آیا در تاریخ بشر دوره‌ای بدون جنگ سپری شده است، سوالی چالش‌برانگیز است که پژوهشگران باستان‌شناسی و تاریخ تلاش می‌کنند با بررسی شواهد به آن پاسخ دهند.

دشت صحنه در هزاره دوم پیش از میلاد، به دلیل موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود، یک نقطه کلیدی برای برقراری ارتباطات تجاری و فرهنگی میان عیلامیان و سایر تمدن‌های هم دوره با آن بود و در دوره‌های بعد نیز خصوصا در دوره ساسانیان و بعد هم در دوره اسلامی، قسمت‌هایی از آن به ویژه منطقه دینور که به آن شهر خاوران …

رکنا: در جنوب جیزه و در نزدیکی قاهره، منطقه تاریخی میت رهینه بر بقایای شهر باستانی ممفیس، نخستین پایتخت مصر متحد قرار گرفته است؛ محوطه‌ای که با آثار باشکوه خود، یکی از مهم‌ ترین موزه‌های روباز جهان به شمار می‌ رود و همچنان محل کشف گنجینه‌ های ارزشمند باستان‌ شناسی است.

از ثبت مجموعه مکان‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد در فهرست میراث جهانی یونسکو در تیرماه ۱۴۰۴ نزدیک به یک‌سال می‌گذرد؛ رویداد مهمی که نه‌تنها برای ایران، بلکه در سطح جهانی و برای باستان‌شناسی پیش از تاریخ خصوصاً دوران پارینه‌سنگی از اهمیت خاصی برخوردار بود و بازتاب وسیعی در جامعه علمی باستان‌شناسی داشت.

سیاره زمین با تمام شگفتی‌هایش، هنوز هم قلمروهایی دارد که انسان امروزی با وجود پیشرفت‌های چشمگیر علمی و نظامی، ترجیح داده است دور آن‌ها حصار بکشد. مناطقی در گوشه و کنار جهان وجود دارند که توافقی نانوشته یا قوانینی سرسختانه، آن‌ها را برای همیشه «ورود ممنوع» کرده است.

طوماری که در فوران آتشفشان وزوو به توده‌ای از زغال تبدیل شده بود، با کمک هوش مصنوعی و تصویربرداری پیشرفته دوباره خوانده شد؛ دستاوردی که می‌تواند نگاه ما به تاریخ روم باستان را تغییر دهد.

گذر کمرزرین اصفهان، در جوار مسجد جامع و میدان عتیق، به نخستین سایت‌موزه باز شهری ایران تبدیل شده؛ تجربه‌ای که نشان می‌دهد توسعه شهری و حفاظت از میراث فرهنگی

این پنل مرمر حکاکی‌شده نزدیک به دو قرن، به عنوان تزیین باغ استفاده می‌شد؛ اما حالا مشخص شده که در گذشته بخشی از یک تابوت سنگی پرزرق‌وبرق بوده که در دوران اوج امپراتوری روم، برای یک رومی ثروتمند ساخته شده بود.

سال ها پیش از آنکه قوانین باستان شناسی از مقبره های فراعنه محافظت کنند، مومیایی های مصر دست مایه یکی از عجیب ترین بازارهای سیاه در تاریخ اروپا شدند.

سال ها پیش از آنکه قوانین باستان شناسی از مقبره های فراعنه محافظت کنند، مومیایی های مصر دست مایه یکی از عجیب ترین بازارهای سیاه در تاریخ اروپا شدند.

اصفهان ـ ایرنا ـ در حالی که تپه باستانی گز با قدمتی از دوره‌های اشکانی، ساسانی و حتی پیش از میلاد، به عنوان یک اثر ثبت ملی تحت حفاظت قانونی قرار دارد، اقدامات هیئات امنا برای توسعه این بقعه منجر به ساخت و سازهایی در عرصه این محوطه شده است. انتقادات کنشگران میراث فرهنگی حاکی از آن است که این روند که …

یک باستان­شناس گفت: مادامی‌ که سیاستمداران از توجه به تاریخ غفلت می­‌ورزند، در کار خود ناموفق خواهند بود. ضرورت دارد کارگزاران و سیاستمدارانش به تاریخ سرزمینشان به‌مثابۀ یک زیرساخت بنگرند. بویژه برای کشوری چون ایران که از تمدنی کهن برخوردار است.

اعلامیه‌های پاپیروسی و حتی نوشته‌های گرافیتی تبلیغ می‌کردند که در جریان بازی‌ها چه مقدار سایه برای تماشاگران فراهم خواهد بود. بلونیک ادامه می‌دهد: «آن‌ها می‌خواستند مردم بدانند که تجربه‌ای راحت در انتظارشان است... می‌خواستند مردم بدانند که ولاریوم بسیار پرهزینه بوده و این سایبان‌ها بخشی از نمایش هستند.

گاهی یک کشف باستان‌شناسی بیش از هزاران صفحه کتاب تاریخ پرسش ایجاد می‌کند. اکنون کشف ۷۷ اسکلت بی‌سر در یک محوطه هفت هزار ساله در اروپا، ذهن دانشمندان را با معمایی روبه‌رو کرده که هنوز پاسخی برای آن پیدا نشده است.

