پایان ماه‌عسل تارتار؟

سپهر خرمی خبرنگار ورزشی: ماه‌عسل مهدی تارتار روی نیمکت پرسپولیس خیلی زودتر از آنچه تصور می‌شد به پایان رسید؛ تیمی که فصل را با دو پیروزی امیدوارکننده مقابل شمس‌آذر و استقلال خوزستان آغاز کرده بود، در نخستین آزمون جدی خود مقابل تراکتور شکست خورد تا حالا نخستین نشانه‌های بحران در اطراف نیمکت سرخ‌ها دیده شود. پرسپولیس در تبریز یک بر صفر باخت؛ شکستی که علاوه بر ازست‌رفتن سه امتیاز، رکورد هفت‌ساله شکست‌ناپذیری سرخ‌ها مقابل تراکتور در تبریز را هم از بین برد. عجیب‌تر از نتیجه، نحوه مدیریت بازی توسط تارتار بود؛ سرمربی پرسپولیس بعد از مسابقه از «تاوان جوان‌گرایی» حرف زد، در حالی که میانگین سنی ترکیب تیمش حدود ۲۹ سال بود و هفت بازیکن بالای ۳۰ سال در ترکیب حضور داشتند. حالا بازی با ملوان و پس از آن شهرآورد ۱۱ شهریور در اصفهان، دو آزمون سرنوشت‌ساز برای تارتار خواهند بود. پرسپولیس شروع فصل را با نتایجی آغاز کرد که برای هر سرمربی‌ای می‌توانست آرامش‌بخش باشد. شمس‌آذر و استقلال خوزستان دو قربانی نخست تارتار بودند و پرسپولیس از این دو مسابقه شش امتیاز گرفت. پیروزی ۴ بر یک مقابل استقلال خوزستان نیز از نظر تعداد گل، تصویری بسیار مثبت از تیم جدید تارتار ساخت. اما مشکل اینجاست که نمی‌توان کیفیت حریفان را از معادله حذف کرد. شمس‌آذر و استقلال خوزستان در زمره تیم‌هایی هستند که از همین حالا در میان گزینه‌های پایین جدول و کاندیداهای سقوط قرار می‌گیرند. بنابراین پیروزی مقابل آنها اتفاق مثبتی است، اما نمی‌تواند به‌تنهایی معیار مناسبی برای سنجش قدرت پرسپولیس باشد. بازی با تراکتور، اولین مسابقه‌ای بود که تارتار باید در آن مقابل تیمی مدعی و مدافع عنوان قهرمانی، ایده‌های فنی خود را به نمایش می‌گذاشت. حاصل این آزمون اما یک شکست و چند علامت‌سؤال بزرگ بود. پرسپولیس در تبریز تا دقایق پایانی توانست دروازه‌اش را بسته نگه دارد، اما در فاز هجومی نیز آن‌قدر خطرناک نبود که بتواند تراکتور را تحت فشار قرار دهد. مسابقه به سمت یک تساوی بدون گل پیش می‌رفت و در چنین شرایطی، تصمیم‌های سرمربی می‌توانست سرنوشت بازی را تغییر دهد. در نهایت اما این تراکتور بود که از یک اشتباه استفاده کرد و تومیسلاو اشترکالی گل سه‌امتیازی میزبان را به ثمر رساند. این شکست فقط یک باخت معمولی نبود؛ پرسپولیس برای نخستین بار بعد از حدود هفت سال در تبریز مقابل تراکتور شکست خورد و رکورد شکست‌ناپذیری‌اش در این ورزشگاه از بین رفت. آخرین شکست سرخ‌ها مقابل تراکتور در تبریز به سال ۱۳۹۸ برمی‌گشت. حالا تارتار در همان نخستین تقابل بزرگ فصل، نتوانست از این رکورد هم محافظت کند.

«تاوان جوان‌گرایی»؛ اما کدام جوان‌گرایی؟

شاید عجیب‌ترین جمله تارتار بعد از مسابقه، اشاره او به «تاوان جوان‌گرایی» بود. سرمربی پرسپولیس تلاش کرد اشتباهات تیمش را با کم‌تجربگی بازیکنان جوان توضیح دهد و از این گفت که بازی‌دادن به جوانان هزینه دارد. اما آمار ترکیب پرسپولیس مقابل تراکتور، تصویر دیگری ارائه می‌کند. میانگین سنی ترکیب پرسپولیس حدود ۲۹ سال بود و هفت بازیکن بالای ۳۰ سال در ترکیب حضور داشتند. بازیکنانی مانند پیام نیازمند، علی علیپور، تیوی بیفوما، محمدحسین کنعانی‌زادگان، مهدی تیکدری و مجید عیدی در جمع بازیکنان باتجربه قرار داشتند و ترکیب پرسپولیس اساسا تیمی کم‌سن‌وسال محسوب نمی‌شد.

البته دانیال ایری و برخی دیگر از بازیکنان جوان در ترکیب حضور داشتند و اشتباه ایری نیز در نهایت مستقیما به گل تراکتور منجر شد. اما اینکه تمام شکست را به پای جوان‌گرایی بنویسیم، ساده‌ترین راه برای فرار از بررسی تصمیمات فنی است. جوان اگر اشتباه می‌کند، وظیفه ساختار تیم و کادر فنی این است که شرایطی ایجاد کند که یک اشتباه فردی سرنوشت ۹۰ دقیقه را تعیین نکند. پرسپولیس مقابل تراکتور فرصت داشت بازی را ببرد، اما برای بردن مسابقه باید ریسک می‌کرد. تارتار در بخش‌هایی از بازی ترجیح داد ریسک نکند و همین رویکرد در نهایت به ضرر تیمش تمام شد.

دقیقه ۶۰ به بعد؛ دفاع از چه؟

یکی از مهم‌ترین سؤالات فنی مسابقه به تصمیم تارتار در نیمه دوم مربوط می‌شود. از حوالی دقیقه ۶۰، پرسپولیس عملا به ساختاری با پنج مدافع نزدیک شد؛ تصمیمی که در شرایط آن مسابقه بیش از هر چیز عجیب به نظر می‌رسید. سؤال ساده است: پرسپولیس از چه چیزی دفاع می‌کرد؟ تراکتور در آن مقطع مسابقه تیمی نبود که با حملات پیاپی پرسپولیس را به عقب رانده باشد. تیم میزبان نیز بیشتر محتاطانه بازی می‌کرد و مسابقه از نظر موقعیت‌سازی، یک بازی کم‌حادثه بود. اگر قرار بود پرسپولیس از تساوی دفاع کند، این پرسش مطرح می‌شود که چرا باید مقابل تیمی که فشار زیادی ایجاد نمی‌کند، یک مدافع دیگر به زمین اضافه شود؟ پرسپولیس برای قهرمانی باید در چنین بازی‌هایی جسارت داشته باشد. وقتی تراکتور حمله نمی‌کند، بهترین زمان برای آن است که پرسپولیس با جلوکشیدن مدافعان کناری، افزایش تعداد بازیکنان در یک‌سوم هجومی و اضافه‌کردن نیروهای خلاق، حریف را عقب ببرد. اما تصمیم تارتار نتیجه معکوس داشت. پرسپولیس نه آن‌قدر هجومی بود که بتواند گل بزند و نه آن‌قدر مسلط بود که خیال هوادارانش از حفظ نتیجه راحت باشد. تیم در یک وضعیت بینابینی قرار گرفت؛ نه کاملا برای برد بازی کرد و نه با اطمینان برای حفظ مساوی. در نهایت نیز همان اتفاقی افتاد که در چنین مسابقاتی ممکن است رخ دهد؛ یک اشتباه فردی، یک موقعیت و یک گل. تراکتور به گل رسید و پرسپولیس دیگر زمان کافی برای جبران نداشت.

همه‌چیز تقصیر ایری نیست

اشتباه دانیال ایری را نمی‌توان نادیده گرفت. بازیکن جوان پرسپولیس در دقایق پایانی اشتباهی مرتکب شد که تراکتور از آن نهایت استفاده را برد و اشترکالی دروازه پیام نیازمند را باز کرد. اما مقصردانستن کامل ایری نیز تحلیل دقیقی نیست. اگر تیمی برای ۹۰ دقیقه نتواند موقعیت‌های کافی بسازد، یک اشتباه فردی می‌تواند تعیین‌کننده شود. تیم‌های مدعی باید به اندازه‌ای موقعیت ایجاد کنند که حتی دریافت یک گل نیز پایان کارشان نباشد. مشکل پرسپولیس این بود که وقتی گل خورد، تقریبا چیزی برای بازگشت باقی نمانده بود. این مسئله بیش از آنکه فقط به اشتباه یک مدافع جوان مربوط باشد، به نحوه مدیریت مسابقه برمی‌گردد.

