جلوگیری از ۵ مورد سقط جنین با بهره گیری از مشاوران پزشکی قانونی

باشگاه خبرنگاران جوان - دکتر بابک سلحشور، معاون پزشکی و آزمایشگاهی سازمان پزشکی قانونی گفت: استفاده از ظرفیت و نظر مشورتی کارشناسان ژنتیک سازمان در کمیسیون‌های سقط قانونی از چند سال گذشته در دستور کار قرار گرفته و این موضوع با توجه به نتایج قابل توجه آن در یکسال گذشته با جدیت بیشتری دنبال شده است.

وی تصریح کرد: با توجه به جذب متخصصان ژنتیک در سازمان طی سال‌های اخیر و فعالیت آنان در استان‌های مختلف کشور، به همه استان‌ها ابلاغ شد که برای تفسیر آزمایش‌های ژنتیک و راستی آزمایی این تفاسیر و نتایج اعلام شده از سوی آزمایشگاه‌های خارج از سازمان حتما از نظر کارشناسی متخصصان ژنتیک سازمان نیز استفاده شود و این کارشناسان در ساعات مختلف شبانه روز به صورت آنکال آماده همکاری با کمیسیون‌های سقط قانونی هستند.

سلحشور ادامه داد: در حال حاضر استان‌های تهران، مازندران، فارس، اصفهان و آذربایجان شرقی متخصص ژنتیک مقیم دارند، اما این افراد در قالب کمیته ژنتیک سازمان و به صورت آنکال پاسخگوی کمیسیون‌های سقط از سراسر کشور هستند و ضمن بررسی پرونده‌های متقاضیان سقط قانونی و آزمایش‌های ژنتیک آنان، تفسیر و نتیجه به دست آمده را برای اعلام نظر نهایی به کمیسیون سقط اعلام می‌کنند.

سلحشور در خصوص دلایل استفاده از نظر مشورتی متخصصان ژنتیک سازمان در کمیسیون‌های سقط، گفت: یکی از مشکلات سازمان در کمیسیون‌های سقط قانونی، به نتایج و تفاسیر آزمایش‌های ژنتیک ارسالی از سوی آزمایشگاه‌های خارج از سازمان مربوط می‌شد. این تفاسیر گاهی به صورت ناقص و یا دارای ایراداتی به سازمان ارسال می‌شد به همین دلیل برای تفسیر آن نیازمند کمک ثانویه بودیم.

وی افزود: این درحالی است که بر اساس ماده ۵۴ قانون جوانی جمعیت، سازمان پزشکی قانونی در صدور مجوز‌های سقط قانونی باید نسبت به صحت تفسیر نتایج و آزمایش‌ها اطمینان کامل داشته باشد و سپس مجوز را صادر کند.

معاون پزشکی و آزمایشگاهی سازمان پزشکی قانونی با اشاره به اینکه نتایج و تفاسیر آزمایش‌های ژنتیک ارسالی از سوی آزمایشگاه‌های بیرون سازمان توسط کارشناسان ژنتیک سازمان مورد ارزیابی قرار گرفت، گفت: در ارزیابی این نتایج صحت تفاسیر ارسالی و یا ایرادات و اشکالات آن احصا شد به نحوی که تنها طی یکسال گذشته در پنج پرونده سقط قانونی، از تفاسیر نادرست و صدور مجوز سقط جلوگیری شد.

به گفته وی، سازمان پزشکی قانونی کشور با توجه به حساسیت‌های موجود در پرونده‌های سقط و لزوم بررسی و اعلام نظر صحیح و با اطمینان کامل، به صورت جدی به آزمایشگاه‌های ژنتیکی که تفاسیر نادرست از آزمایش‌های ژنتیک ارسال کرده بودند، تذکر داده و موضوع را پیگیری کرده است.

