استفاده از هوش مصنوعی در میان دانشآموزان و دانشجویان با سرعت زیادی در حال گسترش است؛ اما یک پرسش مهم همچنان بیپاسخ مانده بود: آیا AI واقعاً به یادگیری کمک میکند یا فقط انجام تکالیف را آسانتر میکند؟
یک پژوهش جدید روی نزدیک به ۲۷ هزار دانشآموز ۱۲ تا ۱۸ ساله در چین، تصویر جالبی ارائه میدهد. حدود ۸۰ درصد دانشآموزان مورد بررسی از ابزارهایی مانند DeepSeek و Doubao استفاده میکردند. پس از شش ماه، نمره تکالیف دانشآموزانی که از AI استفاده میکردند، بهطور متوسط ۱۸ درصد افزایش یافت و زمان انجام تکالیف نیز از ۶۴ دقیقه به ۴۵ دقیقه کاهش پیدا کرد.
اما ماجرا در امتحانات کاملاً متفاوت بود. همین دانشآموزان در آزمونها بهطور متوسط ۲۰ درصد ضعیفتر از دانشآموزانی عمل کردند که از AI استفاده نکرده بودند.
این یافته یک تناقض مهم را نشان میدهد: هوش مصنوعی میتواند بهرهوری دانشآموز را بالا ببرد، بدون اینکه الزاماً یادگیری او را افزایش دهد.
با این حال، پژوهش نشان میدهد مشکل خود AI نیست؛ بلکه نحوه استفاده از آن اهمیت دارد. افت نمرات امتحانی عمدتاً در میان دانشآموزانی دیده شد که با کمک AI تکالیف را سریعتر تمام میکردند. در مقابل، کسانی که زمان کافی برای فکر کردن صرف میکردند و از چتبات بهعنوان یک معلم خصوصی برای توضیح مفاهیم یا حل مرحلهای مسائل استفاده میکردند، افت محسوسی در عملکرد امتحانی نداشتند.
بنابراین شاید سؤال درست این نباشد که «آیا مدارس باید AI را ممنوع کنند؟» بلکه باید پرسید: چطور باید به دانشآموزان یاد داد که از AI برای فکر کردن استفاده کنند، نه برای فکر نکردن؟ مقایسه رشد 6ماهه بازار مسکن با بازارهای موازی
نزدیک به شش ماه از آغاز جنگ ۴۰روزه گذشته و حالا یک پرسش مهم پیش روی سرمایهگذاران قرار دارد: در این دوره پرتلاطم، کدام بازار توانسته بازدهی بیشتری برای حفظ ارزش داراییها ایجاد کند؟ بررسی اکوایران از تغییرات پنج بازار مسکن، بورس، خودرو، دلار و طلا از ۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، تصویری متفاوت از برندگان و بازندگان این دوره ارائه میدهد.
در این میان، بورس با رشد ۶۳.۷ درصدی بیشترین بازدهی را ثبت کرده است. پس از آن، مسکن تهران با رشد ۴۳.۸ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد و متوسط قیمت پیشنهادی هر مترمربع از ۱۴۷.۱ میلیون تومان به ۲۱۱.۶ میلیون تومان رسیده است. سبدی از خودروهای داخلی نیز حدود ۳۵.۶ درصد رشد کرده، در حالی که دلار تنها ۱۷ درصد افزایش یافته و بازدهی طلا به حدود ۴.۳ درصد محدود شده است.
اما نکته مهم اینجاست که رشد مسکن فقط ریالی نبوده است. قیمت دلاری هر مترمربع مسکن تهران نیز در این مدت از حدود ۸۹۰ دلار به ۱۰۹۴ دلار رسیده؛ یعنی رشدی نزدیک به ۲۳ درصد.
بررسی شهرهای مختلف نیز نشان میدهد واکنش بازار مسکن یکسان نبوده است. شیراز با رشد ۵۵ درصدی و اصفهان با ۵۱ درصد بیشترین افزایش قیمت را در میان شهرهای بررسیشده ثبت کردهاند.
حتی در تهران نیز شکاف قابل توجهی میان مناطق دیده میشود؛ از رشد ۲۹ درصدی در منطقه ۲۱ تا ۵۶ درصدی در منطقه ۲۰. این تفاوتها نشان میدهد بازار مسکن، برخلاف تصور رایج، یک بازار یکپارچه نیست و مسیر قیمتها در هر شهر و منطقه میتواند متفاوت باشد. اظهارات رئیسکل بانک مرکزی درباره تامین ارز
رئیسکل بانک مرکزی میگوید در برابر تهدیدهای تازه آمریکا و ادعای اعمال «تحریم ۱۰۰ درصدی» علیه ایران، سیاستگذار پولی کشور دست روی دست نگذاشته است. عبدالناصر همتی در نشست با اعضای مجمع کارآفرینان ایران اعلام کرده که بانک مرکزی از بهمنماه احتمال تشدید شرایط را پیشبینی کرده و با دپو کردن ارز، برای تأمین نیازهای ارزی کشور برنامهریزی کرده است.
به گفته او، تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو تا پایان سال تضمین شده و حدود ۲۰ میلیارد دلار نیز برای تأمین نیازهای ارزی بخش صنعت در نظر گرفته شده است. همتی تأکید کرده که دیگر ابزار تحریمی تازهای باقی نمانده که بتواند اقتصاد ایران را به سمت فروپاشی ببرد و تجربه سالهای گذشته نشان داده اقتصاد کشور توان عبور از شرایط سخت را دارد.
رئیسکل بانک مرکزی همچنین از تلاش برای کنترل تورم و کاهش رشد نقدینگی خبر داده و گفته شتاب تورم در ماههای اخیر متوقف شده است. به گفته او، تورم مرداد حدود ۴ درصد بوده و رشد نقدینگی نیز روندی کاهشی پیدا کرده است.
همتی در بخش دیگری از سخنانش، افزایش شکاف نرخ ارز را موقتی دانسته و تأکید کرده که نباید سیاستهای ارزی به دلیل نوسانات کوتاهمدت تغییر کند.
با این حال، آمارهای ارائهشده از سوی رئیسکل بانک مرکزی نشان میدهد متوسط تأمین روزانه ارز از ابتدای سال به ۱۷۵ میلیون دلار رسیده؛ رقمی که نسبت به متوسط ۲۰۵ میلیون دلاری مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته است. چرا طلا، بیتکوین و کامودیتیها همزمان صعود کردند؟
طی روزهای اخیر، یک الگوی قابل توجه در بازارهای جهانی شکل گرفته است: طلا به بالاترین سطح بیش از سه ماه گذشته رسیده، دلار به پایینترین محدوده چند ماه اخیر نزدیک شده و بیتکوین نیز تا حوالی ۷۷ هزار دلار صعود کرده است. همزمان، توجه سرمایهگذاران به کامودیتیها و داراییهایی که میتوانند در برابر کاهش ارزش پول نقش پوشش ریسک داشته باشند، افزایش یافته است.
ریشه این تحولات را باید در بازار اوراق قرضه آمریکا جستوجو کرد. بازده اوراق بلندمدت آمریکا برای مدتی در سطح بالایی باقی مانده و این مسئله، با توجه به کسری بودجه و حجم بالای بدهی دولت آمریکا، هزینه تأمین مالی واشنگتن را افزایش داده است. در چنین شرایطی، اعلام افزایش بازخرید اوراق بلندمدت از سوی وزارت خزانهداری آمریکا، این پیام را به بازار مخابره کرد که دولت نسبت به بالا ماندن نرخهای بلندمدت حساس شده است.
واکنش بازار تنها به خود عملیات بازخرید محدود نماند. بخشی از سرمایهگذاران این نگرانی را مطرح کردند که اگر دولتهای بدهکار نتوانند از مسیر رشد اقتصادی یا کنترل کسری بودجه، بار بدهی خود را مدیریت کنند، در نهایت ممکن است بخشی از این فشار از طریق تورم و کاهش ارزش واقعی پول تعدیل شود.
این همان چیزی است که در بازارهای مالی با عنوان Debasement Tradeیا «معامله کاهش ارزش پول» شناخته میشود؛ وضعیتی که سرمایه از داراییهای وابسته به پول فیات فاصله میگیرد و به سمت طلا، کامودیتیها، بیتکوین و سایر داراییهای واقعی حرکت میکند.
البته هنوز مشخص نیست این روند یک واکنش کوتاهمدت به تحولات بازار اوراق است یا آغاز یک تغییر بزرگتر در رژیم اقتصادی. اگر کسری بودجه کنترل شود، تورم کاهش یابد و بازده اوراق به وضعیت عادی بازگردد، این روند میتواند معکوس شود. اما اگر نگرانی درباره بدهی آمریکا پایدار بماند، شاید «معامله کاهش ارزش پول» به یکی از روندهای مهم بلندمدت بازارهای جهانی تبدیل شود. نسخه ۱۰ میلیارد دلاری ایران برای تجارت با پاکستان
ایران و پاکستان حالا به دنبال رساندن تجارت دوجانبه به ۱۰ میلیارد دلار هستند؛ هدفی که در شرایط فعلی، فاصله قابلتوجهی با واقعیت تجارت دو کشور دارد. صادرات ایران به پاکستان در سال ۲۰۲۳ به حدود ۱.۹ میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات ایران از این کشور حدود ۶۳۶ میلیون دلار بود.
با وجود رشد تجارت، سبد مبادلات همچنان تنوع زیادی ندارد و بخش مهمی از صادرات ایران را انرژی و محصولات پتروشیمی و بخش عمده واردات را برنج و محصولات کشاورزی تشکیل میدهد. محدودیتهای بانکی، ضعف زیرساختهای لجستیکی و صادرات غیررسمی انرژی نیز از موانع اصلی توسعه تجارت هستند.
برای رسیدن به هدف ۱۰ میلیارد دلاری، به نظر میرسد تجارت دو کشور باید از الگوی سنتی «سوخت در برابر برنج» فاصله بگیرد و به سمت تنوع کالا، تجارت رسمی و توسعه زنجیرههای تأمین حرکت کند. کمبود دارو در کشور چقدر جدی است؟
کمبود دارو و افزایش قیمت برخی اقلام در ماههای اخیر به یکی از دغدغههای شهروندان تبدیل شده است. اکوایران در گفتوگو با چند داروخانهدار در شهرهای مختلف از آنها پرسید که آیا مساله صرفا متوجه بیماران خاص است؟ داروخانهداران اما میگویند حالا برخی داروهایی که برای بیماران اعصاب و روان و گوارشی تجویز میشد هم کمیاب شده است. ریشه این کمیابی چیست؟ رییس سازمان غذا و دارو و یکی از نمایندگان مجلس در اینباره توضیحاتی دادند. در تیتر یک امروز، این مساله را بررسی کردیم. تحریمهای جدید؛ فشار اقتصادی یا مسیر تازه به سوی جنگ؟
واشنگتن از اقدامات تازه و بیسابقهای علیه اقتصاد ایران سخن میگوید؛ اقداماتی که به گفته اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، قرار است مرحلهای تازه از فشار اقتصادی علیه تهران را رقم بزند. اما پرسش اصلی این است که آیا تشدید تحریمها میتواند به دستاوردی سیاسی و دیپلماتیک منجر شود یا برعکس، ایران و منطقه را به سمت رویارویی بیشتر سوق خواهد داد؟
به نظر میرسد هدف اصلی تحریمهای جدید، فقط اقتصاد داخلی ایران نیست. آمریکا احتمالاً تلاش خواهد کرد شبکههایی را هدف بگیرد که طی سالهای گذشته به ایران امکان دور زدن تحریمها دادهاند؛ از ناوگان سایه و شرکتهای صوری گرفته تا مبادلات مالی غیررسمی و تجارت از مسیر کشورهای ثالث.
در این میان، نقش چین و روسیه اهمیت ویژهای دارد. روسیه خود تحت تحریمهای گسترده قرار دارد و روابط اقتصادی و راهبردیاش با ایران در سالهای اخیر عمیقتر شده است. چین نیز مهمترین شریک تجاری و خریدار اصلی نفت ایران محسوب میشود. با این حال، هدف گرفتن مستقیم بانکها و شرکتهای بزرگ چینی میتواند هزینههای سیاسی و اقتصادی قابل توجهی برای واشنگتن داشته باشد و تنش میان دو اقتصاد بزرگ جهان را افزایش دهد.
اما شاید مهمترین مسئله، محدودیت ذاتی تحریم باشد. تجربه سالهای گذشته نشان داده فشار اقتصادی لزوماً به تغییر رفتار سیاسی منجر نمیشود. تحریمها میتوانند اقتصاد ایران را تحت فشار قرار دهند، اما همزمان شبکهها و بازیگرانی را تقویت کنند که منافعشان در اقتصاد تحریمی و دور زدن محدودیتها تعریف شده است.
در چنین شرایطی، موفقیت فشار اقتصادی به یک عامل دیگر وابسته است: اینکه واشنگتن در کنار تهدید، چه مسیر معتبری برای خروج از بحران و مذاکره پیش روی تهران قرار میدهد. اگر تحریم تنها به معنای مطالبه تسلیم کامل باشد، نتیجه ممکن است ایرانی فقیرتر، اما تدافعیتر و سرسختتر باشد؛ و این همان نقطهای است که فشار اقتصادی میتواند بهجای دیپلماسی، راه را برای درگیری باز کند. 00:00 00:00
