سیاست‌های محیط‌زیستی مانع توسعه نیست/ بارگذاری‌ها متناسب با توان اکولوژیک  

باشگاه خبرنگاران جوان - شینا انصاری در پیامی به «بیست و نهمین همایش ملی-منطقه‌ای تاب‌آوری و همبست انرژی، آب، محیط زیست و امنیت غذایی در برنامه توسعه» که توسط ژیلا آقایی مشاور عالی رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست قرائت شد، افزود: ما در سازمان حفاظت محیط‌زیست باور داریم که دوران نگاه‌های تک‌بعدی و بخشی‌نگری به پایان رسیده است.

وی افزود: سال‌هاست که در کشور، مدیریت منابع آب را جدا از انرژی و کشاورزی را مستقل از ظرفیت‌های زیستی دیده‌ایم، نتیجه این نگاه جزیره‌ای، چالش‌هایی است که امروز شاهد آن هستیم، امروز دیگر نمی‌توانیم بدون در نظر گرفتن پیوند‌های پیچیده میان آب، غذا، انرژی و محیط‌زیست، برای توسعه کشور برنامه‌ریزی کنیم.

وی اظهار کرد: واقعیت این است که کشور با ناترازی‌های جدی مواجه است، وقتی از ناترازی انرژی صحبت می‌کنیم، اثر مستقیم آن را در آلودگی هوای کلانشهر‌ها و مصرف سوخت‌های غیراستاندارد می‌بینیم، وقتی از ناترازی آب می‌گوییم، نتیجه‌اش را در فرونشست دشت‌ها و خشکی تالاب‌ها مشاهده می‌کنیم، این چرخه‌ها به هم متصل‌اند، رویکرد «هم‌بست» به ما می‌گوید که امنیت غذایی نباید به قیمت بحران منابع آب تمام شود و تامین انرژی نباید به قیمت از دست رفتن کیفیت هوا باشد، ما نیازمند یک تغییر رویکرد جدی از «مدیریت منابع» به «مدیریت هم‌بست» هستیم.

انصاری ادامه داد: در کنار اقدامات داخلی، بحث «دیپلماسی محیط‌زیست» نیز برای ما اهمیت راهبردی دارد، چالش‌هایی مثل گردوغبار یا منابع آب مشترک، مسائلی نیستند که بتوانیم در داخل مرز‌ها حبسشان کنیم، ما نیازمند تعامل سازنده با کشور‌های همسایه و جامعه جهانی هستیم، رویکرد ما در سازمان محیط زیست، استفاده از تمام ظرفیت‌های بین‌المللی برای انتقال دانش فنی و جذب منابع مالی است تا بتوانیم تاب‌آوری کشور را در برابر این مخاطرات فرامرزی افزایش دهیم.

معاون رئیس جمهور گفت: نمی‌توانیم این بحث را بدون اشاره به پدیده «تغییر اقلیم» پیش ببریم، تغییر اقلیم برای ما یک بحث تئوریک در آینده نیست، واقعیتی است که همین امروز با آن دست‌به‌گریبانیم، افزایش دما و تغییر رژیم بارش‌ها، فشار مضاعفی بر اکوسیستم شکننده ایران وارد کرده است.

وی افزود: در دولت چهاردهم، نگاه ما این است که سیاست‌های محیط‌زیستی نباید مانع توسعه تلقی شوند، بلکه باید بستر پایداری توسعه باشند، ما بر موضوع «سازگاری با تغییر اقلیم» تاکید ویژه داریم، تدوین برنامه‌های سازگاری که در آن تعامل میان بخش‌های صنعت، نیرو و کشاورزی دیده شده باشد، از اولویت‌های ما است، باید بپذیریم که ظرفیت زیست‌بوم کشور محدود است و هرگونه بارگذاری جدید باید متناسب با این «توان اکولوژیک» باشد.

انصاری اظهار کرد: بسیاری از بحران‌های امروز ما ریشه در جانمایی‌های نادرست گذشته دارد از جمله استقرار صنایع آب‌بر در مناطق خشک یا توسعه کشاورزی در دشت‌های ممنوعه، ما در سازمان حفاظت محیط‌زیست مصمم هستیم که ملاحظات آمایشی را با جدیت پیگیری کنیم، توسعه باید متوازن باشد و این توازن تنها با نگاه ویژه به نقشه‌های آمایش سرزمین محقق می‌شود، همچنین، اصلاح نظام بهره‌برداری از زمین و جلوگیری از تغییر کاربری‌های مخرب، خط قرمزی است که برای حفظ امنیت غذایی و زیستی کشور حیاتی است.

وی ادامه داد: در مسیر مدیریت این پیچیدگی‌ها، ما باید به سمت هوشمندسازی و استفاده از فناوری‌های نوین حرکت کنیم، استفاده از هوش مصنوعی و داده‌های ماهواره‌ای برای پایش لحظه‌ای آلودگی‌ها، مدیریت منابع آب و پیش‌بینی مخاطرات، ابزاری است که باید در اختیار مدیران و تصمیم‌گیران قرار گیرد، ما از شرکت‌های دانش‌بنیان و جامعه دانشگاهی می‌خواهیم که در این مسیر، بازوی علمی و اجرایی سازمان باشند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: همه این اقدامات، از سیاست‌گذاری تا تکنولوژی، بدون «مشارکت اجتماعی» ابتر می‌ماند. محیط‌زیست موضوع حاکمیتیِ صرف نیست؛ مساله‌ای اجتماعی است، تاب‌آوری واقعی زمانی ایجاد می‌شود که آحاد جامعه نسبت به آن آگاه و حساس باشند.

وی اظهار کرد: متأسفانه هنوز فاصله زیادی تا رسیدن به سطح مطلوب سواد محیط‌زیستی در جامعه و حتی در میان برخی مدیران داریم، ما نیازمند آموزش و فرهنگ‌سازی مستمر هستیم، نقش سازمان‌های مردم‌نهاد، رسانه‌ها و نهاد‌های آموزشی در این زمینه بی‌بدیل است، مردم باید بدانند که حفظ محیط‌زیست، ضامن سلامتی و کیفیت زندگی خودشان است.

انصاری با تاکید بر بحث «اقتصاد محیط‌زیست» گفت: تا زمانی که هزینه‌های تخریب محیط‌زیست در محاسبات اقتصادی پروژه‌ها دیده نشود، وضعیت بهبود نخواهد یافت، ما ارزش‌گذاری خدمات اکوسیستمی را برای دستیابی به نقشه ارزش خدمات اکوسیستمی در سطح ملی به طور جدی دنبال می‌کنیم، حکمرانی مطلوب محیط‌زیستی نیازمند شفافیت، پاسخگویی و تصمیم‌گیری بر مبنای کار کارشناسی است.

منبع: روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست