جمعه, ۱۴ بهمن, ۱۴۰۱ / 3 February, 2023
مجله ویستا

لزوم تغذیه نوزادان باشیر مادر در ماه های نخست زندگی


لزوم تغذیه نوزادان باشیر مادر در ماه های نخست زندگی

تغذیه انحصاری با شیر مادر در ۶ ماه اول زندگی مناسب ترین رشد و تكامل را برای كودك تامین می كند شروع زودرس غذای كمكی بین ۴ تا ۶ ماهگی یا قبل از آن موجب مخاطرات جدی برای شیرخوار می شود

● خطر شروع زودرس غذای كمكی

تغذیه انحصاری با شیر مادر در ۶ ماه اول زندگی مناسب‌ترین رشد و تكامل را برای كودك تامین می‌كند. شروع زودرس غذای كمكی (بین ۴ تا ۶ ماهگی یا قبل از آن) موجب مخاطرات جدی برای شیرخوار می‌شود. منظور از تغذیه انحصاری با شیر مادر آن است كه جز شیر مادر و قطره ویتامین هیچ ماده غذایی دیگر، حتی آب هم به شیرخوار داده نشود.

▪ در تغذیه كودك تنوع موادغذایی را رعایت كنید تا كلیه مواد مغذی مورد نیاز كودك تامین گردد.

▪ در تهیه و آماده‌سازی غذای كودك اصول بهداشتی را مراعات كنید.

▪ دست‌های خود و دست و صورت كودك را قبل از تغذیه بشویید و از ظروف تمیز و بهداشتی استفاده كنید.

▪ غذا را بلافاصله پس از تهیه به كودك بدهید.

▪ در غذا دادن به كودك از بشقاب و لیوان نشكن و قاشق كوچك و كم‌عمق (مرباخوری) استفاده كنید.

▪ هنگام غذا دادن به كودك صبور باشید و آرام‌آرام به او غذا بدهید.

با توانا‌تر شدن كودك اجازه دهید خودش غذا بخورد و شما فقط كمك كنید.

▪ وقتی به كودك غذا می‌دهید با او با محبت صحبت كنید و سعی كنید خاطره خوشی از غذا خوردن در ذهن داشته باشد.

▪ در صورت كم‌اشتهایی و بی‌میلی كودك سعی كنید از غذای مورد علاقه وی استفاده كنید و از طریق توجه و محبت بیشتر و همچنین با تغییر در تركیب، مزه و حتی رنگ غذا، او را به خوردن تشویق نمایید.

● توجه به این نكات در مورد تغذیه تكمیلی ضروری است:

▪ با شروع غذای كمكی باید دفعات تغذیه با شیر مادر را افزایش داد تا حتی‌المقدور از كاهش حجم شیر جلوگیری شود.

▪ در سال اول زندگی، وعده‌های غذای كمكی، پس از تغذیه با شیر مادر به شیرخوار داده شود.

▪ هر ۳ تا ۵ روز یك‌بار می‌توان ماده جدیدی را به غذای كودك اضافه كرد. این فاصله زمانی برای ارزیابی سازگاری غذا و اطمینان یافتن از عدم وجود آلرژی و حساسیت در كودك است.

▪ مادر می‌تواند شیرخوار را با قاشقی مناسب و یا با انگشتان تمیز خود تغذیه كند و به محض اینكه كودك آمادگی نشان داد، تغذیه توسط خود او را تشویق نماید.

▪ ضمن اینكه می‌توان كودك را به طور معقول برای غذا خوردن تشویق كرد ولی هرگز نباید به زور به او غذا خوراند.

▪ شیرخوار معمولا بین ۱۲- ۹ ماهگی قادر است از دو انگشت سبابه و شست خود برای برداشت قطعات كوچك غذا استفاده كند. لذا توصیه می‌شود در این سن تكه‌های كوچك مواد غذایی در دسترس كودك قرار گیرد تا بتواند خود را تغذیه كند.

▪ با شروع تغذیه تكمیلی علاوه بر قطره مولتی ویتامین، باید روزانه ۱۵ قطره از قطره آهن یا ۵/۱ میلی‌لیتر از شربت آهن (سولفات فرو) به شیرخوار داده شود.

▪ بعد از دادن قطره آهن باید علاوه بر دادن آب جوشیده خنك شده به شیرخوار دندان‌های او را هم با دقت تمیز نموده و یا ترجیحا مسواك زد.

▪ از زمان شروع غذای كمكی باید به شیرخوار به میزان كافی آب جوشیده خنك شده داد.

▪ در سال دوم زندگی باید ابتدا به كودك غذا داد و سپس وی را با شیر مادر تغذیه نمود.

● از مواد غذایی زیر برای تغذیه در سال اول زندگی نباید استفاده شود:

▪ سفیده تخم مرغ، شیر گاو، انواع توت، گیلاس، آلبالو، كیوی، خربزه و بادام زمینی به علت احتمال ایجاد حساسیت و اسفناج به علت وجود نیتریت.

