تغییر نقشه واردات قطعات خودرو

تامین قطعات خودرو در شرایطی که تحریم‌ها شبکه حمل‌ونقل و تجارت خارجی کشور را تحت‌تاثیر قرار دادند، بیش از گذشته به یکی از گلوگاه‌های تولید تبدیل شده است. قطعاتی که در سال‌های گذشته از جمله اقلام مهم وارداتی کشور بودند، حالا برای ورود به ایران باید از مسیرهای غیرمستقیم و با هزینه و ریسک بیشتری عبور کنند. در چنین شرایطی، اگرچه واردات قطعه همچنان ادامه دارد و فعالان این صنعت از فعال بودن مسیرهای جایگزین برای تامین نیاز خطوط تولید خبر می‌دهند، اما افزایش هزینه حمل، دشواری نقل‌وانتقال پول و محدودیت‌های لجستیک، دسترسی خودروسازان به قطعات را با مشکلات جدی مواجه کرده است.

 افت حدود ۶۱درصدی تولید شرکت‌های مونتاژی در هفت ماه امسال نیز در همین بستر قابل بررسی است؛ افتی که بخش مهمی از آن به اختلال در تامین قطعات موردنیاز این شرکت‌ها بازمی‌گردد. صنعت خودروی ایران سال‌هاست که برای تامین بخشی از نیاز خود به واردات وابسته است. این وابستگی در شرکت‌های مونتاژکار، به دلیل استفاده از مجموعه قطعات منفصله وارداتی و اتکای بیشتر به زنجیره تامین خارجی، پررنگ‌تر است.  در خودروسازان بزرگ نیز اگرچه بخش قابل‌توجهی از قطعات از طریق قطعه‌سازان داخلی تامین می‌شود اما مواد اولیه، تجهیزات و برخی قطعات الکترونیک همچنان به واردات وابستگی دارند. بنابراین، محدود شدن مسیرهای تجارت خارجی صرفا یک مشکل بازرگانی نیست، بلکه می‌تواند مستقیما به توقف یا کاهش ظرفیت تولید منجر شود.

در ماه‌های اخیر، همزمان با تشدید محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های زمینی، هوایی و دریایی، شیوه تامین قطعات نیز تغییر کرده است. در این میان، مسیرهای غیرمستقیم و استفاده از واسطه‌های تجاری در کشورهای منطقه اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند. یک فعال صنعت قطعه در تشریح وضعیت فعلی تامین کالا می‌گوید واردات قطعه با وجود تمام مشکلات همچنان در جریان است و مواد اولیه موردنیاز قطعه‌سازان نیز تا حدودی از مسیرهای مختلف تامین می‌شود، با این حال هزینه این شیوه‌های تامین به‌مراتب بالاتر از گذشته است. به گفته وی، این مساله به‌ویژه در تامین قطعات خودروهای مونتاژی نمود بیشتری دارد؛ چراکه بخش عمده مجموعه‌های موردنیاز این خودروها از خارج کشور وارد می‌شود. …