چهارشنبه, ۲۷ تیر, ۱۴۰۳ / 17 July, 2024
مجله ویستا

سندرم چشم خشک


سندرم چشم خشک

آگاهی بیماران از وجود خشکی چشم در اثر تبلیغات شرکتهای دارویی سبب شده که بیماران برای درمان خشکی چشم, خواهان داروهای بهتری باشند

این سندرم حدود بیش از ۵ میلیون نفر را در ایالات متحده گرفتار ساخته و FDA جهت درمان آن قطره‌های چشمی را تأیید نموده است. راههای درمانی متعددی برای درمان آن انجام و در حال تحقیق است. قطره‌ی سیکلوسپورین ۵% به صورت امولسیون (Restasis) برای درمان پیشنهاد شده است. تقریباً حدود ۹۴% تجویز کنندگان فرآورده‌های اشکی از نارضایتی بیماران با داروهای موجود خبر می‌دهند و خواهان ترکیبات دیگری برای درمان هستند.

مضافاً اینکه آگاهی بیماران از وجود خشکی چشم در اثر تبلیغات شرکتهای دارویی سبب شده که بیماران برای درمان خشکی چشم، خواهان داروهای بهتری باشند.

پیشرفت‌های ناشی از شناخت بیشتر چشم خشک براساس تحقیقات پایه‌ و بالینی گسترده است.

چشم انداز فرآورده‌های خشکی چشم در طی سالهای گذشته نتیجه‌ی ‌خوبی داده و داروهای جدید نیز از لحاظ آینده‌نگری در حال بررسی هستند. داروهای جدید در درمان خشکی چشم در حال بررسی و تحقیقات بوده و پتانسیل زیادی را نشان داده‌اند، یکی از این موارد ضدالتهاب‌ها هستند و بسیاری از آنها براساس موجودیت سیستمی دارو بوده که با تغییراتی جهت استفاده‌ی موضعی در چشم تهیه گردیده‌اند.

یکی از این ضدالتهاب‌ها (Cyclokat Novalgi) که غلظت بالایی از سیکلوسپورین (یک دهم درصد) نسبت به Restasis (پنج صدم درصد) داشته و به صورت امولسیون چشمی کاتیونی (Novasorb)که نفوذ خونی در قسمت قدامی چشم دارد، کاربرد دارد.

در مرحله‌ی دوم در ۱۳۲ بیمار در ایالات متحده از نظر علائم و نشانه‌های چشم خشک پس از مصرف سیکلوسپورین یک دهم درصد روزانه به مدت ۳ ماه بررسی شدند.

سیکلوسپورین یک دهم درصد، پس از یک ماه مصرف کاملاً علائم و نشانه‌های بیماری را تسکین داده برای مدت ۳ ماه ادامه داشت. در ژانویه‌ی‌ ۲۰۱۱ داروسازی اروپایی سیکلوسپورین یک دهم درصد را در مرحله‌ی سوم بیماران به کاربرد که هنوز هم ادامه دارد.

یک ضدالتهاب دیگر آنتاگونیست (SARIII۸-Sarcode) LFA-۱ بوده که بسیاری از التهابات چشم را درمان می‌کند و پتانسیل در پیشگیری از چسبندگی سلولی و تولید سیتوکین داشته و قادر به ترکیب با التهاب سطح چشم می‌باشد. در مقایسه با فاز SAR۱۱۸ II (یک دهم درصد - یک درصد - پنج درصد).

با پلاسبو (دارونما) تمامی ۲۳۰ مورد روزی ۲ بار به مدت ۱۲ هفته قطره دریافت داشتند نتیجه‌ی‌ فاز ۲ در سال ۲۰۱۰ انتشار یافت و نشان داده شد که علائم و نشانه‌های چشم خشک در مدت ۱۲ هفته بر طرف شد، یعنی اینکه درمان در این روش سریع‌تر بوده است.

Resolvin، سبب مهار تولید و انتقال سلولهای التهابی بوده، به طور جدی در درمان چشم خشک مورد تحقیق قرار گرفته، رسولوین در درمان انواع آرتریت روماتوئید و بیماری‌های شبکیه به کار می‌رود.

▪ رسولوین (Ry-۱۰۰-۴۵, Resolvyx):

نتیجه‌ی‌درمان با آن اصلاح نشانه‌های بیماری شامل خشکی، ناراحتی چشمی و اثر روی رنگ پذیری قرنیه بوده است.

▪ Iontophoresis:

روش‌ آزادسازی در مرحله‌ی ایونتوفورز مفید بوده، یک روش غیر تهاجمی رهاسازی مواد در چشم توسط نیروی الکتریکی است و به خوبی روش کورتیکوستروئید می‌باشد، کورتیکوستروئید سبب اصلاح علائم و نشانه‌ها در فاز ۲ در چشم خشک می‌گردد. به طوری که در ۱۰۵ بیمار برای مدت ۳ هفته روزی ۲ بار تجویز گردید به خوبی روش CAE جواب داد (Controlled Adverse Enviroment).

▪ Mucin Secret Agogues:

یکی دیگر از تحقیقات در چشم خشک مربوط به ترشحات موسین است که افزایش ترشح موسین از سلولهای گابلت و بهبود کیفیت ترشحات موسینی است. سکرتاگوگ (Lancovutide-Lantibio) اصولاً همراه درمان فیبروز کیستیک در هیدرشن نسوج اپی‌تلیال در چشم به کار می‌رود.

در فازII در یک مرحله‌ی درمانی ۲۸ روزه از لحاظ تأثیر، تحمل و سلامت محلول آن بررسی شده است سوسپانسیون چشمی (Rebamipide Acucela) rebmipide یک مشتق اسید آمینه از محلول کینولون (IH۲) بوده که سبب تشدید حالت تدافعی موسین می‌شود. یک شرکت ژاپنی (Otsuka) آن را برای درمان خشکی چشم به بازار ژاپن عرضه کرد (سال ۲۰۱۰) ربامی‌پاید یک مکانیسم نوظهوری دارد و سبب افزایش میزان موسین در اشک پوشاننده‌ی سطح قرنیه و ملتحمه می‌گردد وسبب پایداری لایه‌ی اشکی می‌باشد و بنا به گفته‌ی اتوسوکا در ژاپن محلول ۱ و ۲ درصد ربامی‌پاید بسیار مؤثرتر از دارونما در درمان بیماری خشکی چشم بوده است.

▪ Nerve Growth Factor:

Mimmetogen در درمان خشکی چشم (Mim-D۳) ملکول کوچکی ازMimetic of Nerve Grouth Factor (NGF) بوده که به صورت طبیعی در پروتئین‌‌های چشم موجود بوده و مسوول نگهداری اعصاب قرنیه و اپی‌تلیوم، موسین و تولید اشک است.

بیماران در فاز ۲ از نظر سلامتی، تحمل و تأثیر Mim-D۳ و اصلاح علائم و نشانه‌های خشکی چشم تحت نظر قرار گرفتند. مایمتوژن همچنین به صورت خوراکی هم تهیه و در دسترس قرار گرفته است.

با وجود این همه دارو، در اصلاح خشکی چشم توسط پزشکان هنوز هم مشکلات درمانی پا برجاست و تلاش پزشکان و داروسازان در سالهای آینده در درمان خشکی چشم البته مثمر ثمر خواهد بود.

دکتر محمدحسین کوچک زاده