یکشنبه, ۲۷ خرداد, ۱۴۰۳ / 16 June, 2024
مجله ویستا

فرزندان نابغه ما


فرزندان نابغه ما

آیا می توانیم نبوغ فرزندمان را بیدار کنیم

هنگامی که نوزادی ‌به‌دنیا می‌آید‌، معجزه خلقت ‌یعنی مغز ‌در وجود او هست. این موهبت الهی، چاه بی‌انتهایی ‌است‌ که فرزندتان ‌می‌تواند ‌برای ‌سیراب‌کردن ‌عطش ابدی‌اش ‌برای دانستن ‌از آن آب ‌بکشد. عضوی ‌است ‌که کودک ‌از ‌طریق ‌آن می‌تواند ‌هزاران راه ممکن ‌برای ‌رسیدن ‌به رویاها‌، تصورات و آرمان‌ها‌ی خود را کشف کند.

براساس مطالعات انجام‌شده، کودک ‌هر انسانی‌ می‌تواند‌ مانند یک نابغه ‌بدرخشد.

برای ‌بروز ‌نبوغ در فرزندتان ‌به سه عامل ‌زیر ‌توجه کنید:

ـ باور کنید که می‌توانید‌ نبوغ را در فرزندتان ‌بیدار کنید‌.

ـ باور کنید ‌که فرزندتان ‌توان آن را دارد که یک نابغه شود‌.

ـ هر‌گز اجازه ‌ندهید ‌به فکرتان‌خطور کند ‌و هرگز ‌ابراز نکنید که فرزندتان ‌کم‌هوش‌ و کم‌استعداد ‌است‌.

اگر ‌این ‌سه ‌نکته ‌کلیدی را در ذهن‌تان داشته باشید، برای بیدار‌کردن ‌نبوغ در فرزندتان ‌آماده‌اید‌:

برای ‌نبوغ‌ فرزندتان باید چهار قدم اساسی بردارید:

شرایط هدایت‌کننده ایجاد کنید‌. گیاه در ‌خاک مناسب ‌و شرایط زیست‌‌محیطی مناسب ‌رشد می‌کند. استعداد فرزند شما نیز در ‌شرایط هدایت‌کننده و مناسب ‌گل می‌کند. در این زمینه همواره راهنمایی کنید‌، اما دستور ندهید. کودکان نسبت به لحن صدای ‌شما بسیار ‌حساس هستند. آهنگ ‌صدای ‌خود ‌را چنان تنظیم کنید که ملایم و ترغیب‌کننده باشد‌. اگر فرزندتان فشاری ‌احساس‌ کند‌، هرگز به نتایج ‌دلخواه ‌نخواهید ‌رسید‌.

یادگیری ‌باید برای فرزندتان ‌تجربه‌ای ‌لذت‌بخش ‌باشد‌. ‌اگر او احساس کند ‌یادگیری‌ به او تحمیل شده است، دیگر برایش لذت‌بخش‌ نخواهد بود. به او سخت نگیرید. اجازه بدهید کودکی خود را بگذراند و از آن لذت ببرد. فرزند شما حتی اگر نابغه باشد، باز یک کودک است که به بازی نیاز دارد. او باید مراحل رشد خود را بخوبی طی کند تا در آینده فردی سالم و موفق باشد.

صبور باشید. روان‌شناسان کودک دریافته‌اند ‌که کودک تا شش‌ سالگی و گاه بیشتر، به هر موضوعی نمی‌تواند بیشتر از ‌دو دقیقه ‌توجه کند‌. یعنی ‌کودک ‌پس از دو ‌دقیقه‌ حواسش از کاری ‌که شما می‌کوشید او را ‌به آن ‌مشغول کنید، ‌پرت ‌می‌شود ‌و سرگرم ‌بازی ‌با عروسک ‌خود می‌شود. مجبورش ‌نکنید به انجام کار مورد‌نظر شما ‌ادامه دهد، زیرا ‌فقط ‌باعث‌ آزار ‌او می‌شوید‌.

دانش ‌را با عشق همراه کنید. والدین مانند همه انسان‌ها‌ میل ‌به ابراز ‌اشتیاق و تعصب بیش ‌از حد دارند، لذا گاهی ‌خود و فرزندانشان ‌را تحت‌فشار ‌بیش ‌از حد قرار می‌دهند. ممکن است ‌وقتی مشتاق ‌و حتی ‌نگران ‌بیدار‌ کردن ‌نبوغ ‌در فرزندتان ‌هستید ‌یک عامل حیاتی ‌را فراموش ‌کنید ‌و آن شادی ‌فرزندتان است‌. همیشه دانش ‌را همراه عشق و مهربانی داشته باشید، زیرا نبوغ باید ‌برای کودک ‌یک موهبت ‌باشد، ‌نه یک تحمیل‌.

