پنجشنبه, ۲۸ تیر, ۱۴۰۳ / 18 July, 2024
مجله ویستا

۱۵ تیر ـ ۶ جولای ـ تاریخچه دلار آمریكا در زادروز آن


۱۵ تیر ـ ۶ جولای ـ تاریخچه دلار آمریكا در زادروز آن

كنگره آمریكا ( که در آن زمان، تنها یك مجلس بود) ششم ژوئیه سال ۱۷۸۵ به اتفاق آراء «دلارDollar» را واحد پول آن كشور قرار داد. پیش از انقلاب استقلال ایالات متحده، پول انگلستان (لیره) در ۱۳ …

كنگره آمریكا ( که در آن زمان، تنها یك مجلس بود) ششم ژوئیه سال ۱۷۸۵ به اتفاق آراء «دلارDollar» را واحد پول آن كشور قرار داد. پیش از انقلاب استقلال ایالات متحده، پول انگلستان (لیره) در ۱۳ مهاجر نشین انگلیسی آمریكای شمالی رایج بود. در جریان انقلاب، آمریكائیان سكه نقره ای اسپانیا به نام «دلار» را كه در مكزیك اسپانیا رایج بود وسیله داد و ستد قرار داده بودند و به همین دلیل نام پول ملی خود را «دلار» گذاشتند.

سكه دلار نقره ای از قرن چهاردهم به مدت سه قرن و اندی به نام «تالرThaler، دالر، تلار و دلار» در اروپا رایج بود كه اسپانیایی ها آن را حفظ كردند و به مستعمرات خود در قاره آمریكا منتقل ساختند.

« اس با خط عمودی $» كه علامت بین المللی دلار است نیز از اسپانیایی ها اقتباس شده كه پول خود را با علامت (پی P) مشخص می كردند و این «P» در آمریكای شمالی به تدریج و در جریان نوشتن به شكل «$» درآمد.

نام پول ملی چند كشور دیگر از جمله كانادا نیز «دلار» است كه ارزش برابری متفاوت دارند و چند كشور از جمله اكوادور، السالوادور و پاناما همان دلار آمریكا را به جای پول ملی خود بكار می برند.

بعضی اوقات آمریكایی ها در محاوره، به جای لفظ دلار، واژه «باكBuck» را بكار می برند. از دوران جنگ داخلی آمریكا، اسكناس دلار (دلار کاغذی) به تدریج جای دلار طلا را گرفت. در آمریكا شورای پول (مستقل از دولت) است كه بر سیستم بانكی و ذخایر فدرال حكومت می کند، كنترل دلار را به دست دارد و سیاست مالی كشور از جمله تغییر نرخ بهره را تعیین می كند و در صورت لزوم تغییر می دهد. آمریكا برخلاف سایر كشورها، دارای ۱۲ بانك مركزی است. چاپ اسكناس دلار توسط اداره «گراور و چاپ فدرال رزرو» انجام می گیرد كه از كاغذ و مركب خاص استفاده می كند كه فرمول تهیه آنها باید محرمانه بماند.

دلار آمریكا USD برخلاف اسكناس سایر كشورها دارای یك اندازه و یك رنگ است كه در خارج از آمریكا به «پشت سبز» معروف است. از سال ۲۰۰۵ رنگ اسکناس های ده دلاری آمریکا اندکی تغییر کرده است که احتمالا، هدف جلوگیری از جعل آن بوده است. قبلا اسكناس پانصد دلاری و هزار دلاری هم بود كه ریچارد نیكسون از سال ۱۹۶۹ آنها را از بیم جعل، از جریان خارج ساخت و صد دلاری اینك بزرگترین اسكناس آمریكاست. همین نیكسون دلار را از استاندارد طلا هم خارج ساخت زیرا دلار، «ذخیره ارزی» بسیاری از كشورها قرار گرفته بود و حجم آن از میزان طلا در آمریكا بیشتر شده بود.

دلار آمریكا US$ در چند دهه اخیر واحد استاندارد محاسبه در بازارهای بین المللی برای كالاهایی چون نفت و طلا قرار گرفته است. حتی بسیاری از كشورها كه با آمریكا ارتباط ندارند محصولات خود را بر حسب دلار بها گذاری می كنند.

پیدایش یورو (پول واحد اروپایی) ارزش برابری دلار را پایین آورده و در نتیجه ارزش ذخایر ارزی كشورها كمتر شده است.

بیش از دو سوم دلارهای چاپ شده در آمریكا در خارج از این كشور رایج هستند و افزایش روز افزون آنها است كه آمریكا را مدیون و دچار كسری كرده است زیرا ضامن دلارهای معامله شده است. به گفته برخی از كارشناسان امور پول، اگر كشورهای عربی صادركننده نفت دلارهای نفتی خود را در آمریكا پس انداز نكنند، وضعیت حساس خواهد شد و به همین جهت است كه آمریكا می كوشد قدرت سیاسی ـ نظامی خود را حفظ كند تا دلار به عنوان پول بین المللی باقی بماند. مقایسه این دو رقم رسمی، آسیب پذیری آمریكا در قبال دلار را نشان می دهد:

در سال ۱۹۹۵ میزان دلار در گردش در سطح جهان ۳۸۰ میلیارد بود و در سال ۲۰۰۴ هفتصد میلیارد یعنی در فاصله ۹ سال تقریبا دو برابر شده است كه بیش از دو سوم آن در خارج از آمریكاست. این، مربوط به اسكناس چاپ شده است و در آن معاملات اعتباری به حساب نیامده است. از این رو است كه به نظر گفاسكوف P.Gvaskov كارشناس روس در امور چین، دولت پكن و هر قدرت در حال طلوع در هرگونه معارضه خود با آمریكا، نخست «دلار» را مورد حمله قرار خواهد داد. به نظر این كارشناس، این معارضه قریب الوقوع پس از سال ۲۰۰۷ ممکن است آغاز شود.

در داخل آمریكا به جای پول نقد، مردم با چك و كردیت كارت معامله و خرید می كنند. «مانی لاندری» كه در ایران به «پول شویی» ترجمه می شود، دارای این مفهوم نیست. این اصطلاح را «ال كاپون» گانگستر رایج ساخت. وی دارای دهها جایگاه ماشین لباسشویی سكه ای بود و هنگام واریز كردن پول نقد به حسابهایش در بانكها (كه در آمریكا چندان متداول نیست) می گفت كه این پولها محصول «لاندری = ماشین لباسشویی برقی» های اوست، حال آن كه پولها عمدتا از امور غیرقانونی به دست آمده بود (معاملات قانونی با چك صورت می گیرد) و از همان زمان، رسانه های آمریكا معاملات غیر قانونی پول را «مانی لاندری» نوشته اند.