گاهی یک کشف باستان‌شناسی بیش از هزاران صفحه کتاب تاریخ پرسش ایجاد می‌کند. اکنون کشف ۷۷ اسکلت بی‌سر در یک محوطه هفت هزار ساله در اروپا، ذهن دانشمندان را با

پژوهشگران می‌گویند این کشف تصور قدیمی درباره تاریخ بیماری‌های همه‌گیر را به چالش می‌کشد. پیش‌تر تصور می‌شد اپیدمی‌های بزرگ پس از شکل‌گیری کشاورزی و افزایش تراکم جمعیت آغاز شده‌اند، اما این یافته نشان می‌دهد که بیماری‌های واگیردار بسیار مرگبار، هزاران سال پیش از آن نیز وجود داشته‌اند.

رواج گنج‌یابی و فروش نقشه‌های گنج در فضای مجازی، بسیاری را به سودای ثروتمند شدن یک‌شبه کشانده است. با این حال کارشناسان باستان‌شناسی هشدار می‌دهند که حفاری‌های غیرمجاز نه تنها به کشف گنج منجر نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از تاریخ و میراث فرهنگی کشور را برای همیشه نابود می‌کند.

در توضیح علت مرگ چنگیزخان، برخی پژوهش‌ها احتمال بیماری‌های عفونی را مطرح می‌کنند، برخی دیگر به زخم‌های جنگی اشاره دارند و گروهی نیز مرگ در اثر سقوط از اسب یا حتی برخورد صاعقه را به‌ عنوان فرضیه مطرح کرده‌اند.

در دنیای باستان‌شناسی کمتر پیش می‌آید یک فناوری جدید بتواند دروازه‌ای به سوی اسراری باز کند که هزاران سال از چشم انسان‌ها پنهان مانده‌اند. اما اکنون گروهی از پژوهشگران با کمک فناوری‌های پیشرفته تصویربرداری و اسکن زمین، به کشفی دست یافته‌اند که می‌تواند بخشی از تاریخ گمشده مصر باستان را بازنویسی کند.

باستان‌شناسان بقایای یک شهر بزرگ مربوط به عصر برنز را در استپ قزاقستان شناسایی کرده‌اند که به نظر می‌رسد بیش از ۳۵۰۰ سال پیش یکی از مراکز اصلی تولید برنز بوده است.

پژوهش‌های باستان‌شناسی در محدوده یک پروژه ساختمانی جدید، منجر به کشف یک فضای آجری و مجموعه‌ای از کاشی‌های سبز رنگ متعلق به اوایل دوره مدرن شد. این یافته‌ها بخش جدیدی از تاریخ این قلعه باستانی را بازخوانی می‌کنند.

کشف معبد سنگی گوبکلی‌تپه در جنوب‌شرقی ترکیه، یکی از مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی جهان را رقم زده است.

کشف معبد سنگی گوبکلی‌تپه در جنوب شرقی ترکیه، مرزهای دانش باستان شناسی را جابجا کرده و پرسش‌های بنیادینی درباره خاستگاه تمدن بشری مطرح می‌سازد. این سازه عظیم...

فریدون بیگلری، باستان‌شناس برجسته پارینه‌سنگی و از چهره‌های شناخته‌شده پژوهش‌های پیش از تاریخ ایران، به عنوان عضو اصلی آکادمی بین‌المللی پیش از تاریخ و آغاز تاریخی انتخاب شد؛ رویدادی علمی و کم‌سابقه که برای نخستین‌بار نام یک پژوهشگر ایرانی را در جمع اعضای این نهاد معتبر جهانی قرار می‌دهد و بیانگر جایگاه …

یک پژوهشگر حوزه تاریخ و باستان‌شناسی با توجه به یافته‌های جدید در منطقه میناب تصریح کرد: در محدوده نخل ابراهیمی میناب، بقایای یک دژ متعلق به دوره اشکانی شناسایی و مورد کاوش باستان‌شناسی قرار گرفته است.

تاریخچه صفر، این نماد قدرتمند ریاضی، مدت‌هاست ذهن محققان را به خود مشغول کرده است. از تمدن‌های باستانی تا ریاضیات نوین، مفهوم صفر نقشی حیاتی در شکل‌گیری دانش بشری ایفا کرده است.

همشهری آنلاین/ شمشیر اولفبرت، اسطوره‌ای در میان جنگ‌افزارهای دوران وایکینگ‌ها، نه تنها نمادی از قدرت و مهارت جنگاوری بود، بلکه با بهره‌گیری از فناوری فولادسازی پیشرفته، به رازی حل‌نشده در تاریخ اروپا تبدیل شد. شمشیر اولفبرت، یکی از شاهکارهای باستانی شمشیرسازی، هزار سال از زمان خود پیشرفته‌تر بود و ر

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تکامل دست‌های به‌شدت کوچک در دایناسورهای گوشت‌خوار غول‌پیکر مانند تی‌رکس (T. rex)، پیامد مستقیم بزرگ شدن جمجمه‌ها و آرواره‌های فوق‌العاده قدرتمند در آن‌ها بوده است؛ سازگاری تکاملی ویژه‌ای که سر را به ابزار اصلی شکار تبدیل کرد و دست‌ها را به حاشیه راند.

