با این همه در دو دهه اخیر، هر از چندی حضور کارگردانی کمتجربه در زمینه تئاتر، در این تالار پرسشبرانگیز میشد.
کسانی که در سالهای دورتر پیگیر رویدادهای تئاتری بودهاند، به یاد دارند که اجرای نمایشهایی همانند «خسیس» به کارگردانی ابوالفضل پورعرب، «عاشقانههای ناآرام» به کارگردانی مریم جلالیان با بازی پانتهآ بهرام، نیکی کریمی، محمدرضا فروتن، فریبرز عربنیا، علی سرابی، نسیم ادبی، مهرداد صدیقیان و ... و نیز اجرای نمایش «قحطی نور» به کارگردانی امین حیایی از مواردی است که با حساسیت بخشی از جامعه تئاتری مواجه شده بود چراکه عموما این چهرهها با وجود شهرت خود، پیشنیه چندانی در کارگردانی تئاتر به ویژه در سالنهای بزرگتر نداشتند یا اصولا بعد از سالها دوری از صحنه به کارگردانی تئاتر روی آورده بودند یا افرادی کمتجربه بودند که به دلایلی، امکان همکاری با شماری از بازیگران مشهور را داشتند.
حضور این کارگردانان در تالار وحدت به این صورت تعبیر میشد که بحث ورود سرمایه مطرح است و این افراد یا به دلیل شهرت خود میتوانند در جذب تماشاگر موفق باشند یا کارگردانان کمتجربهای هستند که میتوانند با بازیگران شناختهشده همکاری کنند و به واسطه حضور آنان، گیشه خود را تضمین کنند.
در این بین تالار وحدت گاهی شاهد حضور بعضی کارگردانهای کمتجربه دیگری هم بوده که نمایشهای مناسبتی اجرا کردهاند.
اما به تازگی کانون کارگردانان خانه تئاتر در بیانیهای نسبت به اجرای یک کارگردان اولی (بدون نام بُردن از نام کارگردان) در تالار وحدت معترض شده است.
روابط عمومی خانه تئاتر اعلام کرد که در پی تصمیم جدید مدیریت تالار وحدت به سپردن این تالار برای اجرای تئاتر به یک کارگردان اولی، کانون کارگردانان خانه تئاتر در بیانیهای خواستار شفافسازی معیارهای انتخاب آثار برای این تالار مهم کشور شد.
در متن این بیانیه آمده است:
«تالار وحدت بخشی از تاریخ تئاتر ایران است؛ صحنهای که اعتبار خود را از حضور و آفرینش نسلهای گوناگون و نخبهی هنرمندان صحنه به دست آورده است.
کانون کارگردانان خانه تئاتر، نسبت به روند انتخاب و پذیرش آثار برای اجرا در تالار وحدت و اتفاقی که به تازگی در این تالار رخ داده است، اعتراض جدی خود را اعلام میکند.
چرا میخواهید تالار وحدت را به تئاترِ پولمحور بسپارید!؟ خواستهی ما نه مخالفت با حضور کارگردانان جوان است و نه مخالفت با تولید آثار پرهزینه و سرمایهگذاری بخش خصوصی. مساله این است که سرمایه و ثروت، جایگزین اندیشه محوری، تفکر هنری، خلاقیت، سابقه حرفهای و معیارهای روشن انتخاب اثر شود.
معیارهای انتخاب اثر برای این تالار فاخر تئاتر کشور کداماند؟ آیا معیار، کیفیت اثر و عیار هنری گروه است؟ آیا سابقه و کارنامهی حرفهای کارگردان مورد توجه قرار میگیرد؟ آیا شأن و جایگاه تالار وحدت و آثاری که در این تالار به صحنه میروند، در تصمیمگیریها لحاظ میشود؟ یا از این پس، هرکس بتواند سرمایه بیشتری از بیرون از ساختار رسمی تئاتر وارد چرخهی اجرا کند، شانس بیشتری برای در اختیار گرفتن این صحنه خواهد داشت؟
جامعه تئاتر نمیتواند نسبت به این تناقض و این کجسلیقهگی بیتفاوت باشد که کارگردانانی با سالها سابقه فعالیت حرفهای، تولید آثار متعدد و حضور مؤثر در مهمترین رویدادهای تئاتری کشور، برای رسیدن به تالار وحدت با محدودیت و ممانعت مواجه شوند، اما اثری با کارگردانی کم یا بدون سابقه تئاتری، به پشتوانه توان و آوردهی مالی گزاف، امکان اجرای طولانیمدت در این تالار را پیدا کند. مساله دیگر این ست که چنین اجراهایی چه با قیمت بلیت خواهند کرد؟ آیا افزایش اجتنابناپذیر و فاحش قیمت بلیت برای چنین اجراهایی در یک تالار دولتی راه نفس هنرمندانی که ناگزیر از اجرا در تالار دولتی را دارند نخواهد بست؟ یک نمونهی دیگرتناقض در معیارها است، در سینما ورود سرمایه و مجوز کارگردانی بدون طی کردن ضوابط و قانونهای خاص ناممکن است اما در تئاتر هیچ رویه و قانونی برای ورود یک کارگردان اولی در مهمترین تالار کشور وجود ندارد؟ دلیل این تناقض و سیاست یک بام و دو هوا چیست؟ این اعتراض به یک تصمیم است با بیم آن که به رویه تبدیل شود؛ فرایندی که اگر تثبیت شود، در آیندهای نزدیک میتواند به همه جامعه تئاتر این پیام را بدهد که اگر سرمایه دارید، میتوانید از صف حرفهایها عبور کنید. بدیهی است خواسته ما نه سیاسی است، نه شخصی و نه جناحی. مطالبهی ما ضرورت رعایت عدالت حرفهای است.
کانون کارگردانان خانه تئاتر به عنوان متولی کارگردانی تئاتر در ایران، انتظار دارد اگر شورای هنری تالار وحدت معیارهای مشخصی برای انتخاب آثار دارد، این معیارها بهصورت شفاف اعلام عمومی شود. متولیان تئاتر کشور باید به صراحت، شفاف و واضح و روشن اعلام کنند که از این پس تالار وحدت و یا دیگر تالارهای شاخص دولتی متعلق به چه کسانی است، جامعه تئاتر یا صاحبان سرمایه. انتخاب یک اثر برای تالار وحدت، انتخاب درباره بخشی از پیشخوانِ رسمی تئاتر ایران است.
باشد که تالار فاخر خیابان شهریار تهران بالنده بماند و باشد که این مطالبه، اعتراض و هشدار بیپاسخ نماند.»
ایسنا آماده انتشار پاسخ مدیران تالار وحدت دربارهی موارد مطرح شده،است.
انتهای پیام
