بهبهان؛ گنجینه ژنتیکی انگور ایران در مسیر توسعه

باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - اگرچه بهبهان در مقایسه با قطب‌های بزرگ تولید انگور کشور مانند آذربایجان غربی، خراسان رضوی و آذربایجان شرقی سهم کمتری از تولید ملی را در اختیار دارد، اما به دلیل برداشت زودهنگام و کیفیت مناسب محصول، از مزیت‌های رقابتی قابل توجهی برخوردار است. 

اقتصاد کشاورزی بهبهان بر پایه تولید محصولات زراعی و باغی متنوعی استوار است. وجود تابستان‌های طولانی، زمستان‌های معتدل و دسترسی به منابع آبی موجب شده است که کشت انگور در بسیاری از مناطق این شهرستان توسعه یابد. باغداران بهبهانی عمدتاً ارقام انگور تازه‌خوری را تولید می‌کنند که به دلیل رسیدگی زودتر از بسیاری از مناطق کشور، امکان عرضه محصول به بازار در زمان مناسب و با قیمت بالاتر را فراهم می‌سازد. 

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های بهبهان در تولید انگور، آغاز زودتر فصل برداشت نسبت به مناطق سردسیر کشور است. این ویژگی باعث می‌شود محصول پیش از ورود حجم بالای انگور سایر استان‌ها به بازار عرضه شده و حاشیه سود بیشتری برای تولیدکنندگان ایجاد کند. 

پیش‌بینی برداشت بیش از هزار تن انگور از تاکستان‌های بهبهان 

رئیس جهاد کشاورزی بهبهان  در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما از پیش‌بینی برداشت بیش از یک هزار تن انگور از تاکستان‌های این شهرستان خبر داد. 

نیرومند اظهار کرد: بهبهان دارای ۳۵ هکتار باغات انگور است که از دیرباز به عنوان یکی از ذخایر ارزشمند ژنتیکی این محصول در کشور شناخته می‌شود. 

وی افزود: با اجرای برنامه‌های مدیریت بهینه منابع آب و استفاده از روش‌های نوین آبیاری، میانگین تولید انگور در هر هکتار به بیش از ۳۰ تن رسیده که نشان‌دهنده افزایش بهره‌وری در بخش باغبانی شهرستان است. 

رئیس جهاد کشاورزی بهبهان با اشاره به ارقام شاخص انگور در این منطقه گفت: بیشترین ارقام کشت‌شده در تاکستان‌های بهبهان شامل «کیکاووسی»، «نایلونی» و «ریش‌بابا» است که به دلیل کیفیت مطلوب و سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار هستند. 

نیرومند تأکید کرد: پیش‌بینی می‌شود امسال بیش از یک هزار تن انگور از باغات شهرستان برداشت و روانه بازار مصرف شود که این امر نقش مهمی در رونق اقتصادی و اشتغال بخش کشاورزی منطقه خواهد داشت. 

فرصت‌های اقتصادی و صنایع تبدیلی 

توسعه تولید انگور در بهبهان تنها به فروش میوه تازه محدود نمی‌شود. ایجاد زنجیره ارزش می‌تواند درآمد باغداران را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. مهم‌ترین فرصت‌های صنایع وابسته شامل تولید کشمش و انگور خشک، تولید شیره انگور، تولید سرکه انگور، فرآوری آب انگور و نوشیدنی‌های طبیعی، استخراج روغن هسته انگور و بسته‌بندی و صادرات انگور تازه هستند. 

وجود بازار‌های مصرف در استان‌های جنوبی و همچنین دسترسی مناسب به بنادر خلیج فارس، امکان صادرات محصولات فرآوری‌شده را افزایش می‌دهد. 

چالش‌های تولید انگور در بهبهان 

با وجود ظرفیت‌های مناسب، توسعه تاکستان‌های بهبهان با چالش‌هایی نیز روبه‌رو است. کاهش منابع آب زیرزمینی مهم‌ترین محدودیت توسعه باغات محسوب می‌شود. افزایش دما در برخی سال‌ها می‌تواند باعث آفتاب‌سوختگی خوشه‌ها و افت کیفیت محصول شود. بخش عمده محصول به صورت تازه‌خوری عرضه می‌شود و ارزش افزوده بالقوه آن به طور کامل محقق نمی‌شود.

نبود برند منطقه‌ای شناخته‌شده موجب شده است محصول بهبهان کمتر با هویت مستقل در بازار معرفی شود. 

با اجرای سامانه‌های آبیاری نوین، اصلاح ارقام، توسعه باغ‌های داربستی و ایجاد صنایع تبدیلی، ظرفیت تولید انگور در بهبهان می‌تواند به شکل محسوسی افزایش یابد. همچنین تغییر الگوی کشت به سمت ارقام بازارپسند و مقاوم به تنش‌های محیطی می‌تواند بهره‌وری باغات را بالا ببرد. 

در شرایط کنونی، بهبهان از نظر اقلیمی و اقتصادی ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مراکز مهم تولید انگور زودرس در جنوب ایران را دارد. سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پس از برداشت، سردخانه‌ها و صنایع فرآوری می‌تواند نقش این شهرستان را در زنجیره تولید انگور کشور پررنگ‌تر کرده و درآمد باغداران منطقه را افزایش دهد.