پنجشنبه, ۱۰ خرداد, ۱۴۰۳ / 30 May, 2024
مجله ویستا

پرنده های قفسی ضرر دارن واسه کسی


پرنده های قفسی ضرر دارن واسه کسی

نظر پزشکان و دامپزشکان درباره نگهداری از پرندگان خانگی

شاید بشود گفت رابطه انسان و پرنده از بدو آفرینش انسان آغاز شده؛ زمانی که یک پرنده به قابیل آموزش داد که چگونه جسد برادر مقتول‌اش را به خاک بسپارد. در طول تاریخ همواره این رابطه ادامه داشته و در جامعه امروزی علاوه بر نگهداری از پرندگان، ‌توجه به امور بهداشتی آنها اهمیتی دوچندان یافته است. همان اندازه که نگهداری از یک پرنده می‌تواند لذت‌بخش و جذاب باشد به همان میزان هم باید به بهداشت نگهداری از پرنده و سلامت صاحب آن اهمیت داد....

به دلیل نوع نگهداری از پرندگان در قفس و ارتباط نداشتن آنها با سایر حیوانات در طبیعت، ‌خطر سرایت بیماری‌های قابل انتقال از پرندگان به انسان نسبت به سایر حیوانات کمتر است اما برخی بیماری‌های مشترک بین انسان‌ها و پرندگان می‌تواند خطرناک باشد و به همین دلیل لازم است صاحبان پرندگان ضمن آگاهی از این بیماری‌ها، ‌تدابیر پیشگیرانه‌ای را به‌کار بندند. عوامل بیماری‌زای قابل انتقال بین انسان و پرنده ممکن است از گروه باکتری‌ها، ‌ویروس‌ها، ‌انگل‌ها و قارچ‌ها باشند.

● تب طوطی یا سیتاکوزیس

یکی از شناخته‌شده‌ترین بیماری‌های قابل انتقال از پرنده به انسان، تب طوطی یا سیتاکوزیس است که باوجود معروف و خطرناک بودن، ‌میزان ابتلای انسان به آن در مقایسه با تعداد بسیار زیاد پرندگان در طبیعت و کل جهان زیاد نیست. طیف وسیعی از پرندگان مانند بوقلمون، ‌کبوتر، ‌اردک، مرغابی و خانواده طوطی‌سانان مستعد ابتلا به این بیماری هستند. پرنده مبتلا علایمی مانند اسهال، ‌سرفه و ترشحات از چشم و بینی خواهد داشت. این بیماری در انسان علایم شبه‌آنفلوآنزا مانند تب بالا، ‌لرز، ‌سردرد شدید و سختی در تنفس ایجاد می‌کند و در صورت درمان نشدن به موقع حتی می‌تواند به مرگ منجر شود. افراد دچار نقص سیستم ایمنی مانند مبتلایان به ویروس عامل ایدز، ‌بیماران تحت شیمی درمانی، ‌نوزادان و کودکان زیر ۵ سال، افراد مسن و افرادی که پیوند عضو انجام داده‌اند بیشتر در معرض خطر ابتلا هستند.

بیماری سلاز دیگر بیماری‌های مشترک بین انسان و پرندگان، سل است که البته خطر انتقال عامل ایجاد سل در پرندگان به انسان نسبت به سایر حیوانات کمتر است و در صورت ابتلای انسان، معمولاً‌ درگیری موضعی گره‌های لنفاوی یا زخم عفونی موضعی نشانه آن خواهد بود.

● آنفلوآنزای پرندگان

آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان یک بیماری ویروسی و ‌واگیردار است که اگرچه بر اساس اعلام سازمان دام‌پزشکی، کشورمان عاری از این بیماری است اما در صورت بروز نشانه‌های این بیماری در پرندگان، ‌معدوم کردن آنان در اسرع وقت باید انجام شود. مهم‌ترین راه انتقال، مدفوع پرنده بیمار (به دلیل دفع میزان بالای ویروس در آن) و تماس مستقیم با پرنده، ‌مدفوع یا سطوح و اشیای آلوده به مدفوع پرنده است.

