سرایت پذیری آنفلوآنزا امسال بیشتر است/ ضرورت تزریق واکسن برای گروه‌های در معرض خطر

باشگاه خبرنگاران جوان؛ حمید جنیدی‌مقدم - از زمانی که ویروس آنفلوآنزا شناخته شده است بیش از ۵۰ سال می گذرد، پس در واقع اصل اجداد این ویروس جدید نیستند و به همه گیری جهانی سال ۱۹۶۸ می رسد که در آن سالها به آنفلوآنزا هنگ کنگی معروف بود. بعدها آن ویروس در بین جمعیت انسانی باقی ماند و هر سال در فصل سرما بیماری زایی می کند. در نیم قرن گذشته این ویروس که از نوع H3N2 است مکرراً جهش های دوره ای داشته که گاهی این جهش ها باعث بیماری زایی بیشتر و گاهی باعث ضعیف تر شدن ویروس و خفیف تر شدن بیماری شده است. پس ویروس جدید نیست اما جهش های جدیدی داشته که آن را قوی تر و واگیر تر کرده است.

فرشید رضایی کارشناس بیماری های عفونی معاونت درمان وزارت بهداشت در گفت و گو با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: ویروس آنفلوآنزای امسال از چند ماه قبل جهش های ژنتیکی داشته که باعث واگیری بیشتر و سریعتر ویروس شده و شناسایی آن برای سیستم دفاعی سخت تر شده است. هرچند ویروس جهش کرده امسال هنوز برای سیستم ایمنی فرد بالغ قابل ردیابی و دفاع هست، ولی در خردسالان و شیرخواران و سالمندان دفاع بدن به مشکل می خورد.

به گفته وی، کارشناسان معتقدند که آنفلوآنزا در کودکان و سالمندان به بیماری شدید و بستری منجر می شود. هر چند ویروس جهش کرده است اما نکته مهمی در مورد واکسن وجود دارد و آن این است که واکسن امسال بر اساس مطالعه انگلیسی ها که در ماه گذشته منتشر شد هنوز برای کودکان حدود ۷۰ درصد اثربخشی مفید دارد و می تواند جلوی شدت بیماری و بستری و مرگ را بگیرد. 

رضایی تاکید کرد: هر چه سن افراد بالاتر می رود گاهی اثربخشی واکسن های آنفلوآنزا کمتر می شود و برای سالمندان نیز واکسن امسال حدود سی تا چهل درصد اثربخشی محافظت کننده از بستری و مرگ دارد که عدد قابل قبول و ارزشمندی است، لذا متخصصان همچنان به سالمندان در سراسر دنیا تاکید می کنند که هر چه سریعتر واکسن خود را تزریق کنند.

وی ادامه داد: کلمه «فصل واکسن » غلط است. از بدو ورود واکسن به بازار می توان واکسن را تزریق کرد. در طول فصل سرما تا پایان زمستان می شود واکسن آنفلوآنزا زد و محدودیت در این خصوص نداریم.

کارشناس بیماری های عفونی اضافه کرد: از آبان تا اسفند هر سال، بیماری آنفلوآنزای انسانی باعث ابتلا افراد می شود و گاهی ۲ یا ۳ موج کوچک و بزرگ پشت سر هم دارد. اصل بر این است که بعد از ورود واکسن به بازار، افراد با سیستم ایمنی ضعیف تر هرچه سریعتر واکسن خود را دریافت کنند.

رضایی بیان کرد: واکسن پس از تزریق، دو هفته زمان لازم دارد تا سیستم ایمنی بدن را آموزش دهد و به اندازه کافی قوی تر کند. قوی شدن سیستم ایمنی بعد از گرفتن واکسن هر ساله از صدها هزار مرگ در جهان جلوگیری می کند و اغلب کسانی که سالانه از آنفلوآنزا فوت می شوند افرادی هستند که واکسیناسیون نداشته اند.

وی افزود: امسال که ویروس یکی دو ماه زودتر در برخی کشورها شروع شد و به سرعت گسترش یافت فرصت واکسیناسیون را از بسیاری از افراد گرفت و این برای آن کشور ها دردسر ساز شد و مجبور شدند مدارس خود را تعطیل نمایند تا از گسترش بیماری و مرگ کودکان تا حدی پیشگیری شود.

این متخصص عفونی ادامه داد: در کنار واکسیناسیون رعایت بهداشت فردی مخصوص آنفلوآنزا مانند در خانه ماندن بیماران آنفلوآنزا ، خودداری از حضور غیرضروری در تجمعات توسط همه افراد، بهبود تهویه فضاها و اماکن و ماسک زدن افراد و بهداشت دست همچنان موضوعات مورد تاکید برای حفاظت از جامعه در فصل سرما هستند.

رضایی تاکید کرد: ویروس آنفلوانزا کاملا با سایر ویروس ها مثل کرونا و رینوویروس ها فرق دارد. هر چند همه این ویروس های تنفسی با عطسه و سرفه منتقل می شوند ولی ژن متفاوتی دارند و بیماری های متفاوتی ایجاد می کنند. 

وی اضافه کرد: بر اساس گزارش های آزمایشگاهی در کشور و سراسر دنیا اکنون ویروس آنفلوانزا شیوع بیشتری دارد و کرونا ویروس، در جمعیت کمتر دیده شده است؛ ماسک زدن و شستن دست برای پیشگیری از همه این ویروس های تنفسی اقدام عاقلانه و صحیحی است.