ساعت صفر قطعی اینترنت در تنگه هرمز؛ در ساعات اولیه چه اتفاقی می‌افتد؟

تنگه هرمز، گذرگاهی که دهه‌ها به عنوان حیاتی‌ترین شریان ترانزیت انرژی جهان شناخته می‌شد، در معماری نوین اقتصاد دیجیتال به یکی از گلوگاه‌های حساس زیرساخت‌های ارتباطی خاورمیانه تغییر ماهیت داده است.

اگرچه آمارهای کمیته بین‌المللی حفاظت از کابل‌ها (ICPC) نشان می‌دهد که این تنگه کمتر از یک درصد از کل پهنای باند اینترنت جهانی را از خود عبور می‌دهد، اما برای کشورهای حاشیه خلیج فارس، این مسیر به مثابه شریان اصلی ارتباط دیجیتال با شبکه‌های جهانی عمل می‌کند.

ایران صراحتاً به وجود هفت کابل کلیدی اینترنت در بستر این تنگه اشاره کرده و ضمن معرفی آن‌ها به عنوان اهداف مشروع جدید در صورت بروز فاز سوم درگیری‌ها با ایالات متحده و متحدانش، ایده اخذ عوارض از غول‌های فناوری نظیر آمازون، متا و مایکروسافت را مطرح کرده است.

در سناریویی که تنش‌های نظامی به اوج خود برسد و این کابل‌های فیبر نوری زیردریایی هدف قرار گیرند، پیامدهای آن به مراتب پیچیده‌تر از یک قطعی ساده اینترنت خواهد بود.

این رویداد، زنجیره‌ای درهم‌تنیده از بحران‌های لجستیکی در اعماق دریا، بن‌بست‌های حقوقی بر پایه کنوانسیون حقوق دریاها و شوک‌های اقتصادی به زیرساخت‌های نوظهور هوش مصنوعی را به همراه خواهد داشت.

این گزارش به بررسی دقیق لحظات اولیه قطع این کابل‌ها، واکنش دولت‌ها و اپراتورها در ساعات نخست، معماری مسیرهای جایگزین زمینی، زمان‌بندی خروج از شوک اولیه، مدت‌زمان بازیابی فیزیکی در سایه تهدیدات نظامی و درنهایت اثرات کلان اقتصادی این سناریو می‌پردازد.

کالبدشناسی شبکه کابل‌های زیردریایی در اکوسیستم هرمز

برای درک ابعاد بحران، ابتدا باید نقشه زیرساخت‌های بستر دریا را کالبدشکافی کرد. در حال حاضر، مواصلات داده‌ای خلیج فارس از طریق چندین سیستم کابلی بین‌المللی تأمین می‌شود. آمارها نشان می‌دهند که در حال حاضر حداقل هفت سیستم کابلی فعال در این مسیر وجود دارد و با احتساب پروژه‌های در دست احداث برای سال ۲۰۲۷، این عدد بالاتر هم می‌رود که تطابق بالایی با ادعاهای مطرح شده مبنی بر وجود هفت یا هشت شریان ارتباطی دارد هرچند که در نقشه جهانی کابل‌های اینترنتی، تا ۹ کابل در تنگه هرمز نیز مشاهده شده است. …