توجه به نکات زیر نیز می‌تواند در بیداری نبوغ فرزندتان سهم بسزایی داشته باشد:

ـ بازی: این افسانه را از ذهن خود بیرون کنید که برای نابغه شدن باید فقط خواند و مطالعه کرد. یکی از راه‌های نابغه ‌شدن بازی است. تا می‌توانید با فرزندتان بازی‌های خلاقانه کنید.

ـ تخیل: به کودک اجازه تخیل و بیان آن را بدهید. ‌هرگز تخیلات فرزندتان را هر‌قدر ‌هم عجیب ‌و بی‌معنی‌ باشد، مسخره نکنید. کودک در صورت مسخره‌شدن‌، در آینده گوشه‌گیر خواهد ‌شد ‌و جرات نخواهد کرد ‌از تخیلاتش استفاده کند. اجازه دهید ‌فرزندتان ‌در فراخوانی رویاهایش آزاد باشد. بسیاری ‌از اندیشه‌های ‌بزرگ ریشه در تخیلات‌ عجیب دارد.

ـ استقلال‌: استقلال ‌به‌ نبوغ‌ قدرت می‌بخشد. فرزندتان ‌باید ‌احساس ‌امنیت و استقلال کند ‌تا دست‌ به کار ‌تازه ‌بزند. اگر قرار باشد هر کاری که می‌خواهد انجام دهد شما برایش انجام دهید، او هیچ‌وقت نابغه نخواهد شد. نگرانی‌تان را با نظارت از دور کاهش دهید، نه با دخالت.

ـ برانگیختن: تشویق در گوش کودک ‌مانند موسیقی ‌است. از کنار هر کار خلاقانه مثبتی که کودک‌تان انجام می‌دهد بی‌اعتنا رد نشوید و تشویقش کنید.

ـ نوشتن و نقاشی‌کردن: وقتی کودک ‌شروع ‌به نوشتن ‌می‌کند، ارتعاشات ‌خاصی را که بر ‌اثر روند ‌تفکر ‌در مغز ایجاد ‌می‌شود، تجربه می‌کند ‌و دلش می‌خواهد ‌با این افکار ‌رابطه برقرار کند‌. نوشتن‌ موجب روشنی ‌و انسجام افکار، سازمان‌یابی‌ و انضباط ‌شخصی‌ می‌شود ‌و نیز ‌به کودک ‌کمک می‌کند بهتر ارتباط ‌برقرار ‌کند. نقاشی نیز برای ‌کودک ‌مهارت بسیار مهمی ‌است؛ احساسات ‌او ‌را در سطحی ابراز می‌کند ‌و پیش‌درآمد ‌نوشتن ‌است‌. ابتدا کودک نابغه‌تان را ‌ترغیب به ‌نقاشی ‌کشیدن کنید‌. پس ‌از این‌که خواندن یاد گرفت‌، بتدریج او را به سمت نوشتن ‌سوق دهید.

گیاه در ‌خاک ‌و شرایط زیست‌‌محیطی مناسب ‌رشد می‌کند. استعداد فرزند شما نیز در ‌شرایط هدایت‌کننده و مناسب ‌گل خواهد کرد

ـ بررسی علایق: کودک خود را خوب زیر‌نظر داشته باشید. ببینید در چه زمینه‌هایی بیشتر می‌پرسد، در مورد چه چیزهایی کنجکاوتر است، چه چیزهایی چشم او را بیشتر می‌گیرد. در بازی‌هایش به چه چیزهایی بیشتر اشاره می‌کند. هیچ‌کس به اندازه خود او نمی‌تواند به شما نشان بدهد که او در چه زمینه‌ای استعداد دارد و نابغه می‌شود.

ـ حتی اگر می‌دانید که او خیلی باهوش است،‌ دائم این موضوع را به او نگویید. اگر او با این پیش‌زمینه وارد مدرسه شود که خیلی باهوش است و درس‌ها را خیلی ساده ببیند، این خطر وجود دارد که در آینده هم مواجهه با هر مساله‌ای را ساده فرض کند. در چنین شرایطی از مواجه شدن با موقعیت‌های دشوار هراسان خواهد بود،‌ چون می‌ترسد دچار این تردید شود که نکند واقعا خیلی باهوش نیست.

ـ برایش موقعیت‌های متنوعی را برای تجربه کردن به وجود بیاورید. محیط‌های متنوع و غنی، ‌نه‌تنها به رشد هوش او کمک می‌کند، بلکه به او فرصت کشف استعدادهایش را می‌دهد.

ـ فراموش نکنید استعدادهای فرزند شما نباید لزوما در رشته‌های کلیشه‌ای باشد که متاسفانه سیستم آموزشی ما خود را به آنها محدود کرده است. فرزند شما می‌تواند در مدیریت، درک انسان‌ها، کمک به طبیعت، تجسم انتزاعی، انواع رشته‌های هنری و ورزشی، زبان‌ها، مهارت‌های اجتماعی و‌... دارای استعداد بالایی باشد که اگر شما متوجه نباشید، ‌شاید هیچ‌وقت در مدرسه خود را نشان ندهد و کسی متوجه آن نشود.

محمد برومند‌

کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی