قرآن در کانون رویکرد تحولی رسانه ملی

باشگاه خبرنگاران جوان - نشست صمیمانه رئیس سازمان صداوسیما با جمعی از قاریان و استادان بین‌المللی قرآن کریم، شامگاه چهارشنبه ششم اسفند در سالن همایش‌های رسانه ملی برگزار شد؛ نشستی که در آن بر جایگاه راهبردی قرآن در سند تحول رسانه ملی و نقش آن در روایت‌گری، هویت‌سازی و امیدآفرینی تأکید شد.

پیمان جبلی در این دیدار با اشاره به جایگاه قرآن در رویکرد‌های کلان رسانه ملی اظهار کرد: رسانه ملی همواره آغوشی گشوده برای قرآن داشته و در دوره تحولی جدید که مبتنی‌بر منویات رهبر معظم انقلاب و سند تحول رسانه ملی است، قرآن از جایگاهی ویژه و محوری برخوردار است.

 وی افزود: قرآن برای ما صرفاً یک کتاب مقدس نیست، بلکه سبک زندگی، الگو و الهام‌بخش همه آن چیزی است که در رسانه ملی تولید و ارائه می‌شود. تلاش کرده‌ایم در این دوره، قرآن را از غبار غفلت و فراموشی خارج کنیم و نشان دهیم مفاهیم قرآنی نه‌تنها مخاطب خاص ندارد، بلکه می‌تواند پرمخاطب‌ترین برنامه‌های رسانه‌ای را شکل دهد.

رئیس سازمان صداوسیما با اشاره به تجربه موفق برنامه‌های قرآنی تصریح کرد: در دوره‌های گذشته، گاه چنین تلقی می‌شد که برنامه‌های قرآنی برای عموم مردم جذاب نیست، اما اراده تحولی رسانه ملی ثابت کرد که یک برنامه کاملاً قرآنی و معارفی می‌تواند در صدر پرمخاطب‌ترین برنامه‌های تلویزیون قرار بگیرد. نمونه بارز آن، برنامه «محفل» و همچنین «محفل ستاره‌ها» برای کودک و نوجوان است.

 جبلی با تأکید بر ماهیت هدایت‌گر قرآن اظهار کرد: قرآن کتاب نور، هدایت و روش حیات است. اگر قرآن را کتابی تاریخ‌ساز و آینده‌نگر بدانیم، باید از آن بیاموزیم که رسانه‌ای هویت‌پرداز و جریان‌ساز باشیم؛ همان‌گونه که خود قرآن ازطریق روایت‌ها و داستان‌هایش این مسیر را به ما می‌آموزد.

وی ادامه داد: قرآن کتاب روایت، قصه‌گویی و خلق درام است و همین ویژگی، آن را به منبعی الهام‌بخش برای برنامه‌سازی رسانه‌ای تبدیل می‌کند. قرآن با جهت‌دهی به آینده، به ما می‌آموزد چگونه روایت کنیم و چگونه امید بیافرینیم.

رئیس رسانه ملی با اشاره به نقش روایت‌گری در تحولات اجتماعی و سیاسی گفت: در حوادث سال گذشته که از آن به‌عنوان «شبه‌کودتا» یاد می‌شود، نقش رسانه صرفاً بیان خبر نبود، بلکه روایت‌گری اهمیت اساسی داشت. تفاوت رسانه مؤثر با رسانه خنثی در همین نقطه است؛ همان‌گونه که قرآن نیز صرفاً گزارش نمی‌دهد، بلکه روایت می‌کند.

جبلی افزود: مسیری که طی شد، دشمنی را که گمان می‌کرد در روز چهارم جنگ ۱۲روزه همه‌چیز پایان می‌یابد، به تقاضای آتش‌بس کشاند. قرآن در مواجهه با پارادایم‌های دشمن به ما می‌آموزد که نباید به آسان‌گیری بی‌جا تن داد. رسانه‌ای که به الگوی قرآنی پایبند است، نمی‌تواند صرفاً گزارشگر باشد، بلکه باید روایت‌گر حقیقت و جداکننده صفوف حق و باطل باشد؛ و طبیعی است که چنین رسانه‌ای در معرض هجمه قرار گیرد.
وی با اشاره به حملات صورت‌گرفته علیه رسانه‌ها گفت: رسانه ملی نباید گوشه عافیت برگزیند. قرآن در فراز‌های متعدد، شیوه درست زیستن و تصمیم‌گیری در شرایط خطیر را به ما می‌آموزد؛ همان‌گونه که در آثار نمایشی و سریال‌های برگرفته از داستان‌های قرآنی نیز این آموزه‌های جذاب به‌روشنی دیده می‌شود.

