اعتبار صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی ایران را چه کسی تامین می‌کند؟

یادداشت تفاهم امضا شده بین ایالات متحده و ایران شامل چارچوبی برای یک برنامه بازسازی و توسعه اقتصادی به ارزش ۳۰۰ میلیارد دلار برای ایران است که بیش از نیمی از آن به صورت خصوصی تعهد شده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این یادداشت تفاهم را در نشست گروه هفت در اویان-له-بن فرانسه  و مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران در تهران امضا کردند و به جنگ بین آمریکا و ایران که در ۲۸ فوریه آغاز شد، پایان دادند. در این سند آمده است که واشنگتن «با شرکای منطقه‌ای برای تدوین یک برنامه قطعی مورد یادداشت تفاهم با حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران» متعهد می‌شود که مکانیسم اجرای آن در یک بازه ۶۰ روزه به عنوان بخشی از یادداشت تفاهم نهایی نهایی خواهد شد. این متن همچنین متعهد می‌شود که ایالات متحده تمام مجوزها، معافیت‌ها و اجازه‌های لازم را برای تراکنش‌های مالی مرتبط اعطا کند.

این صندوق به عنوان یک وسیله سرمایه‌گذاری خصوصی طراحی شده است و نه یک برنامه بازسازی دولتی یا غرامت، و شامل پول یا کمک‌های دولتی آمریکا نمی‌شود. شرکت‌های مستقر در ایالات متحده، کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا متعهد به تأمین مالی در حوزه‌های انرژی، لجستیک، تولید و حمل و نقل شده‌اند. ترامپ تأکید کرد که آمریکا سرمایه‌گذاری نمی‌کند و از کشور‌های خلیج فارس نیز نخواسته است سرمایه‌گذاری کنند و هرگونه مشارکت به رفتار آینده ایران بستگی دارد.

صندوق سرمایه‌گذاری مرتبط با رفتار

خاستگاه این صندوق به خواسته‌های ایران برای غرامت بازمی‌گردد. تهران در ابتدا ۴۰۰ میلیارد دلار از واشنگتن برای خسارات جنگی درخواست کرده بود که آمریکا آن را رد کرد. صندوق بازسازی و توسعه از این بن‌بست ایجاد شد و انتظار می‌رود کشور‌های منطقه از طریق وام، خطوط اعتباری یا تأمین مالی مستقیم برای بازسازی مکان‌های آسیب‌دیده از جمله مجتمع فولاد مبارکه، پالایشگاه‌ها، فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های گسترده‌تر مشارکت کنند.

دسترسی ایران به این صندوق به برچیدن برنامه هسته‌ای، حذف ذخایر اورانیوم غنی‌شده و پذیرش رژیم بازرسی دقیق مشروط شده است. این صندوق سرمایه‌گذاری کاملاً از مسیر مذاکرات موازی مربوط به لغو تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران جدا است و مکانیسم‌های متفاوتی با زمان‌بندی و اهداف مختلف دارند. این صندوق تا زمانی که یک یادداشت تفاهم نهایی و رضایت‌بخش منعقد نشود، عملیاتی نخواهد شد. در طول پنجره ۶۰ روزه، مدیران صندوق با مقامات ایرانی و سرمایه‌گذاران برای برنامه‌ریزی و ترسیم پروژه‌های فردی همکاری خواهند کرد.

منبع: اوت لوک