کوچ اجباری مستأجران به محلات پایین‌تر/ بازار اجاره در آستانه تابستان داغ شد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - بازار اجاره مسکن کم‌کم در حال داغ شدن است و بررسی‌ها حاکی از آن است که قیمت‌ها در برخی از مناطق به بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است و همین موضوع خود باعث شده است که میزان مهاجرت مستاجران به محلات پایین‌تر افزایش یابد و در نتیجه شاهد رشد قیمتی در مناطق جنوب وحاشیه تهران هم باشیم.

این در حالیست که در جلسه اخیر شورای عالی مسکن تصمیمات بسیار مهمی برای بازار مسکن به ویژه بازار اجاره گرفته شده است و در نتیجه همین موضوع خود بازار اجاره را تحت تاثیر قرار داده است 

یکی از مهم‌ترین این تصمیمات افزایش میزان تسهیلات ودیعه مسکن به ۳۰۰ همت بوده است که در همین راستا فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی اظهار داشت: در سال گذشته در جلسه شورای عالی مسکن، مبلغ ۲۰۰ هزار میلیارد تومان برای پرداخت تسهیلات ودیعه مسکن تصویب شده بود که این رقم در سال جاری به ۳۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.

او بیان کرد: بر اساس مصوبات جدید، سقف وام اجاره مسکن نیز حدود ۳۰ درصد افزایش یافت؛ به‌گونه‌ای که میزان این تسهیلات از ۲۸۰ میلیون تومان به ۳۶۵ میلیون تومان رسیده است.

او توضیح داد: در این جلسه، پیگیری تصویب طرح تمدید خودکار دوماهه قرارداد‌های اجاره با سقف افزایش ۲۵ درصدی در شورای عالی امنیت ملی نیز در دستور کار قرار گرفت تا بخشی از مشکلات مستأجران کاهش یابد.

۶۷۵۱ فقره وام ودیعه مسکن به خانوار‌های مستاجر کشور پرداخت شد

 براساس آمار‌های سامانه طرح‌های حمایتی مسکن، در ۲۰ روز کاری اخیر (بازه زمانی ۱۷ اردیبهشت تا ۹ خرداد ۱۴۰۵)، تعداد ۶۷۵۱ فقره وام ودیعه مسکن به خانوار‌های مستاجر کشور پرداخت شد.

ارزش کلی این تسهیلات، تاکنون یک هزار و ۴۷۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد در راستای اجرای طرح‌های حمایت از خانوار‌های مستاجر و به منظور افزایش توانمندی مالی آنها در بازار اجاره همزمان با نزدیک شدن به فصل جابه‌جایی‌ها، سرعت پرداخت این تسهیلات نیز افزایش یافته است.  

عملکرد ۱۷ بانک عامل پرداخت کننده این تسهیلات نشان می‌دهد، بانک ملت با پرداخت ۱۴۹۰ فقره، بانک صادرات ایران با پرداخت ۱۱۱۲ فقره و بانک تجارت با پرداخت ۱۰۱۸ فقره تسهیلات ودیعه مسکن، در مدت گفته شده (۲۰ روز کاری اخیر)، بهترین عملکرد را در میان سایر بانک‌ها به خود اختصاص داده‌اند.

اردیبهشت امسال، با پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و تصویب هیات عالی بانک مرکزی، سقف کلی تسهیلات ودیعه مسکن از ۲۰۰ همت به ۳۰۰ همت افزایش یافت. همچنین سقف فردی این تسهیلات در شهر تهران به ۳۶۵ میلیون تومان، مراکز استان‌ها ۲۸۰ میلیون تومان، سایر شهر‌ها ۱۸۵ میلیون تومان و روستا‌ها به ۷۵ میلیون تومان، افزایش یافت.  

سال گذشته نیز بالغ بر ۳۶۰ هزار فقره تسهیلات ودیعه مسکن مستاجران به ارزش کلی حدود ۷۰ همت پرداخت شد.

کنترل مؤثری بر بازار اجاره سال گذشته صورت نگرفت 

در همین زمینه هم داود بیگی نژاد نایب رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک استان تهران با اشاره  به ورود بازار به فصل جابه‌جایی مستأجران و بازار اجاره مسکن اظهار کرد: طبیعی است که قیمت اجاره‌بها نیز تحت تأثیر افزایش قیمت املاک قرار بگیرد و بازار اجاره از تحولات بازار خرید و فروش تأثیر مستقیم بپذیرد.

بیگی‌نژاد درباره طرح تمدید خودکار قرارداد‌های اجاره نیز گفت: تجربه سال‌های گذشته نشان داده این‌گونه تصمیم‌ها کنترل مؤثری بر بازار اجاره نداشته است. نمی‌توان گفت این سیاست‌ها به نفع مستأجران تمام شده، زیرا مستأجران پس از چند سال متوجه می‌شوند قدرت خرید و توان مالی آنها به شدت کاهش یافته است.

وی خاطرنشان کرد: متأسفانه شرایط به‌گونه‌ای پیش رفته که برخی مستأجران با مبالغی که در گذشته امکان انجام بسیاری از کار‌ها را داشتند، امروز حتی توان تأمین مسکن در جنوبی‌ترین نقاط تهران را نیز ندارند.

