یکشنبه, ۲۴ تیر, ۱۴۰۳ / 14 July, 2024
مجله ویستا

نمایش رسوایی سرمایه داری


نمایش رسوایی سرمایه داری

بازنمایی بحران اقتصادی آمریکا در فیلم «درخواست نهایی»

فیلم های روز سینمای آمریکا گرچه بازتاباننده فرهنگ آمریکایی هستند، اما با کمی تعمق و تأمل بر آنها می توان بحران امروز غرب و بخصوص ایالات متحده در حال فروپاشی را دید. نمونه این گونه آثار «درخواست نهایی» است.

شرکتی بزرگ تعداد زیادی از کارمندان خود را اخراج می کند و یکی از مدیران اخراجی، انجام یک پروژه نیمه کاره را به عهده کارمند سابقش می گذارد و او با بررسی نمودارهای پروژه متوجه می شود که فاجعه ای در حال رقم خوردن است. او مافوقش را در جریان می گذارد و به همین ترتیب خبر به مدیرعامل کل شرکت می رسد. آنها فقط دو ساعت وقت دارند تا با استفاده از نبوغ خود راهی برای فرار از این بحران پیدا کنند...

فیلم «درخواست نهایی» تلقی جذابی است از جنبش وال استریت در یک اثری با پروداکشن قابل توجه و ساختاری اکشن و جذابیت هایی ساختاری و روایی. شاید هم توجهی پیش بینی نشده در عرصه سینما به ما به ازای بیرونی و واقعی و عینی موضوع و تم اصلی فیلم، یعنی جنبش وال استریت.

در «درخواست نهایی» با یک تریلر روبروییم که مایه هایی از اکشن و خشونت و وحشت را در بستری از یک درام آسیب شناسانه اجتماعی-اقتصادی پی گیری می کند.

فیلم درباره روابط مخفی و بده بستان های اقتصادی سودجویانه ابرقدرت های اقتصادی دنیاست که نوعی از مافیای ملموس را در استتار فعالیت اقتصادی و سرمایه داری حرفه ای پوشش داده اند و نکته قابل توجه هم این همزمانی فیلم با جنبش وال استریت است که نوعی همپوشانی و تلفیق را میان یک درام سینمایی تریلرگونه و یک جنبش اجتماعی و اقتصادی کاملا ملموس و جهانی نشان می دهد.

در واقع فیلم «درخواست نهایی» نوعی رسوایی سینمایی را برای دموکراسی مبتنی بر کاپیتالیسم و نظام سرمایه داری غارتگر انرژی و عمر و تلاش طبقه ۹۹درصدی کارگر و زحمت کشان اصلی جامعه، به روشنی تصویر می کند و در این میان نقب هایی می زند به پرده نشینی اصحاب استعمار و استثمار. نوعی از آسیب شناسی براندازانه حکومت سرمایه داری که تمام موجودیت خود را در جنبش های اخیر و به ویژه در جنبش فراگیر و مهم اشغال وال استریت، در خطر می بیند.

توجه به نظام بانکی و بحث مهم و تکان دهنده نحوه وام دهی و وام گیری بانک ها که در پس آن یک استثمار نوین و مستتر در امری بدیهی شده در جامعه امروزی، وجود دارد و سال هاست که طبقه سرمایه دار را هر روز فربه تر و قدرتمندتر کرده در حالی که بار اصلی حرکت حقیقی جامعه برگرده کسان دیگری است که همان وام گیرنده هایند و طیف ۹۹ درصدی جامعه را تشکیل می دهند.

این ها همگی نرم افزارهای مضمونی و تم های بستری درام «درخواست نهایی» هستند که در فضایی ملهم از یک تریلر جذاب سینمایی و درگونه ای از وحشت و تعلیق، به یک پرداخت سینماورزانه اجتماعی-سیاسی-اقتصادی رسیده اند.

در عین حال که لایه هایی متنوع و متعدد را در متن و بطن فیلم تشکیل داده و پیام های منتشر و مستتر در فیلم را در وجوهی متکثر به مخاطب می رسانند. ضمن توجه به همان مضمون اصلی و محتوای محوری فیلم که حول موضوعی به ظاهر اقتصادی ولی در واقع انسانی و اجتماعی و بلکه سیاسی شکل می گیرد.

«تعدیل» نیروهای «انسان»ی حاصل از «رکود» اقتصادی، مدار تعریف داستان فیلم می شود که در طول آن، جا به جا، اشاره و تنبه و تمرکز به وقایع ما به ازای بیرونی و مهمترینشان جنبش اشغال وال استریت، مورد توجه قرار می گیرد.

جنبش وال استریت و قیام جهانی ۹۹ درصدی ضد طیف یک درصدی سرمایه دار زالو صفت، کم کمک دارد جای خود را در میان آثار سینمای سیاسی و اجتماعی می یابد و در این میان فیلم «درخواست نهایی» از جمله قابل تامل ترین آنهاست.

محمدقمی