ملوان؛ مسابقه‌ای که فشار را بیشتر می‌کند

پرسپولیس حالا باید خیلی سریع از شکست تبریز عبور کند. مسابقه بعدی سرخ‌ها مقابل ملوان است؛ دیداری که شنبه هفتم شهریور ساعت ۱۹:۱۵ در ورزشگاه شهدای شهر قدس برگزار می‌شود. برنامه رسمی سازمان لیگ این زمان را تأیید کرده است.

این مسابقه برای تارتار اهمیت زیادی دارد. اگر پرسپولیس برابر ملوان برنده شود و نمایش قابل قبولی ارائه کند، شکست مقابل تراکتور می‌تواند به‌عنوان یک لغزش در ابتدای فصل تلقی شود. اما تکرار همان مشکلات، فشار روی سرمربی را افزایش خواهد داد. تارتار حالا باید نشان دهد پرسپولیس فقط مقابل تیم‌های پایین جدول قادر به کسب امتیاز نیست و برای مسابقات بزرگ نیز برنامه دارد. بازی با ملوان فرصت مناسبی است تا سرمربی پرسپولیس هم ترکیب تیمش را اصلاح کند و هم نشان دهد از تجربه تلخ تبریز درس گرفته است. اما اهمیت این بازی فقط به سه امتیاز آن محدود نمی‌شود. بعد از ملوان، پرسپولیس باید وارد بزرگ‌ترین مسابقه نیم‌فصل نخست شود.

دربی؛ آزمونی که از راه رسیده است

چهار روز بعد از بازی با ملوان، پرسپولیس باید دربی شماره ۱۰۷ را مقابل استقلال برگزار کند. این مسابقه چهارشنبه ۱۱ شهریور از ساعت ۱۹:۳۰ در ورزشگاه نقش جهان اصفهان برگزار خواهد شد و استقلال میزبان رسمی مسابقه است. به همین دلیل، مسابقه ملوان را می‌توان آخرین فرصت تارتار برای اصلاح تیم پیش از شهرآورد دانست. پرسپولیس نمی‌تواند با همان ساختار محتاطانه و همان فوتبال کم‌ریسک وارد دربی شود. در چنین مسابقه‌ای، اشتباهات کوچک هزینه بیشتری دارند و فشار روانی نیز به مراتب بالاتر است. اگر پرسپولیس ملوان را ببرد، شرایط برای تارتار آرام‌تر می‌شود و او با اعتمادبه‌نفس بیشتری به اصفهان خواهد رفت. اما اگر مقابل ملوان امتیاز از دست بدهد، دربی می‌تواند تبدیل به مسابقه‌ای شود که علاوه بر سه امتیاز، آینده نیمکت پرسپولیس را هم تحت تأثیر قرار دهد.

ماه‌عسل تمام شده؟

هنوز برای صحبت از برکناری تارتار زود است. سه هفته از فصل گذشته و پرسپولیس شش امتیاز از سه بازی دارد. اما مسئله اصلی، فقط امتیازات نیست؛ کیفیت بازی و تصمیم‌های فنی سرمربی نیز اهمیت دارد. تارتار باید توضیح دهد چرا تیمی با میانگین سنی حدود ۲۹ سال و هفت بازیکن بالای ۳۰ سال، قربانی «تاوان جوان‌گرایی» شده است. باید توضیح دهد چرا پرسپولیس از دقیقه ۶۰ به بعد مقابل تراکتوری که فشار هجومی مداومی نداشت، به پنج مدافع نزدیک شد و مهم‌تر از همه، چرا تیمش در مسابقه‌ای که تا دقایق پایانی مساوی بود، برای بردن جسارت کافی نشان نداد. پرسپولیس هنوز فرصت جبران دارد. ملوان و سپس استقلال، دو مسابقه‌ای هستند که می‌توانند معادله را تغییر دهند. اگر تارتار در این دو بازی واکنش مناسبی نشان دهد، شکست تبریز شاید خیلی زود فراموش شود. اما اگر همان اشتباهات تکرار شوند، سؤال «پایان ماه‌عسل تارتار؟» دیگر فقط یک تیتر نخواهد بود؛ به یک پرسش جدی درباره آینده نیمکت پرسپولیس تبدیل می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.