طبق بیانیهای که این سفارتخانه در صفحه رسمی خود در فیسبوک منتشر کرد، این مرکز آموزش و آزمایش چند دامنهای، علاوه بر تقویت همکاریها میان آمریکا، مراکش و شرکای آفریقایی، سطح آمادگیها را افزایش و آموزش نظامی مشترک را توسعه داده و راهحلهای نوآورانه را در زمینه فناوریهای دفاعی تقویت خواهد کرد.
همچنین سفارت آمریکا اعلام کرد که این مرکز شامل یک منطقه آموزشی چند رشتهای، یک آکادمی تخصصی پهپاد و یک مرکز نوآوری برای توسعه و آزمایش فناوریهای دفاعی و راهحلهای قابل توسعه است.
انتظار میرود این مرکز آموزش و آزمایش چند حوزهای تا سال ۲۰۳۰ تکمیل شود و به بستری منطقهای برای آموزش و نوآوری تبدیل شود که به ظرفیتسازی و تقویت همکاریهای دفاعی میان رباط و واشنگتن کمک خواهد کرد. تاسیس این مرکز، بهویژه با توجه به تحولات فعلی منطقه، پرسشهایی را در مورد پیامدهای این اقدام مطرح میکند.
مراکش یکی از متحدان اصلی غیر عضو ناتوی آمریکا است و واشنگتن همکاری امنیتی خود با رباط را استراتژیک و قوی توصیف میکند. در طول سالها، ۲ طرف تجربیات گستردهای از جمله رزمایشها و آموزشهای مشترک، به ویژه رزمایش «شیر آفریقایی» را داشتند. این همکاری پس از امضای نقشه راه جدیدی در آوریل گذشته در پنتاگون توسعه یافت که همکاری نظامی میان ۲ کشور را برای دهه آینده ترسیم میکند و شامل آموزشهای دانشگاهی، نوآوری و آزمایشهای فناوری نیز میشود.
اهمیت مرکز در چیست؟
به گفته «احسان الحفیظی» پژوهشگر امور امنیتی تاسیس این مرکز نشاندهنده همکاریهای نظامی پیشرفته میان ۲ کشور است که دربرگیرنده اشکال مختلفی از جمله هماهنگی اطلاعاتی و امنیتی، معاملات تسلیحاتی و آموزشی و نیز برنامههای آموزشی همانند ماموریتهای نظامی مراکش برای نیروهای آمریکایی است.
الحفیظی در مصاحبهای با وبگاه «العربی الجدید» اظهار کرد: این مرکز بستری منطقهای برای بهبود آموزش و توانبخشی بوده و مؤسسات نظامی آفریقایی از آن بهره میبرند به ویژه که نیروهای آنها در سالهای اخیر به تدریج در تمرینهای «شیر آفریقایی» شرکت کردهاند و اینکه این مرکز تحت نظارت آفریکام قرار دارد، انتقال تخصص به این قاره را تسریع کرده و آن را برای مقابله با چالشهای امنیتی و تهدیدات نوظهور توانمندتر میکند.
با این حال این پژوهشگر درباره ابعاد منفی ایجاد چنین مرکزی در قاره آفریقا گفت: ایجاد این مرکز، پیامدهای ژئواستراتژیکی در منطقه داشته است به ویژه که برخی کشورهای همسایه از جمله الجزایر که با دکترین نظامی روسیه مرتبط است و یا اسپانیا که با دکترین دفاع مشترک (ناتو) در ارتباط است، نگرانیهایی را در خصوص نقش محوری که این مرکز در توسعه تخصص نظامی میدانی و دستیابی به فناوری نظامی پیشرفته ایفا خواهد کرد، ابراز کردهاند.
اهمیت تاسیس این مرکز در طانطان چیست؟
«شرقاوی الرودانی» کارشناس مطالعات ژئواستراتژیک و امنیتی اظهار کرد: تاسیس این مرکز باید در چارچوب وسیعتری یعنی برای مشارکت استراتژیک به ویژه در حوزه نظامی بررسی شود چراکه با نقشه راه همکاری در حوزه دفاعی ۲۰۲۶-۲۰۳۶ همزمان است که به روابط نظامی میان ۲ کشور یک افق زمانی ۱۰ ساله میبخشد و حوزههایی همانند آموزش، همکاری، بهروزرسانی توانمندیها، فناوری و صنعت دفاعی ماهیت این مشارکت را تعیین میکنند.
الرودانی به العربی الجدید گفت: انتخاب منطقه طانطان، مفاهیم عملیاتی آشکاری دارد، این منطقه با اجرای مانورهای «شیر آفریقا»، تجربیات مهمی اندوخته و به میدان آشنایی برای کار مشترک نیروهای مسلح مراکش و نیروهای آمریکایی تبدیل شده است و تاسیس این مرکز، بخشی از این همکاریها را از مانورهای دورهای به ایجاد ظرفیت نهادی مداوم تغییر میدهد.
این کارشناس مراکشی تاکید کرد: با تحولاتی که در فضای امنیتی ساحل و کشورهای جنوب صحرای آفریقا ایجاد شد، این پروژه اهمیت بیشتری پیدا کرده است چراکه منطقه با گسترش سازمانهای تروریستی، گسترش شکافهای امنیتی، افزایش جرایم سازمانیافته فرا مرزی، توسعه شبکههای قاچاق اسلحه، مواد مخدر و انسان در کنار ظهور برخی طرفهای مسلح از خارج از کشور روبهرو است، برخی از این گروهها دارای ابزارها تکنولوژیک و تواناییهای حرکت، ارتباط و هدفگیری هستند که به آنها اجازه میدهد با هزینهای محدود بر محیطهای امنیتی شکننده تاثیر بگذارند.
او افزود: اهمیت مطالعه مرکز طانطان را میتوان در جهتگیری استراتژیک آمریکا که میتوان آن را در استراتژی امنیت ملی (NSS) و استراتژی دفاع ملی (NDSK) خلاصه کرد، متوجه شد، واشنگتن در تخصیص منابع نظامی خود به سمت گزینشیتر شدن پیش میرود، اولویت خود را دفاع از حوزه آمریکا و رقابت استراتژیک با سایر قدرتهای بزرگ قرار داده و میزان مشارکت متحدان و شرکا را در مدیریت امنیت مناطق خود افزایش داده است.
به گفته الرودانی، اهمیت استراتژیک این پروژه در این است که واشنگتن در حال باز تعریف نقشهای امنیتی خود بوده و مراکش ابزارهایی را برای خود جمعآوری میکند که به آن اجازه میدهد شریکی سازنده برای امنیت و آمادگی در منطقه خود باشد، نقشه راه ۲۰۲۶-۲۰۳۶ نیز این چارچوب و طانطان ابزار عملیاتی آن را فراهم میکند و این در حالی است که تحولات ساحل و جنوب صحرا، محیط استراتژیکی را ایجاد میکند که نیازمند این نوع مشارکت است.
این کارشناس مراکشی افزود: علاوه بر اهمیت موقعیت مکانی، انتخاب شهر طانطان را نمیتوان از جغرافیای پروژه جدا دانست، این شهر در منطقه «کلمیم-واد نون» در بخش شمالی استانهای جنوبی و در امتداد مستقیم صحرای مراکش و ساحل اقیانوس اطلس آفریقا واقع شده است، وجود یک مرکز آموزش و آزمایش نظامی با همکاری نیروهای مسلح مراکش و آفریکام در این منطقه، به این مکان اهمیت استراتژیکی میدهد که فراتر از ملاحظات فنی مربوط به آموزش است.
او ادامه داد: واشنگتن در سال ۲۰۲۰ حاکمیت مراکش بر کل صحرا را به رسمیت شناخت و این موضعگیری در نقشههای رسمی آمریکا نیز منعکس شد، انتخاب طانطان امروز برای میزبانی از یک پروژه نظامی با ماهیت دائمی و چند رشتهای، همکاری نظامی آمریکا با مراکش را به جغرافیای استانهای جنوبی آن محدود کرده و به موضع سیاسی آمریکا، ابعاد امنیتی و عملیاتی بخشیده است.
الرودانی در پایان نیز گفت: طانطان یک انتخاب فنی برای یک میدان آموزشی نیست و انتخاب آن سه سطح را به طور همزمان به هم پیوند میدهد، مشارکت دفاعی مراکش و آمریکا، تحولات امنیتی در ساحل و تثبیت استانهای جنوبی در محاسبات استراتژیک آمریکا در آفریقا، در نتیجه به رسمیت شناختن صحرای مراکش توسط آمریکا از یک موضع سیاسی به ایجاد منافع مشترک استراتژیک و ژئواستراتژیک تبدیل شده است.
انتهای پیام