رئیس سازمان صداوسیما در پایان تأکید کرد: آنچه ما در اختیار داریم و دشمن از آن محروم است، امید به نصرت الهی است. این امید، با اخلاص و تدبر در قرآن زنده می‌ماند. از همه می‌خواهم با تمسک به قرآن، مسیر زندگی فردی و اجتماعی خود را متبرک و آینده‌ساز کنند.

تأکید بر نقش بانوان و عدالت رسانه‌ای در فعالیت‌های قرآنی

در ادامه این نشست، سمیه حاجعلی، قاری قرآن، با اشاره به سابقه برگزاری مسابقات قرآنی بانوان در کشور اظهار کرد: مسابقات قرآنی خانم‌ها سال‌هاست در ایران برگزار می‌شود و رشته قرائت از سال ۱۳۸۳ به‌صورت رسمی آغاز شده است. با این حال، حضور بانوان در رقابت‌های بین‌المللی قرائت با محدودیت‌هایی مواجه بوده و این عرصه عمدتاً به رقابت‌های داخلی محدود مانده است.

وی افزود: در حالی که امروز مسابقات بین‌المللی بانوان در رشته‌های حفظ و ترتیل برگزار می‌شود، لازم است زمینه حضور عادلانه‌تر بانوان قاری در عرصه‌های مختلف قرآنی نیز فراهم شود.

ماه رمضان؛ فرصت طلایی اثرگذاری رسانه ملی

ملیحه اسحاق‌نژاد نیز در این جلسه با تأکید بر ظرفیت ویژه ماه مبارک رمضان گفت: رمضان بهترین فرصت برای تأثیرگذاری رسانه ملی بر افکار عمومی است و شبکه قرآن می‌تواند در شرایط حساس اجتماعی، نقشی آرام‌بخش، هویت‌ساز و اثرگذار ایفا کند.

وی با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از ابزار‌های نوین رسانه‌ای افزود: استفاده از فناوری‌های جدید، هوش مصنوعی، انیمیشن‌سازی و ظرفیت فضای مجازی با مشارکت فعالان قرآنی، می‌تواند مسیر اشاعه مفاهیم قرآنی را هموارتر و جذاب‌تر کند. وجود تنها یک شبکه قرآنی کافی نیست و صداوسیما باید نقشی پیونددهنده و هویتی میان شبکه‌ها ایفا کند. برای ارتباط مؤثر با نسل جدید، لازم است زبان، موسیقی، تصویر و زیست رسانه‌ای این نسل در برنامه‌سازی قرآنی لحاظ شود.

داور بین‌المللی قرآن کریم همچنین تأکید کرد: تحقق عدالت رسانه‌ای مستلزم مستندسازی و معرفی همه استادان مؤثر قرآنی در سراسر کشور است، نه صرفاً چهره‌های متمرکز در تهران. این مسیر نیازمند همکاری سازمان تبلیغات اسلامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حوزه‌های علمیه و سازمان صداوسیماست.

در پایان این مراسم، از استادان، قاریان و فعالان قرآنی حاضر به پاس سال‌ها تلاش و اثرگذاری در ترویج فرهنگ قرآن کریم تقدیر شد.

علی قاسم‌آبادی، سیدعلی‌محمد سرابی، حسن ربیعیان، علی‌اکبر ملکشاهی، حوریه عقبایی، نجمه شبانی قهرودی، فرشته مسجدی، هاجر عزت‌پژوه، سمیه حاجعلی، امین پویا، محمدحسن موحدی، حسین اخوان اقدم، محمدمهدی بحرالعلوم، کریم پارچه‌باف دولتی، مرتضی توکلی، حسین عبدی، محمدجواد دلفانی، حسین رستمی تبریزی، خواجه پیری، سیدمحمد قهاری، محسن قاسمی، حبیب صداقت، حمیدرضا نصیری وحیدفر، مسعود نوری، سیدصادق مسلمی، امیرحسین سپهری اعلا، مجید احمدی، احمدرضا محمدیان رسنانی، حسن محمدی علویجه، محمدرضا زاهدی خوزانی، مسعود نیکدستی، ملیحه اسحاق‌نژاد، مهدی حیدری اصل، غلامرضا احمدی، محمدرضا پورزرگری، حمید رضا احمدی وفا، هادی ایزدپناهی، محسن قاسمی و یونس شاهمرادی ازجمله مهمانان این جلسه قرآنی بودند.