میانجیگری عمان در بحران خلیج فارس باعث طرح برخی پرسشها و انتقادات در خصوص نقش بیطرفی مسقط میان ایران و آمریکا بهویژه در آستانه توافق تهران و مسقط درباره تنگه هرمز شده است. عبدالله باعبود، استاد روابط بینالملل و رئیس کرسی مطالعات منطقه اسلامی قطر در دانشگاه واسدا ژاپن در واکنش به ادعای مطرحشده از سوی واشنگتن اگزماینر درباره نقش عمان در بحران تنگه هرمز، روایت مطرحشده مبنی بر اینکه مسقط با «بازی در هر دو طرف» و تا پیش از فروپاشی بیطرفی خود در شکلگیری بحران نقش داشته است را نادرست میداند. به باور او، عمان با مذاکره با ایران بحران هرمز را ایجاد نکرد، بلکه زمانی وارد مذاکره شد که این تنگه در نتیجه جنگ و رویارویی نظامی، عملا با اختلال جدی مواجه شده بود.
باعبود در یک رشته توئیت تاکید میکند که گفتوگو با ایران به معنای انتخاب تهران از سوی عمان نیست. ایران و عمان دو کشوری هستند که در دو سوی تنگه هرمز قرار دارند و بازگرداندن کشتیرانی، پاکسازی مینها و مدیریت خدمات دریایی، بهطور اجتنابناپذیری مستلزم تعامل میان دو کشور است. از نگاه باعبود، «جغرافیا را نباید با همسویی سیاسی اشتباه گرفت.» این تحلیلگر همچنین روایت مطرحشده درباره رابطه میان مذاکرات عمان، مطالبات ایران، حملات آمریکا و تشدید تنشها را زیر سوال میبرد و معتقد است که صرف قرار گرفتن رویدادها در یک توالی زمانی، به معنای وجود رابطه علت و معلولی میان آنها نیست. به گفته او، رویارویی، تحریمها، عملیات نظامی و تهدید علیه کشتیرانی پیش از ورود عمان به روند دیپلماتیک وجود داشته و اساسا همین تحولات بود که ضرورت میانجیگری و دیپلماسی عمان را ایجاد کرد، نه اینکه دیپلماسی عمان عامل شکلگیری بحران بوده باشد.
باعبود در ادامه، درباره موضوع دریافت هزینهبرای عبور از تنگه نیز خواستار تفکیک میان دو مساله است. به گفته او، اگر منظور دریافت اجباری پول صرفا در ازای اعمال حق عبور و ترانزیت بینالمللی باشد، این موضوع محل بحث است؛ اما دریافت هزینه در قبال خدمات … …