▪ مواد غذایی كه نیاز به جویدن بیشتری دارند ( مانند: آجیل، كشمش، ذرت و تكه‌های سفت سبزی‌های خام مانند: هویج ). عسل غیر پاستوریزه، قهوه، شكلات، چای پررنگ و نوشابه. باید به خاطر داشت كه یكی از اهداف مهم تغذیه تكمیلی ایجاد رفتار صحیح و مناسب در امر تغذیه كودك است، نه پر كردن شكم وی.

● خطرات زود شروع كردن غذای كمكی

شروع زود هنگام غذای كمكی موجب می‌شود تا معده كم‌حجم شیرخوار با ماده غذایی كم ارزش‌تر از شیر مادر پرشده و او را از دریافت مقداركافی از شیر مادر كه هنوز مناسب‌ترین غذای شیرخوار است محروم نماید.

چون غذای كمكی بر عكس شیر مادر به سهولت با ویروس‌ها و باكتری‌ها آلوده می‌شود و خطر عفونت و اسهال به شدت افزایش می‌یابد.

● شرایط غذای تكمیلی

▪ در حجم كم دارای انرژی كافی بوده و از نظر كیفی از تركیب متعادل مواد مغذی و ریز مغذی‌ها نظیر پروتئین، كلسیم، ویتامین‌ها و املاح برخوردار باشد.

▪ در شروع نسبتا رقیق (كمی غلیظ‌تر از شیر مادر) باشد و به‌تدریج بر غلظت آن افزوده شود.

▪ نرم بوده و هضم آن آسان باشد. از یك قاشق مرباخوری شروع شده و كم‌كم بر مقدار آن افزوده شود.

▪ تازه و پاكیزه تهیه و با رعایت كامل اصول بهداشتی نگهداری شود.

▪ كاملا پخته شده و بعد از خنك شدن مصرف شود.

▪ فقط به اندازه مصرف ۲۴ ساعت پخته شود و در یخچال نگهداری گردد. اگر در حجم بیشتری تهیه شده است، مقدار اضافی بلافاصله به صورت وعده‌های جداگانه در فریزر قرار داده شود.

● مشكلات ناشی از شروع نكردن غذای كمكی در پایان ۶ ماهگی

▪ ممكن است از ماه هفتم به بعد شیر مادر به تنهایی برای تامین رشد شیرخوار كافی نباشد.

▪ عدم آشنایی تدریجی با قوام، مزه و نحوه جویدن غذاهای كمكی از ماه هفتم به بعد ممكن است موجب بی‌میلی كودك نسبت به مواد غذایی گردد.

● تعداد وعده‌های كمكی با توجه به سن شیرخوار به شرح زیر توصیه می‌شود:

▪ سن كودك

▪ ۷-۶ ماهگی ، ۴-۳ وعده در روز

▪ ۹-۸ ماهگی ، ۵- ۴ وعده در روز

▪ ۱۰ ماهگی به بعد ، ۵ وعده در روز

▪ از پایان ۱۲ ماهگی كودك باید به‌تدریج از غذای سفره خانواده تغذیه كند.

● چرا نباید غذای كمكی را پیش از پایان ۶ ماهگی شروع كرد

▪ در ماه‌های اول زندگی قدرت دفاعی دستگاه گوارش شیرخوار در برابر عوامل بیماری‌زا كمتر است.

▪ شروع زودرس غذای كمكی می‌تواند به سهولت او را دچار عفونت و اسهال‌های خطرناك نماید.

▪ مقدار و فعالیت آنزیم‌های لوزالمعده و املاح صفراوی كه در ماه‌های اول زندگی برای هضم غذای كمكی ناكافی است، از این سن به‌تدریج افزایش می‌یابد و هضم غذاهای كمكی را تسهیل می‌نماید.

▪ ملكول‌های درشت موادغذایی، قبل از این سن می‌توانند به راحتی از منافذ دستگاه گوارش شیرخوار عبور كرده و احتمال بروز حساسیت و آلرژی را افزایش دهند.

▪ حركت ناخودآگاه زبان كه باعث بیرون راندن غذا از دهان می‌شود در این سن از بین می‌رود و شیرخوار قادر به بلع غذا می‌گردد.

▪ حركات جانبی زبان كه غذا را برای جویدن به طرف دندان‌ها هدایت می‌كند بین ۸ تا ۱۲ ماهگی ظاهر می‌شود.

▪ توانایی كلیه‌ها كه تاكنون برای دفع مواد زائد محدود بوده است از این پس افزایش می‌یابد.

▪ شروع غذای كمكی قبل از پایان ۶ ماهگی نه تنها موجب رشد بهتر شیرخوار نمی‌شود بلكه اغلب منجر به كندی رشد می‌گردد.



همچنین مشاهده کنید





سایت دیپلماسی ایرانیسایت اعتماد آنلاینوبگردیسایر منابعسایت تجارت نیوزسایت مشرقسایت سلام نوسایت پارسینهسایت نامه نیوزروزنامه شهروند