شنبه, ۲ مهر, ۱۴۰۱ / 24 September, 2022
مجله ویستا

استعدادیابی در ورزش ها


استعدادیابی در ورزش ها

هنگام ارزیابی استعداد کودکان, توانائی شوت کردن, چالاکی ذاتی و حتی اندازه بدن مگر این که واقعاً اندازه بدنی فوق العاده داشته باشد شاخص های معتبری از استعداد نیستند

● ورزش بسکتبال

▪ توانائی شوت کردن:

هنگام ارزیابی استعداد کودکان، توانائی شوت کردن، چالاکی ذاتی و حتی اندازه بدن (مگر این که واقعاً اندازه بدنی فوق‌العاده داشته باشد) شاخص‌های معتبری از استعداد نیستند. تا زمانی که سبد بسکتبال در ارتفاع ۷۵/۳ متری قرار دارد، کودکان برای رساندن توپ به حلقه از هر سبکی استفاده می‌کنند.

زمانی که عادات غلط شوت ایجاد شد، دیگر ترک آن مشکل است. بازیکنان در سطح مدرسه ابتدائی و راهنمائی که مهارت‌های شوت خود را روی سبدهای مینی بسکتبال تمرین می‌کنند، نسبت به سایر کودکان که روی حلقه بزرگ تمرین می‌کنند در زمان رسیدن به سطح دبیرستان و بالاترین در زمان رسیدن به سطح دبیرستان و بالاتر از آن از تکنیک شوت مطلوب‌تری برخوردار هستند. بنابراین، امتیازگیری، زمانی شاخص معتبری است که به‌طور صحیح انجام شود. به ندرت شوت کننده‌های خوب در سنین کودکی ظاهر می‌شوند.

▪ چالاکی:

چالاکی شاخص موفقیت در آینده نیست مگر این که به‌صورت کنترل شده باشد. بازیکنان کودک زیادی هستند که چالاک هستند ولی خارج از کنترل بازی می‌کنند. به ندرت می‌توان بازیکنانی که ترکیبی از این دو ویژگی را دارند از یکدیگر متمایز کرد. زمانی که از جان وودن مربی مشهور آمریکائی خواسته شد، توصیه‌ای برای یک بازیکن مستعد داشته باشد او پاسخ داد ”روی چالاکی تحت کنترل تمرین کن“.

▪ قد:

حتی قد در سنین اولیه شاخص نامعتبری برای موفقیت در آینده است. بعضی از ورزش‌کاران در تمام ورزش‌ها، نسبت به همسالان خود بزرگتر، قوی‌تر و در نتیجه بهتر هستند. آنها اغلب به‌جای توسعه مهارت‌های خود که بعداً به آن نیاز خواهند داشت برای برتری در بازی روی اندازه بدنی خود متکی هستند. ممکن است با رشد و نمو مزیت قدی فرد از بین برود و حتی در دوره دبیرستان فرد دچار ناکامی شود.

▪ هماهنگی:

هماهنگی یکی از شاخص‌های نسبتاً معتبر برای موفقیت در آینده است: منظور از هماهنگی همان هماهنگی چشم - دست با توپ است. اگر بازیکنی در کلاس چهارم و پنجم و دوره راهنمائی بتواند دریبل با هر دو دست، اجراء دریبل از بین مدافعین با تغییر مسیر و سه گام دست چپ، پس و دریافت توپ را انجام دهد، او در لیاقت حضور در تیم دبیرستان را خواهد داشت. این که تا چه حد بازیکن پیشرفت می‌کند بستگی به عوامل متعددی دارد اما هماهنگی چشم - دست می‌تواند تا حد زیادی شاخص معتبری از موفقیت دراز مدت باشد.

▪ مهارت جسمانی بر حسب جایگاه داخل زمین

به جایگاه داخل زمین بازی بسکتبال کمتر توجه شده است. مربیان به‌دنبال بازیکنانی هستند که با سبد آشنا باشند و خوب بازی کنند و بازیکنانی دیگر که بتوانند از سبد دفاع کنند و گروه سومی که هر دو کار را انجام دهند. صرف‌نظر از جایگاه داخل زمین، هر مربی به دنبال چالاکی است. مهم نیست که بازیکن ۱۰۰ متر را چقدر سریع می‌دود بلکه مهم این است که بازیکن چند گام اول را چقدر سریع برمی‌دارد. مورگان ووتن اعتقاد دارد ”شما باید امیدوار باشید که بازیکن، سانتر سریعتر از سانترهای دیگر، و فورواردها سریعتر از فورواردهای دیگر و بازیکنان ذخیره شما سریع‌تر از بازیکنان ذخیره تیم دیگر باشند. اگر آنها اینچنین بودند، شما برنده‌اید“. بازیکنان بسکتبال را می‌توان برحسب ویژگی‌های داخل زمین تقسیم‌بندی کرد:

الف) بازیکنان گارد رأس - که به چالاکی، مهارت‌های کنترل توپ و بینش وسیع نیاز دارند. همان گونه که ووتن می‌گوید ”گارد رأس باید به اندازه مربی وسعت دید داشته باشد. او باید نسبت به سایر بازیکنان، کل زمین را ببیند و تصویری کلی از بازی را درک کند. اندازه بدن برای این بازیکن مزیت است ولی ضرورت نیست“.

ب) بازیکنانی که در بازی امروزی به‌عنوان محافظ شوت زن محسوب می‌شوند ویژگی‌هائی همچون توانائی دویدن در زمین و حرکت به سمت حلقه برای آنا مهم است، این بازیکن باید در هنگامی که با بازیکن حریف مواجه می‌شود، شوت جفت او را خنثی کند.

ج) بازیکن فوروارد ریزنقش است. او جامع‌ترین بازیکن در بین پنج بازیکن است. این بایکن باید پرش کننده خوبی باشد، توپگیری از حلقه قوی داشته باشد و به‌عنوان بازیکن شماره دو دارای مهارت‌ەای شوت باشد. او باید بتواند به خارج از منطقه حرکت کند و شوت کند و گاه‌گاهی هم از دفاع نفر به نفر بگریزد تا فضای داخل را برای بازیکنان دیگر خالی نماید.

د) بازیکن چهارم فوروارد قدرتی است او باید بتواند تخته را لمس کرده و توپ حریف را بلوکه نماید و بتواند پشت به حلقه بازی کند. مهمتر از همه بازیکن چهارم باید در نقش یک توپ گیرنده برتر از حلقه باشد.

هـ) بازیکن پنجم که بلندترین فرد تیم اس او با پرش اولیه خود شروع کننده بازی از نیمه زمنی است ، شوت‌ها را بلوکه می‌کند، توپ‌گیری از حلقه را انجام می‌دهد و پشت به حلقه بازی می‌کند و امتیاز گیرنده اصلی در داخلی منطقه ذوزنقه است.

● ورزش ژیمناستیک

سرعت، قدرت چالاکی و انعطاف‌پذیری ویژگی‌های جسمانی اساسی مستعدین در ژیمناستیک است. ”ایتان“ عقیده دارد ”تا سن ۹ تا ۱۰ سالگی می‌توانید تشخیص دهید که آیا این کودک استعداد جسمانی برای ژیمناست برتر شدن را دارد یا خیر. اما بین سنین ۹ تا ۱۵ سالگی عوامل خارجی متعددی دخیل هستند. شما باید مراقب باشید که مجموع کاملی از ویژگی‌ها را گردآوری کنید که معرف یک استعداد برتر (عالی) باشد“.

▪ قدرت پا:

”دبی کایت شوک“ مربی برتر ژیمناستیک در هوستون اعتقاد دارد قدرت پا یکی از مهم‌ترین شاخص‌های استعداد اولیه است. او می‌گوید ”سه رشته در این ورزش به قدرت پا نیاز دارند و ما نمی‌دانیم تا زمانی که ژیمناست به سن حداقل هشت یا نه سالگی رسیده، چطور پاهای او را قوی کنیم“.

▪ نگرش:

مجموعه کاملی که بیشتر از ویژگی‌های جسمانی اهمیت دارد ویژگی‌های هیجانی فرد است. مربیان ژیمناستیک روحیه تهاجمی و شجاعت (نترسی) را نیز به ویژگی‌های هیجانی مورد نظر اضافه می‌کنند مشاهدات علی نشان داده که این ویژگی‌ها بیشتر مناسب بازیکنان فوتبال است تا ژیمناستیک‌ها اما افرادی که در زمینه ژیمناستیک فعال هستند می‌دانند روحیه تهاجمی و شجاعت برای یک ژیمناست موفق لازم است.