سلحشور خاطرنشان کرد: در بخش ژنتیک سازمان برای بررسی و تفسیر آزمایش‌های ژنتیک مربوط به پرونده‌های سقط قانونی، یک استاندارد مشخص تدوین شده است تا مطمئن باشیم که مستندات ارسالی به طور کامل با حقیقت پرونده مطابقت دارد و قاضی پرونده نیز بتواند به درستی در این موارد تصمیم گیری کند.

وی در خصوص مدت زمان بررسی آزمایش‌های ژنتیک توسط کارشناسان ژنتیک سازمان، با توجه به اهمیت زمان در پرونده‌های سقط قانونی، گفت: نکته مهم آن است که نمی‌توان صحت را فدای سرعت کرد، در عین حال همکاران ژنتیک سازمان به صورت آنکال و در هر ساعت از شبانه روز پاسخگوی کمیسیون‌های سقط قانونی برای تفسیر آزمایش‌های ژنتیک هستند ضمن آنکه برای تسریع در رسیدگی ها، همکاران من در موارد لزوم به طور مستقیم با آزمایشگاه‌های ژنتیک تماس می‌گیرند و مستندات را از مسئولین فنی مراکز درمانی یا آزمایشگاه‌ها پیگیری می‌کنند.

سلحشور تصریح کرد: در بررسی پرونده‌های سقط، همکاران معاینات بالینی یک روز پیش از برگزاری کمیسیون سقط با کارشناسان ژنتیک سازمان تماس می‌گیرند و اطلاعات مربوط به پرونده را در اختیار آنان قرار می‌دهند، بنابراین نتیجه نهایی پیش از آغاز جلسه کمیسیون سقط در اختیار کارشناسان و قاضی پرونده قرار داده می‌شود.

معاون سازمان پزشکی قانونی با تأکید بر اینکه پرونده‌های سقط قانونی همواره با حساسیت و دقت نظر بالا مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و در صورت حصول اطمینان از مشکلات جنین و یا مادر مجوز صادر می‌شود، افزود: استفاده از نظر مشورتی کارشناسان ژنتیک سازمان در راستای همین دقت نظر و اطمینان بخشی بیشتر نسبت به تفاسیر آزمایش‌های ژنتیک صورت گرفته است چرا که نتایج آن در بهبود بررسی پرونده‌های سقط و صدور مجوز‌های نهایی تأثیرگذار است.

وی یادآور شد: در حین برگزاری جلسه در صورت وجود هرگونه ابهام یا سئوال، قاضی پرونده می‌تواند با کارشناس ژنتیک سازمان تماس گرفته و ابهامات خود را برطرف کند.

سلحشور با انتقاد از اینکه در حال حاضر استاندارد مدونی برای گزارش نتایج آزمایش‌های ژنتیک و تفسیر آن در اختیار آزمایشگاه‌های ژنتیک (خارج از سازمان پزشکی قانونی) قرار داده نشده است، اظهار داشت: متأسفانه نبود این استاندارد در ارائه تفاسیر آزمایش‌های ژنتیک به کمیسیون‌های سقط مشکلاتی ایجاد می‌کند از جمله اینکه موجب سردرگمی پزشکان و همچنین استرس و اضطراب پدر و مادر‌ها می‌شود.

به گفته وی، مشخص بودن این استانداردها، عمل کردن بر اساس آن و نظارت بر حسن اجرای آن، علاوه بر اینکه موجب آرامش خانواده‌ها می‌شود از اقدام خودخواسته برای سقط نیز جلوگیری می‌کند.

معاون سازمان در پایان تأکید کرد: این آمادگی در سازمان پزشکی قانونی کشور وجود دارد که ضمن همکاری با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، استاندارد‌های لازم برای انجام آزمایش‌های ژنتیک و تشخیص پیش از تولد و نیز نحوه گزارش آن را تدوین و در اختیار آزمایشگاه‌های ژنتیک قرار دهد ضمن آنکه نامه رسمی آن نیز چندی پیش به وزارت بهداشت ارسال شده است.

منبع: سازمان پزشکی قانونی