیازمند دانش تخصصی و امکانات گسترده است. در این بخش شهرداری کرج طی سال‌های گذشته همکاری ارزشمندی با میراث فرهنگی داشته و توانسته بود شرایط مناسبی را برای حفظ و نگهداری محوطه مجموعه فراهم کند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز گفت: در مقطعی به دلایل مختلف بخشی از فعالیت‌های مشترک متوقف شد و این موضوع نگرانی‌هایی را درباره روند نگهداری و توسعه مجموعه به وجود آورد، اما از همان زمان تلاش کردیم با گفت‌وگو و تعامل، زمینه بازگشت همکاری‌ها را فراهم کنیم؛ زیرا معتقدیم حفاظت از کاخ مروارید یک مسئولیت مشترک است و نباید به یک دستگاه محدود شود.

وی افزود: طی هفته‌های اخیر نشست‌های متعددی با شهردار کرج و مدیران شهری برگزار شد تا درباره راهکارهای عملی برای ازسرگیری همکاری‌ها گفت‌وگو کنیم. خوشبختانه این مذاکرات با نتایج بسیار مثبتی همراه بود و دو طرف بر ادامه همکاری‌های مشترک تأکید کردند.

زینالی با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین اهداف این همکاری، بازگرداندن نشاط و پویایی به مجموعه کاخ مروارید است، خاطرنشان کرد: کاخ مروارید باید به فضایی پویا برای حضور شهروندان، گردشگران، خانواده‌ها و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی تبدیل شود. این مجموعه ظرفیت‌های کم‌نظیری دارد که در صورت برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری استان البرز و حتی منطقه تبدیل شود.

وی اظهارکرد: در سال‌های گذشته شهروندان بسیاری از فضای پیرامونی این مجموعه برای گردش، پیاده‌روی، فعالیت‌های فرهنگی و تفریحی استفاده می‌کردند و هدف ما این است که بار دیگر شرایطی فراهم شود تا مردم بتوانند از این ظرفیت ارزشمند بهره‌مند شوند. هرچه ارتباط مردم با آثار تاریخی بیشتر باشد، حفاظت از این میراث نیز پایدارتر و مؤثرتر خواهد بود.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز با تأکید بر ضرورت نگاه توسعه‌محور به کاخ مروارید گفت: این مجموعه می‌تواند به یک محور مهم فرهنگی و گردشگری در استان تبدیل شود. ما معتقدیم حفاظت از بناهای تاریخی تنها به معنای جلوگیری از آسیب دیدن آن‌ها نیست، بلکه باید زمینه حضور مردم، معرفی ارزش‌های تاریخی و ایجاد کارکردهای فرهنگی متناسب با شأن اثر نیز فراهم شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع مرمت کاخ مروارید اشاره کرد و افزود: یکی از دستاوردهای مهم نشست‌های اخیر، اعلام آمادگی شهرداری کرج برای مشارکت در تأمین اعتبارات مورد نیاز مرمت و بازسازی مجموعه بود. این موضوع می‌تواند روند حفاظت و احیای کاخ را شتاب ببخشد و شرایط بهتری را برای اجرای طرح‌های مرمتی فراهم کند.

زینالی ادامه داد: مرمت آثار تاریخی فرآیندی زمان‌بر، تخصصی و پرهزینه است و نیازمند تأمین منابع مالی پایدار است. هر میزان که دستگاه‌های مختلف در این مسیر مشارکت کنند، امکان حفظ و احیای بهتر این آثار نیز فراهم خواهد شد. خوشبختانه اراده مشترکی برای حمایت از کاخ مروارید شکل گرفته و امیدواریم نتایج آن در آینده نزدیک برای مردم قابل مشاهده باشد.

وی با اشاره به اهمیت ملی این اثر تاریخی تصریح کرد: کاخ مروارید تنها متعلق به استان البرز نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و میراث فرهنگی کشور به شمار می‌رود. از همین رو همه دستگاه‌ها و نهادها باید در حفظ آن احساس مسئولیت کنند و برای انتقال این میراث ارزشمند به نسل‌های آینده همکاری داشته باشند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز در پایان با ابراز امیدواری نسبت به آینده این مجموعه گفت: آنچه امروز میان میراث فرهنگی و مدیریت شهری کرج شکل گرفته، آغاز فصل تازه‌ای از همکاری برای حفاظت، مرمت و بهره‌برداری شایسته از یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی کشور است. بدون تردید حاصل این هم‌افزایی، ارتقای کیفیت خدمات فرهنگی و گردشگری، افزایش حضور شهروندان در مجموعه و حفظ هرچه بهتر کاخ مروارید برای نسل‌های آینده خواهد بود.

منبع: میراث فرهنگی