▪ اندازه بدن:

مجموعه ویژگی‌ها اندازه بدن را نیز در بر می‌گیرد. اگرچه این موضوع بین ژیمناست‌ها و مربیان رایج نیست. یکی از مربیان عقیده دارد ”اگر فرد به جای درشت جثه بودن، ریز جثه باشد، بهتر می‌تواند حرکت او را اجراء کند. چون امتیازدهی به‌صورت ذهنی است لذا اندازه بدنی می‌تواند به‌عنوان عاملی در رأی داور اثر بگذارد“. سایر مربیان نیز با این موضوع هم عقیده‌اند ولی می‌گویند، مادامی که ژیمناست می‌تواند وزن خود را حمل کند و در پیمناستیک موفق باشد دیگر واقعاً نمی‌توان آن را جزء محدودیت‌ها به حساب آورد.

● رشته فوتبال

ویژگی‌ها و مهارت‌هائی که یک بازیکن موفق فوتبال را می‌سازند را نمی‌توان به سادگی ویژگی‌ها و مهارت‌های سایر ورزشی‌ها مشخص کرد. کسانی که درصدد ارزیابی بازیکنان مستعد فوتبال هستند معمولاً با سه مشکل مواجه هستند. اول اینکه، استعداد دراین ورزش دارای ماهیت ثابت نیتس و پویا و مبهم است. توانائی‌ای که امروز ظاهر می‌شود ممکن است فردا از بین برود بازیکنی که در سن ۱۲ سالگی به‌طور نسبی مستعد این رشته است ممکن است در سن ۱۸ سالگی از تیم ملی خارج شود.

دوین مشکل به عقیده ”سیمون“ این است ”که بخش زیادی از ارزیابی استعداد متکی بر هوش و نبوغ (یا عدم آن) است فردی که استعداد افراد را در فوتبال ارزیابی می‌کند باید نسبت به آن چه که بازیکن در آینده انجام می‌دهد، بینش داشته باشد“. آن چه که ”سیمون“، اعتقاد دارد و استنباط می‌ند، ولی بیان نکرده این است والدین یا کسانی که در زمینه ارزیابی استعداد فوتبال متخصص یا آموزش دیده نیستند، مرتکب اشتباه می‌شوند، والدین عملکرد کودک خود رادر یک محیط ایستا (ثابت) می‌بینند. بازیکنی می‌تواند توپ را بین مخروط‌ها دریبل نماید اما این کار کجا در بازی انجام می‌شود ؟ حتی چشم‌های آموزش ندیده هم می‌توانند ببینند بعضی بازیکنان همه مهارت‌های جسمانی را ندارند اما مربی یا متخصص مجرب به شیوه حل مسأله آنها و چگونگی جفت و جور کردن مهارت‌ها در بازی نگاه می‌کند.

والدین به راحتی بر موفقیت یا شکست بازیکن کودک خود اثر می‌گذارند و در خصوص توانائی فعلی یا آتی او تصمیم نادرست می‌گیرند. ارزیابی بازیکنان ستاره مستعد در سطح تمرین و مسابقه فوتبال در چمن تا سطح مربیان و تیم‌های ملی ادامه دارد.

سومین مشکل مربوط به ارزیابی استعداد در فوتبال این است که بازیکنان تقریباً باید در متن مسابقه ارزیابی شوند. هر چند که این موضوع در هر ورزش دیگری هم وجود دارد ولی تا حد زیادی در فوتبال مهم‌تر است.

”سیمون“ اعتقاد دارد رقابت‌جوئی یکی از شاخص‌های استعداد است و درباره بازیکنان فعلی که چندان رقابت‌جو نیستند نگران است.

با وجود هشدارهای متخصصین درباره، مشکلات استعدادیابی در فوتبال هنوز هم این امکان وجود دارد که این کار را بتوان انجام داد. شاخص‌های جسمانی اولین شاخص‌های هر گروه سنی است. چقدر بازیکن می‌تواند بدود؟ چقدر می‌تواند بپرد؟ سرعت او چقدر است؟ چقدر قوی است؟

