یک میلیارد تومان ضمانت برای دفاتر گردشگری؛ سهم ایرلاین‌ها از مسئولیت چقدر است؟

تسهیل ورود گردشگران خارجی به کشور، به‌ویژه از بازارهای همسایه، یکی از فرصت‌های مهم برای رونق صنعت گردشگری و تقویت اقتصاد خدماتی ایران است؛ اما این تسهیل زمانی می‌تواند به توسعه پایدار منجر شود که بر پایه سیاست‌گذاری منسجم، نظارت مؤثر و مشارکت متوازن همه فعالان این حوزه شکل بگیرد. آنچه این روزها در موضوع صدور روادید برای اتباع افغانستانی مطرح شده، پرسش مهمی را پیش روی سیاست‌گذاران قرار می‌دهد: چرا دفاتر خدمات مسافرتی برای ورود هر گردشگر باید یک میلیارد تومان ضمانت بسپارند، اما در مسیر جدید صدور روادید از طریق خرید بلیت هواپیما، تعهدات مشابهی مطالبه نمی‌شود؟

موضوع ساماندهی ورود گردشگران افغانستانی به ایران، طی دو سال گذشته با پیگیری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و همکاری وزارت امور خارجه، وزارت کشور و سایر دستگاه‌های مسئول دنبال شده است. نتیجه این پیگیری‌ها، تدوین دستورالعملی برای فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی واجد شرایط بود؛ دفاتری که با پذیرش مسئولیت‌های حقوقی و مالی، ارائه تضامین و تعهد به ساماندهی سفر، امکان فعالیت در این بازار را پیدا کردند.

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی فعالان این طرح، در حدود ۵۰ روز نخست اجرای سازوکار مذکور، بیش از ۲ هزار روادید از این مسیر صادر شد و موردی از ماندگاری غیرمجاز مسافران گزارش نشد. همچنین حرمت‌الله رفیعی، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران، از ورود حدود ۲ هزار و ۵۰۰ گردشگر افغانستانی در دوره اجرای طرح خبر داده بود.

این آمار، فارغ از ارزیابی نهایی عملکرد طرح، نشان می‌دهد که بخش خصوصی گردشگری می‌تواند در کنار دستگاه‌های دولتی، در ساماندهی ورود مسافران و توسعه بازار گردشگری نقش مؤثری ایفا کند.

با این حال، تغییر رویه صدور روادید و فراهم شدن امکان دریافت روادید ۹۰روزه قابل تمدید برای اتباع افغانستانی با خرید بلیت هواپیما، پرسش‌هایی جدی درباره توازن مسئولیت‌ها در این حوزه ایجاد کرده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره این رویه، در مسیر جدید همان مجموعه تضامین مالی، تعهدات میزبانی و الزامات برنامه سفر که از دفاتر خدمات مسافرتی مطالبه می‌شد، پیش‌بینی نشده است. …