از همگامی تا واگرایی قیمت خودرو

بررسی قیمت ۶ محصول ایران‌خودرو و سایپا در فاصله مهرماه ۱۴۰۴ تا مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که برخلاف آنچه در سال‌های گذشته در بازار خودرو مشاهده می‌شد، قیمت بازار  تا مردادماه امسال به‌ویژه در محصولات ایران‌خودرو با قیمت‌های جدید کارخانه حرکت کرده و فاصله دو نرخ در بسیاری از مقاطع افزایش قابل‌توجهی نداشته است. با این حال، از  مردادماه امسال و هم‌زمان با اوج‌گیری نرخ ارز و افت تولید خودروسازان، مسیر قیمت بازار تغییر کرده و در برخی محصولات، افزایش قیمت‌ها از رشد نرخ کارخانه پیشی گرفته است. این روند در مهرماه نیز ادامه یافته و بار دیگر فاصله قیمت بازار و کارخانه را در بیشتر مدل‌ها افزایش داده است. محاسبات «دنیای اقتصاد» از روند قیمت ۶ محصول شامل پژو ۲۰۷، تارا اتوماتیک، شاهین اتوماتیک، سورن پلاس بنزینی، اطلس اتوماتیک و دنا پلاس نشان می‌دهد که در یک سال مورد بررسی، قیمت کارخانه و بازار خودروها در بسیاری از ماه‌ها هم‌جهت بوده‌اند. این موضوع به‌خصوص در محصولات ایران‌خودرو قابل مشاهده است؛ شرکتی که در این دوره چندین بار قیمت محصولات خود را افزایش داد. در واقع، برخلاف دوره‌هایی که افزایش قیمت کارخانه فاصله دو نرخ را بیشتر می‌کرد، در بخش قابل‌توجهی از دوره مورد بررسی، بازار نیز افزایش قیمت رسمی را به‌طور معقول دنبال کرده است.

همان‌طور که عنوان شد البته این همگامی به معنای ثبات قیمت بازار یا نبود افزایش قیمت نیست. قیمت خودرو در هر دو بخش کارخانه و بازار در این دوره روندی صعودی داشته، اما تفاوت اصلی در میزان و زمان افزایش قیمت‌هاست. در بخش کارخانه، قیمت‌ها عمدتا در مقاطع مشخص و پس از اعلام مجوزهای جدید افزایش یافته‌اند، درحالی‌که بازار آزاد علاوه بر اثرپذیری از این تغییرات، تحت‌تاثیر متغیرهایی مانند نرخ ارز، میزان عرضه، انتظارات تورمی و وضعیت تولید خودروسازان قرار دارد. به همین دلیل، در برخی ماه‌ها قیمت بازار جهش‌هایی را تجربه کرده که لزوما هم‌زمان با تغییر قیمت کارخانه نبوده است. …