▪ آزمون‌های ارزیابی جسمانی

مهارت‌های جسمانی بازیکنان گروه‌های سنی در تیم‌های ملی فدراسیون ایالات متحده مشاهده و اندازه‌گیری شده‌اند. دستورالعمل و یک آزمون از این آزمون‌ها و نورم‌های مربوط به آن در بخش آزمون‌ها آورده شده است و این آزمون‌ها را می‌توان بدون تجهیزات پیشرفته اجراء کرد. نتایج مربوط به این آزمون‌ها نیز با هدف مقایسه آورده شده است. این نتایج نباید توسط والدین یا سایر افرادی که آموزش ندیده هستند به غلط تفسیر شود. میانگین پرش عمودی تیم ملی زیر ۱۸ سال مردان، ۹۸/۲۵ اینچ (۳۴/۶۶ سانتی‌متر) بود. بالاترین مقدار پرش عمودی تیم ملی ۳۶ اینچ (۴۴/۹۱ سانتی‌متر) بود. میانگین زمان دویدن چابکی ایلنوس تیم ملی زیر ۱۸ سال، ۳۴/۱۷ ثانیه بود. بهترین اجراء در این آزمون ۴۷/۱۳ ثانیه بود.

محققین بر روی سه گروه از ویژگی‌های فوتبال اتفاق نظر دارند: راهبردهای جستجوی بصری، تصمیم‌گیری و پیش‌بینی جهت انگیزشی، شوت کردن، دریبل، توان هوازی و توان بی‌هوازی هشت موردی هستند که در سه طبقه فیزیولوژیکی، روانی و اختصاصی فوتبال جا می‌گیرند.

”توماس ریلی“ عقیده دارد که این موارد برای ارزیابی بازی مهارتی کلیدی هستند: شوت، کنترل توپ و دریبل. دریبل عمل حرکت توپ با پای برتر است. کنترل توپ عمل کنترل حرکت سرعت، جهت توپ حین دریبل، به دام انداختن و شوت است. شوت هم عمل ضربه به توپ با یک پا به سمت دروازه است.

تصمیم‌گیری، پیش‌بینی و مهارت ادراکی ویژگی‌های مهمی برای ارزیابی تکنیک فردی هستند. در فوتبال، تصمیم‌گیری فرآیند تفکر درباره عمل معینی مثل دریبل، پاس یا شوت و سپس اجرای آن است. ویلیامز اعتقاد دارد کودکان هفت تا نه ساله می‌توانند مسائل تصمیم‌گیری درباره مهارت‌های ویژه فوتبال را از یکدیگر متمایز کنند. پیش‌بینی یعنی داشتن قوه درک در این مورد که بازبینی هم تیمی یا حریف کجا توپ را می‌برد و به سمت کجا می‌دود. توانائی خواندن بازی و پیش‌بینی تمایلات حریف ویژگی‌های مهم ورزشکاران مستعد است.

وضعیت روانی دومین عاملی است که در فرآیند استعدادیابی برای شناسائی و تجزیه و تحلیل ویژگی‌های شخصیتی مورد استفاده قرارل می‌گیرد. جهت انگیزشی مهم‌ترین ویژگی‌ روانی در بازی فوتبال است که دو بخش می‌شود وظیفه‌گرا و من‌گرا، جهت انگیزشی وظیفه‌گرا خاص بازیکنانی است که به این دلیل در بازی فوتبال شرکت می‌کنند که آن را دوست دارند و می‌خواهند مهارت را یاد بگیرند و آن را بهبود دهند. جهت انگیزش من گرا خاص بازیکنانی است که به‌منظور بالا بردن عزت نفس یا شرایط اجتماعی در بازی شرکت می‌کنند.

مربیان به‌دنبال بازیکنانی هستند که راهبردهای کنترل خود را از طریق کنترل توجه، فشار، انگیختگی، اعتماد به نفس و مواجهه با آشفتگی‌های مزاحم اجراء اعمال می‌کنند. آنها بازیکنانی را ترجیح می‌دهند که وظیفه‌گرا هستند یعنی بازیکنانی که در مواجهه با شکست صبور هستند، اخلاق کاری بالائی دارند، سطح اجرای مطلوب دارند، آموزش پذیرند و در مراحل تکاملی موفق هستند.

منبع: www. AIS.Org.AU


شما در حال مطالعه صفحه 1 از یک مقاله 3 صفحه ای هستید. لطفا صفحات دیگر این مقاله را نیز مطالعه فرمایید.


همچنین مشاهده کنید





روزنامه آفتاب یزدسایت مثلث آنلاینسایت فرادیدخبرگزاری باشگاه خبرنگارانسایت الفسایت دیپلماسی ایرانیسایت رکناسایت انصاف نیوزسایت دیدارنیوزروزنامه شهروند