البته بانک مرکزی هنوز آمار رسمی متغیرهای پولی در سال ۱۴۰۵ را منتشر نکرده و ارقام جدید بر اساس اظهارات رئیس کل این نهاد مورد بررسی قرار میگیرند. با این حال، همین ارقام نیز از تداوم فشار رشد نقدینگی بر تورم حکایت دارند؛ فشاری که برای فهم آن باید به تعهدات مالی دولت و نهادهای عمومی و همچنین شوکهای اقتصادی و سیاسی اخیر توجه کرد. نقدینگی چگونه خلق میشود؟
نقدینگی در سادهترین تعریف، از مجموع «پول» و «شبهپول» تشکیل شده است. پول شامل اسکناس و مسکوک در دست مردم و سپردههای دیداری است؛ یعنی منابعی که امکان استفاده و خرج کردن سریع آنها وجود دارد. در مقابل، شبهپول بیشتر شامل سپردههای مدتدار و منابعی است که برای استفاده از آنها محدودیت زمانی یا قراردادی وجود دارد.
بنابراین، نقدینگی فقط به اسکناسهایی که بانک مرکزی چاپ میکند محدود نیست. بخش مهمی از آن در قالب سپردههای بانکی وجود دارد و شبکه بانکی نقش اصلی را در ایجاد و گسترش این بخش ایفا میکند.
برای مثال، زمانی که یک بانک به دولت، یک شرکت دولتی یا یک بنگاه اقتصادی تسهیلات میدهد، در سمت داراییهای خود یک مطالبه جدید ثبت میکند و در مقابل، سپردهای در اختیار دریافتکننده قرار میگیرد. این سپرده جدید بخشی از نقدینگی اقتصاد است. به همین دلیل، خلق پول فقط از مسیر چاپ اسکناس اتفاق نمیافتد و اعطای اعتبار از سوی بانکها نیز میتواند حجم نقدینگی را افزایش دهد.
از این زاویه، یکی از ریشههای مهم رشد نقدینگی را باید در نیاز دولت و نهادهای دولتی و عمومی به منابع مالی جستوجو کرد. این نهادها تعهدات مختلفی دارند و باید هزینههای جاری، بدهیها و سایر تعهدات خود را پرداخت کنند. اگر منابع لازم برای ایفای این تعهدات از درآمدهای پایدار تأمین نشود، بخشی از فشار مالی به شبکه بانکی منتقل میشود. بانکها نیز با تأمین اعتبار و پرداخت تسهیلات، در عمل به ایجاد سپردههای جدید و افزایش نقدینگی کمک میکنند. …


دانلود از کافه بازار
































































































































































