سریال «سرخ و سیاه» ساخته آیدا پناهنده از نخستین روز انتشارش دچار حاشیه شد. پناهنده که پیشتر با سریال «در انتهای شب» توانسته بود توجه مخاطبان را جلب کند، این بار به سراغ روایتی در بستر تاریخی رفت و عشق، قدرت، فقر، خشونت و مناسبات نابرابر اجتماعی را در کنار یکدیگر قرار داد. داستان در فضای تاریخی دوره قاجار میگذرد و با روایت زنی جوان آغاز میشود که در محبس به سر میبرد و تصمیم میگیرد ماجرای زندگیاش را برای دیگر زنان بازگو کند. روایت او از گذشته، مخاطب را به زندگی نوروز میبرد؛ مردی هنرمند که در زمینه نقاشی و خوشنویسی استعداد دارد و همراه برادرش در کار فرشبافی فعالیت میکند. آشنایی نوروز با فانوس، زنی کولی که همراه خانواده و طایفهاش به شهر آمده، نقطه آغاز اتفاقاتی است که مسیر زندگی شخصیتها را تغییر میدهد. دستگیری پدر و نامزد فانوس و ورود نوروز به ماجرا، زمینه شکلگیری درامی را فراهم …
این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
علی شادمان در نقش نوروز، ندا جبرائیلی در نقش فانوس، پردیس پورعابدینی در نقش طاووس و پارسا پیروزفر در نقش حاکم شهر حضور دارند. نکته دیگری که درباره این سریال اهمیت دارد، نسبت آن با رمان مشهور «سرخ و سیاه» نوشته استاندال است. انتخاب این عنوان، خواهناخواه مخاطب آشنا با ادبیات جهان را به یاد رمان مشهور نویسنده فرانسوی میاندازد؛ اثری که در سال ۱۸۳۰ منتشر شد و از طریق سرگذشت ژولین سورل، جاهطلبی، عشق، طبقات اجتماعی و مناسبات قدرت را بررسی میکند. با این حال، سریال ایرانی را نباید بازسازی مستقیم داستان استاندال دانست. آنچه درباره این مجموعه مطرح شده، اقتباسی آزاد از اثر ادبی است و شخصیتها و پیشزمینه داستانی آن با رمان تفاوت دارند. در واقع، پیوند میان دو اثر بیش از آنکه در بازسازی ماجراهای رمان باشد، در توجه به تقابل فرد و ساختارهای قدرت و محدودیتهای اجتماعی قابل بررسی است.
یکی دیگر از محورهای بحث درباره «سرخ و سیاه»، مقایسه آن با تجربههای قبلی آیدا پناهنده و دیگر مجموعههای تاریخی نمایش خانگی است.
«در انتهای شب» بیش از هر چیز بر جزئیات زندگی روزمره، روابط خانوادگی و پیچیدگیهای عاطفی آدمها تکیه داشت. پناهنده در آن مجموعه نشان داده بود که برای خلق موقعیتهای تاثیرگذار، لزوما به اتفاقات بزرگ یا دیالوگهای پرطمطراق نیاز ندارد. همین ویژگی باعث شده است برخی مخاطبان انتظار داشته باشند «سرخ و سیاه» نیز از همان دقت در شخصیتپردازی و ظرافت در گفتوگوها برخوردار باشد.
از سوی دیگر، مقایسه این مجموعه با «جیران» نیز از منظر بازنمایی روابط عاطفی و میزان صراحت در دیالوگهای تاریخی مطرح شده است. این مقایسه نشان میدهد که مساله زبان در سریالهای تاریخی نمایش خانگی به موضوعی فراتر از یک اثر خاص تبدیل شده است.
البته تفاوت میان جهان داستانی این مجموعهها را نباید نادیده گرفت. «سرخ و سیاه» بیش از آنکه بر مناسبات درباری و زندگی شاهانه متمرکز باشد، به زندگی طبقات فرودست و مواجهه آنها با قدرت میپردازد. بنابراین، زبان شخصیتها نیز باید متناسب با موقعیت اجتماعی و تجربه زیسته آنها ارزیابی شود.
با این حال، آنچه تاکنون بیش از همه نام این مجموعه را به موضوع بحث تبدیل کرده، فقط داستان و کیفیت فنی آن نیست؛ بلکه حاشیههای مربوط به زبان شخصیتها و میزان صراحت … …