شکستن قواعد بازی؛ ایران و تثبیت بازدارندگی جدید در برابر رژیم صهیونی

باشگاه خبرنگاران جوان - حمله شب گذشته ایران به سرزمین‌های اشغالی ، تنها یک پاسخ نظامی به بمباران ضاحیه جنوبی بیروت یا صرفاً پیامی برای حمایت از حزب‌الله نبود؛ بلکه هدف مهم تر این حملات، تلاشی بود که ایران برای تثبیت یک معادله بازدارندگی جدید در منطقه انجام می‌دهد. مضمون این معادله این است که اگر اسرائیل ضاحیه را هدف قرار دهد، پاسخ ممکن است مستقیماً از ایران به سمت حیفا و شمال اسرائیل صورت گیرد.

تهران با تثبیت معادله جدید تلاش می‌کند رژیم صهیونیستی را از ایجاد برتری در مدیریت تشدید تنش‌ها بازدارد. تل‌آویو در روزهای اخیر تلاش داشت دامنه حملات خود را در لبنان، به ویژه در جنوب و ضاحیه، گسترش دهد، اما ایران می‌خواهد هزینه حمله به ضاحیه را به داخل سرزمین‌های اشغالی منتقل کند.

الجزیره در مقاله‌ای با اشاره به این موضوع نوشت که انتخاب شمال سرزمین‌های اشغالی در انجام حملات دور اول، به این پیام وزن بیشتری می‌دهد، زیرا حیفا و اطراف آن و پایگاه‌های نظامی در شمال، عمق حساسی برای تل‌آویو محسوب می‌شوند و مستقیماً با جبهه لبنان مرتبط هستند. بنابراین، وارد کردن آنها در دایره پاسخ ایران به این معنی است که ضاحیه دیگر هدفی نیست که بتوان بدون احتمال پاسخ مستقیم از تهران مورد حمله قرار گیرد.

پیام‌های راهبردی حملات ایران

عارف دهقاندار، پژوهشگر امنیت بین‌الملل در گفتگو با الجزیره تصریح کرد که حملات موشکی ایران به سرزمین‌های اشغالی حامل پیام‌های استراتژیک روشنی است که در رأس آنها تأکید بر «تعهد غیرقابل برگشت تهران به شبکه متحدان منطقه‌ای خود» و تثبیت این امر است که هدف قرار دادن مناطقی مانند ضاحیه جنوبی بیروت، «تجاوز آشکار به خطوط قرمز امنیتی ایران» محسوب می‌شود.

دهقاندار می‌افزاید که تهران از طریق این اقدام، به دنبال نشان دادن یک تحول اساسی در رویکردهای استراتژیک خود است، به طوری که دیگر یک بازیگر قابل پیش‌بینی در محاسبات بازدارندگی دشمنانش نیست و در صورت لزوم، قادر است از الگوهای قبلی فراتر رود و ابتکار عمل میدانی را به صورت مستقل و مستقیم به دست گیرد.

این پژوهشگر امنیت بین‌الملل معتقد است که فرض استراتژیک تهران، مبتنی بر این نکته است که آمریکا در مرحله کنونی تمایلی به تشدید تنش‌ها ندارد و به این ترتیب مدیریت پیامدهای حمله ساده تر است. در مقابل، رژیم صهیونیستی، تغییرات جدید در موازنه قدرت را به عنوان یک آسیب جدی به ساختار بازدارندگی خود خواهد دانست.

الجزیره به نقل از دهقاندار پیش بینی کرد که رژیم صهیونیستی تلاش خواهد کرد تا خطوط بازدارندگی را ترمیم کند و استقلال تصمیم امنیتی خود را، به دور از ملاحظات خارجی و متغیرهایی مانند فشارهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از طریق یک پاسخ مستقل، محدود و کنترل‌ شده، اثبات کند.

وعده آمریکا که اجرا نشد

از سوی دیگر، رضا غبیشاوی، تحلیلگر سیاسی، حمله ایران را از زاویه نقض آتش‌بس و عقب‌نشینی آمریکا از تعهدات قبلی ارزیابی کرده و به الجزیره گفت که حمله موشکی ایران به سرزمین‌های اشغالی در واقع پاسخی به نقض آتش‌بس و زیر پا گذاشتن وعده آمریکا به ایران بود.

غبیشاوی افزود که طبق تفاهم آتش‌بس بین ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان، قرار بود این تفاهم لبنان را نیز شامل شود، اما این اتفاق نیفتاد. دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، متعهد شده بود که اسرائیل را از حمله به ضاحیه جنوبی بازدارد، اما برخلاف وعده‌اش حمایت خود را از حملات رژیم صهیونیستی به ضاحیه اعلام کرد.

به گفته این تحلیلگر مسائل سیاسی، مقامات ایرانی می‌خواهند پیامی به آمریکا و رژیم صهیونیستی برسانند مبنی بر اینکه ایران، همچنان برای جنگ و هرگونه حملات احتمالی علیه خود آماده است.

آزمون جدی معادله بازدارندگی

الجزیره در پایان تصریح می‌کند که حمله ایران فراتر از یک پاسخ فوری است و در چهارچوب تلاش برای بازتعریف قواعد درگیری قرار دارد. تهران نمی‌خواهد رژیم صهیونیستی همچنان قادر به حمله به ضاحیه یا لبنان باشد و در عین حال مولفه‌های مربوط به سطح حملات و مناطق احتمالی پاسخ‌های موشکی را تحت کنترل داشته باشد.

بر اساس این گزارش، خطر شرایط کنونی در این است که دو طرف معادله را از دو زاویه متضاد بررسی می‌کنند. ایران می‌خواهد معادله «ضاحیه در برابر شمال» را تثبیت کند، در حالی که اسرائیل ممکن است پذیرش این قاعده، حتی به طور ضمنی، را به معنای فرسایش توانایی بازدارندگی و آزادی عمل خود در لبنان بداند.

منبع: مهر