بحران سیاستگذاری در آلودگی هوا + فایل صوتی

فقدان دانش سیاستگذاری، نه به معنای نبود آن دانش، بلکه به معنای بهره‌گیری از غیر دانشمندان در حل موضوعات تخصصی، اولین پاسخی است که برای مشکل پایداری آلودگی هوای تهران به ذهن می‌رسد. اگر کاهش آلودگی هوا عمدتا به تغییر در شرایط جوی مربوط باشد، نمی‌توان رد پای سیاستگذاران را در آن مشاهده کرد. در چنین شرایطی ممکن است سیاستمداران از نتایجی بهره‌برداری کنند که در به‌دست‌ آمدن آنها هیچ نقشی نداشته‌اند.

برای بررسی این موضوع، رفتار روزانه ذرات با قطر کمتر از ۲.۵ میکرون (PM۲.۵) در تهران، در کنار متغیرهای اقلیمی از جمله سرعت باد، بارش و اختلاف حداقل و حداکثر دما طی یک دوره سه‌ساله بررسی شد. هدف از این بررسی آن بود که مشخص شود پس از دوره‌های بحرانی آلودگی هوا، کاهش غلظت آلاینده‌ها چگونه اتفاق می‌افتد و چه نسبتی با تغییر شرایط جوی دارد. با در نظر گرفتن آستانه ۱۵۷ واحد برای شناسایی روزهای بحرانی، ۱۱۶ روز با آلودگی شدید در قالب ۱۹دوره مستقل شناسایی شد. بررسی رفتار آلودگی پس از این دوره‌ها نشان می‌دهد که میانگین غلظت PM۲.۵ در نخستین روز پس از وضعیت بحرانی حدود ۱۴۹واحد است. این رقم روزهای دوم و سوم پس از بحران به ۱۲۸ و ۱۱۱واحد کاهش پیدا می‌کند. در نگاه نخست ممکن است ادعا شود که اقدامات اضطراری باعث کنترل آلودگی شده است. اما بررسی همزمان شرایط جوی تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. سرعت متوسط باد در روز نخست پس از بحران به‌طور متوسط ۹.۲متر بر ثانیه بوده که در روزهای دوم و سوم به ۱۱.۶ و ۱۳.۳متر بر ثانیه افزایش پیدا کرده است.

این همزمانی تصادفی به نظر نمی‌رسد و با یکی از سازوکارهای شناخته‌شده فیزیکی کاهش آلودگی سازگار است. باد با جابه‌جایی توده‌های متراکم هوا موجب پراکندگی ذرات معلق می‌شود. به این ترتیب حتی اگر سرعت انتشار آلاینده‌ها تغییری نکرده باشد، افزایش سرعت باد می‌تواند غلظت آلاینده‌ها را در هوای شهر کاهش دهد. بارش نیز با شست‌وشوی جوی، به حذف بخشی از ذرات -صرفا از هوا- کمک می‌کند. بررسی آمارها نشان می‌دهد که ارتباط سرعت باد و بارش با کاهش آلودگی هوا در روزهای پس از بحران، قوی‌تر از روزهای عادی است. …