در اردیبهشت، با پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و تصویب هیأت عالی بانک مرکزی، سقف کل تسهیلات ودیعه مسکن از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان به ۳۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافت؛ تصمیمی که با هدف پوشش تعداد بیشتری از خانوار‌های متقاضی و افزایش اثربخشی این سیاست اتخاذ شد.

همچنین سقف فردی این تسهیلات نیز متناسب با شرایط بازار اجاره در مناطق مختلف کشور افزایش پیدا کرد. بر این اساس، سقف تسهیلات در شهر تهران به ۳۶۵ میلیون تومان، در مراکز استان‌ها به ۲۸۰ میلیون تومان، در سایر شهر‌ها به ۱۸۵ میلیون تومان و در مناطق روستایی به ۷۵ میلیون تومان رسیده است.

کارشناسان معتقدند افزایش سقف فردی و کلان تسهیلات، ضمن تقویت قدرت تأمین ودیعه توسط مستأجران، می‌تواند بخشی از شکاف میان درآمد خانوار‌ها و هزینه‌های اجاره مسکن را جبران کند.

تداوم حمایت از مستأجران

نگاهی به عملکرد سال گذشته نیز نشان می‌دهد سیاست پرداخت وام ودیعه مسکن به یکی از مهم‌ترین برنامه‌های حمایتی حوزه مسکن تبدیل شده است. در سال ۱۴۰۴ بیش از ۳۶۰ هزار فقره تسهیلات ودیعه مسکن به مستأجران پرداخت شد که ارزش کلی آن حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.

تداوم این روند در سال جاری و افزایش منابع اختصاص‌یافته به این بخش، نشان‌دهنده عزم سیاست‌گذاران برای حمایت از اقشار اجاره‌نشین در شرایط افزایش هزینه‌های سکونت است.

تأثیر تسهیلات بر بازار اجاره

محسنی کارشناس بازار مسکن در گفت‌و‌گو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران اظهار داشت: پرداخت گسترده و هدفمند تسهیلات ودیعه مسکن، علاوه بر افزایش توان مالی مستأجران، می‌تواند به بهبود شرایط بازار اجاره نیز کمک کند. این تسهیلات با کاهش فشار نقدینگی بر خانوارها، امکان تأمین ودیعه مورد نیاز را فراهم کرده و از خروج اجباری برخی مستأجران از بازار رسمی اجاره جلوگیری می‌کند.

وی افزود: همچنین افزایش دسترسی متقاضیان به منابع مالی، موجب می‌شود خانوار‌ها در فرآیند جابه‌جایی و انعقاد قرارداد‌های جدید از قدرت انتخاب بیشتری برخوردار شوند. در نتیجه، این سیاست حمایتی در کنار سایر برنامه‌های دولت در حوزه مسکن، می‌تواند به ایجاد آرامش نسبی در بازار اجاره، کاهش فشار بر مستأجران و ارتقای ثبات در این بخش از بازار مسکن منجر شود.

نحوه ثبت نام متقاضیان برای دریافت تسهیلات ودیعه مسکن 

گفتنی است متقاضیان، جهت دریافت و ثبت نام وام ودیعه مسکن مستاجران ۱۴۰۵، لازم است که ابتدا، شرایط ثبت نام وام ودیعه مسکن را داشته باشند و سپس، مراحل ثبت نام را در سامانه حمایتی مسکن وزارت راه و شهرسازی، بخش تسهیلات ودیعه، به نشانی اینترنتی https://saman.mrud.ir/ انجام دهند.

درخواست کننده، می‌بایست فاقد مسکن (مستاجر) و متاهل و یا سرپرست خانوار باشد. همچنین، زنان مجرد بالای ۳۵ سال سن که با خانواده زندگی نکرده و در واقع، خودسرپرست هستند نیز می‌توانند جهت دریافت وام ودیعه مسکن، اقدام کنند. این شرط سنی در خصوص مردان بالای ۴۵ سال سن است. مردانی که در گذشته، سرپرست خانواده بوده‌اند، اما در حال حاضر، به دلیل طلاق یا فوت همسر مجرد هستند نیز مشمول دریافت تسهیلات کمک ودیعه هستند.

متقاضی وام، باید اجاره نامه رسمی داشته باشد و یا اجاره نامه او، در سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات (خودنویس) ثبت شده و کد رهگیری دریافت کرده باشد.

پس از این که درخواست کننده وام، به شعبه بانک برای دریافت این وام معرفی شد، باید مدارک خود را تکمیل کرده و به بانک ارائه دهد و سایر مراحل بانکی مربوط به دریافت این تسهیلات را طی کند.

براساس این گزارش با توجه به تمهیداتی که در جلسه اخیر شورای عالی مسکن گرفته شده است امیدواریم که در این دوره تمهیدات لازم در جهت تسریع در پرداخت تسهیلات وام ودیعه مسکن و همچنین کنترل و بازرسی‌ها برای رعایت سقف اجاره مسکن که ۲۵ درصداست از سوی دستگاه‌ها بسیار لازم و ضروری است.