مهر، مهرگان و مهرگانِ کوهستان

مهرورزی با محیط زیست در سرشت ایرانیان است، چنان‌که ادبیات ما سرشار از ستایش گل و دشت و کوه و رود است و از این‌رو جزو ملت‌هایی به شمار می‌رویم که بیشترین دلبستگی به طبیعت (nature connectedness) را دارند. بسیاری از آیین‌های فرهنگ کهن ایران با طبیعت همبستگی دارد و این ظرفیت را هم دارد که در قالب آن‌ها بسیاری از مسایل امروز، از جمله معضل‌های محیط زیستی را صورت‌بندی کرد و برای رفع آن‌ها چاره‌هایی اندیشید. جشن‌های آب، آتش، کشت‌وکار، اعتدال‌های فصلی، و جشن‌های گاهنباری، از این شمارند.

جشن مهرگان با مناسبت‌ها و مفاهیمی همچون اعتدال، میهن دوستی، عشق، پایبندی به پیمان، و قدردانی از زمینِ برکت‌بخش، پیوند دارد. با همین مفهوم‌ها می‌توان همراه با شادمانی و به شکل آیین‌های به‌روزشده، کنش‌های محیط زیستی را هم پی گرفت. جمعی از کوه‌نوردان و اهل محیط زیست، چهارم مهر روز پاک‌سازی کوهستان تا شانزدهم مهر روز مهرگان را «مهرگان کوهستان» خوانده‌اند و در … …