● عفونت‌های قارچی

یکی از عوامل قارچی مشترک و مهم بین انسان‌ها و پرندگان، قارچی به نام کریپتوکوکوس است که به‌خصوص در مبتلایان به ایدز می‌تواند سبب ایجاد مننژیت‌های خطرناک و کشنده شود. این عامل بیماری‌زا معمولاً به دلیل دمای بالای بدن پرنده نشانه‌ خاص یا شدیدی ایجاد نمی‌‎کند و با اینکه بیشتر در کبوتر حایز اهمیت است اما باید به یاد داشت که فضولات پرندگان خانگی می‌تواند مخزن این قارچ باشد. بنابراین به افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند، توصیه می‌شود از نگهداری پرندگان، به‌ویژه کبوتر، پرهیز کنند.

● بیماری‌های انگلی

انگل‌های خارجی مانند شپش‌ها هم ممکن است از طریق پرندگان به انسان منتقل شوند. گاهی ابتلای کودکان و خردسالان، به‌خصوص دختربچه‌ها، به شپش و مراجعه آنها به مهدکودک یا مدرسه می‌تواند به ابتلای سایرین هم منجر شود.

● آلرژی یا حساسیت

احتمال ایجاد حساسیت به پرندگان نسبت به سایر حیوانات کمتر است اما برخی افراد ممکن است در مواجهه با پروتئین موجود در پر پرندگان، ‌ذرات جدا شده و مرده پوست، ‌بزاق یا مدفوع پرنده حساسیت داشته باشند و علایمی مانند سرخی پوست، ‌ترشح و سوزش چشم و بینی، عطسه و گلودرد را بروز دهند. از آنجا که مدفوع خشک پرنده می‌تواند به‌صورت گرد و ذرات معلق در فضا درآید و استنشاق گردد، لذا برای پیشگیری از ابتلا به آلرژی یا عود علایم، لازم است حتماً‌ مدفوع به‌صورت مستمر و منظم تمیز شود.

● ... و بیماری‏های دیگر

ژیاردیوزیس، سالمونلوزیس، ‌کلی باسیلوزیس، ‌کریپتوسپوریدیوزیس و کمپیلوباکتریوزیس را هم می‌توان ۵ بیماری دیگری دانست که عامل ایجاد اسهال، ‌التهاب معدی روده‌ای، ‌تهوع، ‌استفراغ، دردهای شکمی و تب در انسان هستند و ممکن است از طریق پرندگان به انسان منتقل شوند.

● ۷ توصیه بهداشتی

هرچند میزان ابتلای انسان به این بیماری‌ها که لازم است صاحبان پرندگان از اسامی و علایم آن آگاه باشند زیاد نیست اما هیچ کدام از ما مایل نیستیم جزو همان تعداد اندک مبتلایان باشیم. صاحبان پرندگان باید توجه داشته باشند که به‌کاربستن توصیه‌های بهداشتی و مراجعه منظم به دام‌پزشک می‌تواند خطر انتقال بیماری‌های مذکور را به شدت کاهش دهد و توجه نکردن به توصیه‌های بهداشتی خطرناک است. به همین دلیل صاحبان پرندگان لازم است چند توصیه را به‌کار گیرند.

۱) دستان خود را بعد از تماس با پرنده یا تمیزکردن قفس آن و به‌خصوص پیش از خوردن، آشامیدن و آشپزی با آب و صابون به خوبی بشویید.

۲) اگر پرنده شما علایمی مانند کسلی، ‌بی‌حالی، ‌بی‌اشتهایی و اسهال دارد؛ برای تماس با آن یا تمیز کردن قفس پرنده حتماً از دست‌کش استفاده کنید.

۳) به پرنده اجازه ندهید از ظرف غذا یا فنجان شما به‌صورت مشترک بخورد و بیاشامد.

۴) از بوسیدن پرنده‌تان حتی‌الامکان خودداری کنبد.

۵) با بیماری‌های مشترک و نشانه‌های آنها در پرندگان آشنا شوید.

۶) از شستشوی ظرف آب و غذا و اجزای قفس پرنده در سینک ظرف‌شویی بپرهیزید.

۷) پرنده را جهت انجام معاینات دوره‌ای طبق توصیه دام‌پزشک به کلینیک دام‌پزشکی ببرید.

دکتر محمد لطفی‌زاده دامپزشک