زبان‌های بومی ایرانی در خطر نابودی

لالایی‌ها در زمره میراث ناملموس و خرده‌فرهنگ‌های هر کشور و منطقه‌ای قرار دارند. ایران، ترکمنستان و تاجیکستان پرونده لالایی را به‌طور مشترک ارائه کرده‌اند.

«حسن فرطوسی»، دبیرکل «کمیسیون ملی یونسکو در ایران»، با اشاره به برنامه‌های پیش رو در حوزه میراث فرهنگی ناملموس به «پیام ما» می‌گوید: «۳ پرونده در دستور کار ارائه در نشست بعدی یونسکو قرار دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به پرونده لالایی اشاره کرد. این پرونده به‌عنوان یکی از جلوه‌های میراث ناملموس که طی نسل‌های متوالی در جوامع مختلف تداوم پیدا کرده است، به‌صورت مشترک با ترکمنستان ارائه می‌شود. لالایی‌ها بخشی از حافظه فرهنگی و زندگی روزمره جوامع هستند که از نسلی به نسل دیگر انتقال پیدا کرده‌اند و همچنان در فرهنگ خانواده‌ها و جوامع محلی حضور دارند.»

او با اشاره به اهمیت توجه به میراثی که در بستر زندگی مردم استمرار دارد، بیان می‌کند: «میراث ناملموس تنها به آثار و داشته‌های تاریخی محدود نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از آن در رفتارها، سنت‌ها، آیین‌ها، دانش‌ها و شیوه‌های زندگی مردم جریان دارد. لالایی نیز زیرمجموعه میراث ناملموس است؛ پدیده‌ای که در طول زمان حفظ شده و نسل‌های مختلف آن را به نسل بعد منتقل کرده‌اند. ثبت چنین میراثی فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی مشترک و توجه بیشتر به ضرورت حفاظت از آن‌هاست.»

فرطوسی با اشاره به پرونده دیگری که در این حوزه در دستور کار قرار دارد، می‌گوید: «پرونده نمدمالی نیز از دیگر مواردی است که در حال پیگیری برای ثبت جهانی آن هستیم.» ثبت مشترک به معنای مالکیت نیست

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران در پاسخ به پرسشی درباره نسبت ثبت مشترک میراث ناملموس با مالکیت آن می‌گوید: «ثبت مشترک به معنای مالکیت نیست. چنین پرونده‌هایی نشان می‌دهند که یک میراث در محدوده یک کشور محصور نمانده و در یک منطقه جغرافیایی و فرهنگی گسترده‌تر مورد توجه قرار دارد. کشورهای مختلف ممکن است در طول تاریخ یک سنت یا آیین مشترک را حفظ کرده باشند و همچنان آن را در زندگی اجتماعی خود پاس بدارند. بنابراین، مشارکت آن‌ها در یک پرونده مشترک به معنای ادعای مالکیت نیست، بلکه نشان‌دهنده پیوندهای فرهنگی و تاریخی میان ملت‌هاست.» …