هرودوت مصر را کشوری توصیف می‌کند که «شگفتی‌های بسیار دارد. هیچ کشور دیگری به این اندازه آثار وصف‌ناپذیر ندارد. نه‌تنها آب و هوای مصر با همه‌جای دنیا تفاوت دارد و رودخانه‌اش با هیچ رودخانه دیگری قابل مقایسه نیست، بلکه بیشتر آداب و رسوم مردمش هم درست برعکس راه و رسم دیگر مردمان جهان است.»

این تصویرگری‌ها در یکی از کهن‌ترین نسخه‌های خطی دیده می‌شوند که داستان شاه آرتور و جست‌وجوی جام مقدس را روایت می‌کند؛ مجلدی قطور و به‌زیبایی تذهیب‌شده متعلق به قرون‌وسطی که برای بیش از ۷۰۰ سال در مجموعه‌های شخصی نگهداری شده است.

نتایج این کاوش‌ها که با سرپرستی میثم لباف خانیکی، عضو هیات علمی گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران انجام شده است، در مقاله‌ای با عنوان «آخرین تصویر از آخرین پادشاه» در مجله East and West مؤسسۀ IsMEO ایتالیا منتشر شده است.

پژوهشگران دانشگاه تهران در یک کاوش باستان‌شناسی تازه، موفق به شناسایی تصویری شدند که براساس مستندات تاریخی و باستان‌شناختی، چهره یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی است.

حملات صورت گرفته به ایران از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی منجر به آسیب دیدن ۱۴۹ اثر تاریخی ملی و جهانی ایران شد و سیدعلی موسوی، باستان‌شناس ایرانی و استاد تاریخ هنر و باستان‌شناسی ایران در دانشگاه های کالیفرنیا و لس آنجلس اعلام کرد: هدف قرار دادن آثار تاریخی در بسیاری از موارد نه صرفاً تخریب فیزیکی بناها، …

کتاب «جنگ و خشونت در جوامع پیش‌ازتاریخ» اثری در حوزه انسان‌شناسی زیستی و باستان‌شناسی پیشاتاریخ است که به بررسی ریشه‌ها و ماهیت خشونت در تاریخ اولیه انسان می‌پردازد.

او در کنار مردی دفن شده بود که سه شمشیر و یک نقاب طلایی داشت. باستان‌شناسان دهه‌ها تصور می‌کردند او فقط همسر آن مرد است، اما DNA ثابت کرد که اشتباه می‌کردند.

سرپرست اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان جلفا از صدور سه مجوز اقامتگاه بوم‌گردی در روستاهای شاخص این شهرستان خبر داد و گفت: این مجوزها برای روستاهای «گلفرج»، «هلق» و «احمدآباد» صادر شده است.

باستان‌شناسان مصری در حفاری‌های جدید گورستان «ابو النجا» در نزدیکی اقصر، مخزنی شامل 10 تابوت چوبی نقاشی‌شده، مقبره یک کشیش معبد آمون و بیش از 30 گربه مومیایی‌شده را کشف کردند؛ آثاری که به دوره‌های مختلف تاریخ مصر باستان از دودمان هجدهم تا دوره بطلمیوسی تعلق دارند.

کتاب «تاریخ زیبایی‌شناسی؛ جلد اول: زیبایی‌شناسی قدیم» به بررسی ریشه‌های اندیشه درباره زیبایی و هنر در جهان باستان، از شعر و فلسفه یونان تا معماری و موسیقی رومی می‌پردازد. کتاب نشان می‌دهد مفاهیمی مانند زیبایی، هارمونی و هنر چگونه در سنت فکری و هنری دوران قدیم شکل گرفته‌اند.

پژوهشگر فلسفه باستان‌شناسی گفت: ایران، آلاسکا نیست. ایران، گرینلند یا ایسلند نیز نیست. ایران یکی از غنی‌ترین کانون‌ها و محورهای تاریخ، فرهنگ و تمدن بشری است. صیانت از ایران و مواریث فرهنگی آن، در حقیقت صیانت از میراث فرهنگی جامعه‌ی بشری است.

همزمان با هفته فرهنگی نکوداشت اصفهان، بار دیگر موضوعی مهم، اما کمتر به آن پرداخته شده مورد توجه قرار گرفته و آن هم «باستان‌شناسی شهری» و نقش آن در آشکارسازی لایه‌های مدفون یکی از کهن‌ترین شهر‌های ایران است

اصفهان- همزمان با هفته فرهنگی اصفهان، باستان‌شناسان بر اهمیت باستان‌شناسی شهری تأکید می‌کنند؛ دانشی که می‌تواند لایه‌های پنهان تاریخ این شهر کهن را آشکار کند.

باستان‌شناسان مصری خبر از کشف مجموعه صومعه‌ای القلایه به عنوان دومین صومعه بزرگ تاریخ مسیحیت دادن که قدمت آن به حدود ۱۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد.