جمعه ۳۱ فروردین ۱۳۹۷ / Friday, 20 April, 2018

مروری بر کارنامه سیروس الوند به بهانه نمایش عمومی رستگاری در ساعت ۸‎/۲۰


مروری بر کارنامه سیروس الوند به بهانه نمایش عمومی رستگاری در ساعت ۸‎/۲۰
در نیمه دوم سال های دهه چهل، الوند با نقدهای كوتاه در مجله فردوسی و سپس كار حرفه ای در همان مجله و مجله های سینمایی دیگر نوشتن درباره سینما را آغاز كرد اما در زمینه های دیگر مثل پاورقی و طنز هم علاقه نشان می داد. مرحله بعدی كار او نوشتن فیلمنامه بود. با نوشتن فیلمنامه میعادگاه خشم برای سعید مطلبی در ۱۳۵۰ با مشاركت دو نفر دیگر، رسماً وارد كار در سینمای فارسی شد. سیروس الوند را یكی از پركارترین ها می دانیم چرا كه حدود چهار مشاركت در فیلمنامه، حدود هفده فیلمنامه به جز فیلمنامه هایی كه برای فیلم های خودش نوشته، و حدود شانزده كارگردانی در مسیر سی و چند ساله كار حرفه ای پشت سر خود دارد. از میان فیلمنامه های او چهارده تای آنها به پیش از سال ۵۷ باز می گردد كه اغلب آنها برای كامران قدكچیان و فریدون ژورك نوشته شدند و از میان آنها می توان به نام های ساحره (كامران قدكچیان) و مرد (فریدون ژورك) اشاره كرد. پس از سال ،۵۷ او فیلمنامه های پادزهر را برای بهرام كاظمی و مرز و نیز فرار را برای جمشید حیدری نوشته است. اما، با نام فیلم هایی كه الوند كارگردانی كرده بیشتر آشنا هستیم؛ سنجر (،۱۳۵۳ اكران نشد)، فریاد زیر آب (۱۳۵۶ )، شب آفتابی (۱۳۵۶)، نفس بریده (۱۳۵۷)، ریشه در خون (۱۳۶۳)، آوار (۱۳۶۴)، محموله (۱۳۶۶)، شب حادثه (۱۳۶۷)، برخورد (۱۳۷۰)، یكبار برای همیشه (۱۳۷۱)، چهره (۱۳۷۳)، هتل كارتن (۱۳۷۵)، ساغر (۱۳۷۶)، دست های آلوده (۱۳۷۸)، مزاحم (۱۳۷۹)، برگ برنده (۱۳۸۱)، رستگاری در هشت و بیست دقیقه (۱۳۸۳). از ویژگی های كارنامه الوند این است كه فیلم های او اغلب فروش خوبی داشته اند. كارنامه الوند از نقطه نظراتی بسیار قابل تأمل است، در سبك كاری او رویكردهای مختلفی حس می شود. می توان با تقسیم بندی دوره كاری او به قبل و بعد از سال ۵۷ آغاز كرد...
• پیش از ۵۷
فیلم شاخص و آشنای این دوره فریاد زیر آب است. عزت عاشق دختری می شود و هردو به خیال متمول بودن دیگری برای هم نقش بازی می كنند. دختر وجدانش آسوده نیست و چیزی كه از آن هراس دارد بالاخره برای عزت رو می شود؛ اینكه او برای مردی شیاد كار می كند. عزت چاره را در از بین بردن آن مرد می بیند و در آخر خود نیز كشته می شود. فریاد زیر آب همچون كارهای آن دوره، بر حس جوانمردپرستی و عاشق پرستی مخاطب این گروه فیلم ها دست می گذاشت، خواننده محبوب و مغموم آن دوران در آن بازی می كرد و میان مردم فیلمی محبوب بود. شاید بتوان گفت با فیلمفارسی های آن دوره تفاوت های اندكی هم داشت؛ اینكه همان قصه عاشقانه و ناموس پرستانه (و هرچند نه چندان تازه) اش نسبتاً سرراست بیان می شد، بدون وصل شدن ده قصه فرعی ناتمام به آن و سر در آوردن شخصیت های لوده از گوشه و كنار آن و .... به هر رو، در مقام مقایسه و در گونه خاص خود فیلم، فیلمی مردم پسند و پرفروش، و از همه مهمتر عاری از افراط در بی پردگی های آثار رایج آن زمان بود. الوند را علاقه مند به كیمیایی می دانند؛ خیلی ها معتقدند او در «فریاد زیر آب»، آدم زخمی كیمیایی را بر موتور سوار كرده است. الوند در این دوران فیلم های «شب آفتابی» و «نفس بریده» را نیز ساخت كه در سطحی پایین تر از «فریاد زیر آب» قرار می گیرند.
• بعد از ۵۷
دوره بیست و هفت ساله ۵۷ تا امروز، دوره اصلی فیلمسازی الوند است و خود در چند بخش قابل بررسی است. چراكه در این دوره سلیقه های گوناگونی در انتخاب قصه از او دیده شد. ریشه در خون (۱۳۶۳) اولین فیلم الوند بعد از انقلاب بود اما ویژگی مهمتر آن محو كردن چهره ای بود كه الوند تا آن زمان برای خود ساخته بود. تم فیلم، بر نمایش تداوم حركت و انتقال فرهنگ مبارزه از نسلی به نسل دیگر تأكید داشت و قصه در فضایی سیاسی می گذشت. در آغاز دهه چهل و نخست وزیری حسنعلی منصور، هنگام تصویب قانون كاپیتولاسیون، یك گروه مبارز در یكی از شهرهای شمال به مخالفت با این قانون برخاسته و با نیروهای ساواك و پلیس درگیری خونینی ایجاد می كنند. رسول، كه در میان دوستان كشته و زخمی شده خود جان سالم به در برده به جنگل پناه می برد و با شیرعلی، هیزم شكن سالخورده ای كه بعد از قانون ملی شدن جنگل ها مأوایش در حال نابودی است آشنا می شود. تأثیرگذاری آنها برهم و انتقال و تداوم مبارزه كه تم مورد نظر فیلم است شكل می گیرد. فیلم را رضا میرلوحی تدوین و رضا بانكی به صورت رنگی فیلمبرداری كردند. فیلمنامه آن را صادق هاتفی نوشت و بازیگرانی چون فرامرز قریبیان، اكبر زنجانپور، نعمت گرجی و جهانگیر الماسی در آن بازی كردند و جالب اینكه این فیلم نخستین كار حرفه ای جهانگیر الماسی و باب ورود او به سینما نیز بود. «ریشه در خون» تا آن زمان بهترین فیلم الوند محسوب می شد . دیدیم كه قصه و فیلمنامه آن با فیلم های پیشین الوند تا چه اندازه تفاوت دارد. منتقدین آن دوره این فیلم را اتفاقی غافلگیر كننده خواندند و با اشتیاق ابراز كردند كه منتظر آثار بعدی الوند در همین مسیر هستند. هرچند كه برخی اظهار كردند او در ادامه ابراز علاقه به كیمیایی، صحنه مچ انداختن رسول با شیرعلی را مشابه با گوزن ها از آب درآورده است! تداوم این تفاوت شاخص در كارگردانی و فیلمنامه، در فیلم های بعدی الوند آوار، محموله و شب حادثه، به تدریج نگاه ها را به طور جدی به او و آینده كاری اش معطوف و امیدوار ساخت. چنانكه با دیدن آوار، كه در ۱۳۶۴ ساخته شد، همه اذعان كردند كه الوند به راستی از فیلمفارسی فاصله گرفته و ریشه در خون اتفاقی نبوده است! فیلم، قصه پدری پیر است كه فرزندانش را برای خواندن وصیت نامه در زیرزمین خانه اش جمع می كند. فوت پدر با زلزله ای شدید همزمان می شود ولی فرزندان نامهربان بیشتر به فكر وصیت نامه هستند تا مرگ پدر. به تدریج در می یابند بیرون از زیرزمین همه مرده اند و پدر برای نجات آنها، آنها را در زیرزمین جمع كرده است. از آنجا كه فیلمنامه نویس در تئاتر فعالیت داشته آنها تلاش زیادی كرده اند كه فیلم ناخودآگاه فرم تئاتری به خود نگیرد. كرین و سایر حركات دوربین زیاد به كار گرفته شده و فلاش بك ها برای بیرون زدن از فضای تخت و یكنواخت زیرزمین بوده اند. برخی منتقدین البته لحن مطنطن و سوار كردن بار فلسفی به فیلم (توسط ارتباط مالك پیر با كائنات و متحول شدن شخصیت ها در پایان و...) را در مقایسه با لحن ساده و بی تكلف «ریشه در خون» چندان خوشایند ندانستند اما نكته مهم این اظهار نظرها، جدی و جدی تر شدن نقطه نظرات مخاطبین و حتی خود الوند نسبت به فیلم های اوست. محموله (۱۳۶۶) نیز از نظر قصه در حال و هوای مسائلی جدی چون قاچاق عتیقه و حفظ ارزش های ملی می گذشت، جهانگیر الماسی نقش اصلی را به عهده داشت و فیلم بدون علاقه به حضور بازیگران چهره و تجاری، در لوكیشن هایی چون كویر و جاده ساخته شد. شب حادثه (۱۳۶۷)، فیلمنامه ای از الوند بر اساس قصه ای از فریدون جیرانی داشت. بازیگرانی مثل بیژن امكانیان، پرویز پورحسینی و گوهر خیراندیش در آن بازی كرده اند. «شب حادثه» با وجود حفظ رویه دو سه فیلم اخیر الوند، از لحاظ ساختاری فیلمی ضعیف به شمار می آمد. قصه، درگیری روانی جوانی است كه با بچه ای تصادف و فرار می كند، و روان پریش پدری كه در جوانی در حادثه ای مشابه فلج شده و حالا می خواهد از این جوان انتقام بگیرد. اما شخصیت پردازی ها نه چندان قوی و در حد عكس برگردانی از نمونه های فیلم های جنایی باقی ماندند.
حاشیه: الوند از فروش فیلم در تهران راضی نبود و در شماره ۸۳ مجله فیلم دلیل فروش كم در تهران را چنین بیان كرد: «وقتی شب حادثه را شروع كردم، بسیجی ِ فیلم های جنگی به رزمندگان واقعی جبهه ها بیشتر شبیه بود تا به رمبو. پلاكارد فیلم های ایرانی ایران را تداعی می كرد نه تگزاس را.» او نسبت به اوضاع احساس نگرانی كرد و هشدار داد. از سال ۱۳۷۰ می توان گفت دوره ای جدید در كار الوند آغاز شد. دوره ای كه اگرچه دقیقاً بازگشت به رویه پیش از انقلاب او نبود اما از دوره پنج ساله «ریشه در خون» تا «شب حادثه» نیز (به لحاظ انتخاب قصه ها و فضای كار) كاملاً جدا شد و فاصله گرفت. او از سال ۷۰ با برخورد آغاز كرد و این مسیر را با چهره، هتل كارتن، ساغر، و.... ادامه داد.برخورد (۱۳۷۰)، با بازی احمد نجفی، فرزانه كابلی و حسن جوهرچی، قصه ای انسان دوستانه با مایه هایی عاشقانه داشت كه با بازیگران خوش چهره آذین شده بود و آشكارا مخاطب را به شروع سینمایی خوش آب و رنگ و مردم پسند دعوت می كرد. فیلمنامه اولیه آن از كامبوزیا پرتوی و بازنویسی آن با الوند بود. مشكل اصلی فیلم، فیلمنامه ضعیف و پرداخت های سطحی شخصیت ها و رویدادهاست. در فیلم های الوند، تقابل غنی و ضعیف موضوعی آشنا است، برخورد به طور مستقیم به این نكته اشاره داشت همانطور سال ها بعد در برگ برنده نیز شاهد آن بودیم. اما در آثار دیگر او مثل هتل كارتن، ساغر، دست های آلوده و... نیز این تم همواره در حاشیه قصه حضور داشته و هیچگاه از فیلم های او كاملاً پاك نشده است. اما در میان این مسیر، یك نقطه عطف به چشم می خورَد كه همان هم جایزه بهترین كارگردانی جشنواره فجر را برای الوند به ارمغان آورد؛ یكبار برای همیشه. بعد از این فیلم دوباره سبك كاری الوند چنان به سینمای تجاری بازگشت كه یكبار برای همیشه را در كارنامه بعد از انقلاب او واقعاً اتفاقی دانستند كه فقط یكبار برای همیشه رخ داد، اما به هر حال، این فیلم را فیلمی برشمردند كه با آن بار دیگر ثابت شد كه الوند سینما را می شناسد و با فیلمنامه ای به درد بخور می تواند قابلیت هایش را نشان دهد. فیلمنامه این فیلم را خود الوند نوشت. باید گفت یكبار برای همیشه فیلمی كامل و بی عیب و نقص نیست، اما فضای انتخابی و آدم های آن، باز از لوكیشن های لوكس و چشم نواز در آمدند و قصه ای متكی بر سینمای خیابانی شكل دادند. قدری سهل انگاری در جمع بندی برخی حرف های جدی مطرح شده در فیلم (مثل فلسفه بچه دار شدن یا نشدن) به چشم می خورد كه به نظر می رسد فیلمساز تنها به بیان لفظی و گذرای آنها اكتفا كرده و ترجیحاً همه چیز را به خوبی و خوشی تمام كرده است. اما این بسیار بهتر از سهل انگاری در ساده ترین اصول شخصیت پردازی و قصه پردازی است كه در آثار از این به بعد او دیده شد!
در ۱۳۷۳ و بعد از «یكبار برای همیشه»، الوند چهره را ساخت . فیلم به نوعی به سینمای دلهره نزدیك بود و در فیلم های بعدی الوند مانند ( مزاحم و....) نیز این فضا بسیار دیده شد. اما همه این آثار، نقصی كلی در داستان پردازی نشان می دهند. فیلمنامه های الوند بیشتر حاوی حرف های بزرگ است با شخصیت ها و نكات فرعی متعدد. كاری بس دشوار كه به راحتی جوابی قابل قبول از آن حاصل نمی شود. نمونه بارز آن چهره است كه تعداد زیادی آدم در لوكیشنی محدود به یك خانه و سپس در یك ویلا، بار سنگینی از دیالوگ ها و كشمكش های مختلف به مخاطب وارد می كنند. هتل كارتن(۱۳۷۵) در هر صحنه می خواهد چیزی تازه نشان مان دهد؛ كنكور، پسر فراری، اعتیاد، كارتن خواب ها، ماهواره، پدر بی مسئولیت ِ خارج رفته، مادر تنهای ترك شده، سنت های قدیمی، مشكل ارتباط جوانان با نسل پیش، معلولین ورزشكار،... بازهم بگویم؟! و در نهایت با ادامه این رویه، «هتل كارتن» همانقدر نتوانست حرفی منسجم را خوب ارائه دهد كه ساغر(۱۳۷۶) مسئله پریشانی زنی با پیوند مغزی و دست های آلوده (۱۳۷۸) داستان رابطه چند جوان را. مزاحم (۱۳۷۹) اگرچه قصه ای تازه نداشت اما در بیان آن قدری بهتر از آثار قبلی عمل شد و در دلهره افكنی در قشر مخاطب خود نسبتاً موفق بود، بازی امین حیایی در آن قابل تحسین است و می توان گفت نسبت به «دست های آلوده» یك فراز به شمار می آمد و برگ برنده (۱۳۸۱) كه بعد از آن ساخته شد نیز نسبت به آن یك فرود.
برگ برنده اتفاقاً بسیار یادآور فیلم برخورد است. برخورد نیز قصه برخورد دو آدم و دو قشر از طریق یك تصادف بود و مایه های تضاد طبقاتی در آن حضوری روشن داشت. در برگ برنده، سعی شد با نزول دادن قشر پایین تر قصه به محله های بیغوله ای، و حضور آن در كنار خانه و هتل شیك قشر مرفه، این تم با لحنی ترحم برانگیزتر فریاد زده شود، و البته ناموفق تر. ساده انگاری در ایجاد عشق میان دو آدمی كه از زمین تا آسمان فرق دارند بیشتر برای خوشامد مخاطب در نظر گرفته شده تا بر اساس منطق. فیلم به رغم طراحی های اساسی و پردردسر برای بیغوله ها، به فقر نگاهی عمیق ندارد و این خود نكته مهم و نقص آشكار چنین فیلم هایی است چرا كه از آنها چنین تلقی می شود كه با تغییر لباس «بركت» و پوشیدن مانتو و روسری شیك، تمام مشكلات و فاصله فرهنگی دو قشر مختلف اجتماع نیز رفع می شود و البته حلال اینها هم عشق است.
• رستگاری، حاصل سی سال تجربه
آخرین فیلم سیروس الوند، رستگاری در هشت و بیست دقیقه، این روزها بر پرده سینماهاست. از جهاتی، این فیلم را نمی توان مشخصاً و دقیقاً ادامه آثار قبل از آن همچون مزاحم، برگ برنده و یا دست های آلوده دانست. الوند در رستگاری... از یك سو سعی دارد تأملی آگاهانه بر امری مهم چون چالش های باورهای مذهبی در جامعه داشته باشد، و از سوی دیگر برای بیان این تم، قالبی آشنا، و كلیشه ای نه چندان درخور تحسین همچون فیلم های فارسی دهه پنجاه برگزیده است. شاید این اتفاقی كاملاً تصادفی است كه اكنون می توان این آخرین فیلم الوند را با (تقریباً) اولین فیلم او فریاد زیر آب بسیار مشابه و درنتیجه، آن را از این نظر حاوی نكاتی قابل بحث دانست. در رستگاری...، «طاها» به عنوان جوانی با اعتقادات متعادل تر و وجدان و ذهنی بیدارتر، در مقابل تعصب نمادین و نابود كننده فواد می ایستد و از سوی دیگر دختر جوانی را از چنگ یك مرد پولدار متمول نجات می دهد. با اضافه شدن شخصیت فواد به فیلمنامه، یك موضوع اجتماعی وارد قصه می شود و در عین حال، فیلم همان خط قصه نجات زن ِ ناگزیر از خودفروشی را نیز دارد. مقایسه این فیلم با آثار فارسی دهه پنجاه، به اصلی ترین مشخصه فیلمفارسی باز می گردد. مشخصه ای كه در عین حال این فیلم ها را به آثار مورد علاقه مردم نیز تبدیل كرده است. رستگاری در هشت و بیست دقیقه، همچون فریاد زیر آب و یا نمونه های مشابه، مسئله ای بزرگ و مهم (خواه اجتماعی خواه انسانی) را بیان می كنند اما به شیوه ای عامیانه. بیان موضوع های حاد جامعه یا اخلاقیات نكوهش شده یا تحسین شده و دلخواه مردم به روشی ساده انگارانه و غیر اندیشمندانه، به شیوه ای كه هم «حاوی پیام اخلاقی» و «آموزنده» و هم سرگرم كننده و مفرح باشد. سخن این است كه فیلم های الوند از این لحاظ از جهاتی با هم متفاوت اند. در واقع تفاوت آنها تا حدی، از این ناشی می شود كه تأثیر سهل انگاری در قصه و شخصیت پردازی، با ساده انگاری و پرداخت عامیانه مسائل متفاوت است. به عنوان نمونه، رستگاری ....، فیلمی است كه در طرح مسائلی مهم مانند وضعیت دختری تنها در جامعه، نكاتی را مفروض و حتمی می گیرد و بر اساس آنها قصه را بنا می كند. طبق چنین داستان هایی، فقر لزوماً دختر را به خودفروشی یا صیغه شدن می كشاند و اگر چنین فرضی را هم نزدیك به یقین بگیریم، آدمی كه این دختر را به سمت خود می كشاند لزوماً آدم بدی است و آن هم نه بد از دید شخصیت پردازی انسانی، بلكه اساساً یك متمول مفسد و انگل جامعه است و دستش به هزارجا بند است و یك جورهایی ته مایه های سیاسی هم وارد این بحث می كند. پس قضیه خیلی بزرگتر از این حرف ها می شود و مسلماً با غول شدن چنین شخصیتی، «آهو» بسیار ترحم برانگیزتر و اشك آور تر خواهد بود. و این یعنی ملودرام. پرداخت های اغراق شده و غلوآمیز از واقعیت، برای تأثیرگذاری بیشتر.
در اینكه رستگاری... فیلمی قابل تأمل است شكی نداریم، این بار مسائل مهمی كه الوند می خواسته بگوید با دفعات پیش فرق دارد و یك جورهایی نو است. شخصیت فواد شخصیتی كار شده و تازه است و شخصیت پردازی طاها نیز پرداختی خوب دارد، اما الگوی قصه همه چیز را خراب می كند.
• حرف آخر: تناقض آزارنده
چنانكه در شرح آثار مشاهده كردیم، نوسانی آشكار میان آثاری كه می توان آنها را بسیار جدی گرفت و آثاری كه می توان به راحتی از كنار آنها گذشت، در كارنامه فیلمساز حرفه ای پركارمان حس می شود. زمانی، با «ریشه در خون» و «آوار» و «یكبار برای همیشه» و آثار مشابه، الوند فیلمسازی بود كه نمی خواست خودش را دربست در اختیار ذائقه «هرچه تماشاگر بخواهد» قرار دهد و همان راهی را پیش رود كه از دیرباز سینمای فارسی پیش پایش گذاشت. اما به تدریج، حاصل كارش كمتر با این خواسته های او همسویی نشان دادند. یك تناقض آزار دهنده فیلم های او را در برزخ هنر و تجارت، سلب هویت می كند. قرار نیست فقط در خیابان ها یا خانه های خاك گرفته فیلم ساخته شود. منظور، رویكردهای سینمای تجاری است كه به قصه و فیلمنامه و تم و شخصیت ها، نوعی سطحی نگری می بخشد و مقابل آن سینمای معطوف به هنر، كه سعی می كند به تمامی اینها عمق ببخشد.

نسیم نجفی


منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

مهم‌ترین وقایع سینمایی سال ۱۳۸۶

مهم‌ترین وقایع سینمایی سال ۱۳۸۶
تشکیل باشگاه فیلم‌های یک میلیاردی، قاچاق فیلم‌های در حال اکران، جشنواره بیست و ششم فجر، خرس نقره‌ای برلین و ... از مهمترین اتفاقات خوش و ناخوش سینمای ایران در سال ۸۶ بودند.
سال ۸۶ با همه فراز و نشیب‌ها و اتفاقات خوشایند و ناخوشایند در سطوح مختلف هنری، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ... به پایان رسید و در این میان شاید پرداختن به رویدادهای برجسته سینما در روزهای پایانی سال، افق سال ۸۷ را اندکی روشن کند.
سینمای ایران نوروز ۸۶ را با اکران گسترده و موفق فیلم سینمایی "اخراجی‌ها" آغاز کرد که تنها در سه روز اول نمایش نزدیک به ۶۵ میلیون تومان فروخت و در ادامه اکران مرز طلایی یک میلیارد تومان را هم پشت سر گذاشت. در واقع "اخراجی‌ها" فیلمی بود که دو اتفاق مهم سینمایی سال ۸۶ را رقم زد.
فیلم علاوه بر شکستن رکوردهای فروش، از وجه حضور در گستره قاچاق و ورود نسخه غیرقانونی به بازار هم در صدر اخبار قرار گرفت.
جالب اینکه عرضه نسخه‌های قاچاق این فیلم همزمان با اوج گرفتن فروش اتفاقی عجیبتر را رقم زد. اتفاقی که برای "آتش‌بس" همزمان با گیشه خوب اتفاق افتاد، ولی فروش را تحت‌الشعاع قرار نداد. "اخراجی‌ها" با وجود قاچاق گسترده توانست این رقم رویایی فروش را ثبت کند و به نوعی جمع اضداد قلمداد شود.
هر چند می‌توان این نکته را مطرح کرد که اگر عرضه نسخه قاچاق این فیلم‌ها اتفاق نمی‌افتاد، چه بسا رکوردی بالاتر در آمار فروش سینمای ایران ثبت می‌شد اما واقعیت این است که امروز می توان آماری را محور قرار داد که به طور رسمی ثبت شده، گرچه تأثیر فروش نسخه قاچاق فیلم ها بر این آمار انکار ناپذیر است.
وجهی مهم که قاچاق فیلم‌های ایرانی را در سال ۸۶ برجسته و در واقع این معضل را وارد سطحی جدید کرد، عرضه نسخه نسبتاً باکیفیت از فیلم‌های موفق در حال اکران بود که در تاریخ سینمای ایران بی‌سابقه است. رویکردی که به نظر می‌آید به طور مستقیم چرخ اقتصاد سینمای ایران را نشانه رفت و ... کاملاً هم به هدف اصابت کرد.
قاچاق فیلم‌های ایرانی در سال ۸۶ منحصر به "اخراجی‌ها" نماند و فیلم‌هایی چون "مهمان"، "پارک‌وی"، "نقاب" و ... هم از گزند آن مصون نماندند. فراگیری این معضل یکی دیگر از اتفاقات مهم سال سینمایی ۸۶ را رقم زد که تشکل صنوف سینمایی و همیاری نیروی انتظامی در مبارزه با این معضل را به همراه داشت.
اصناف سینمایی طی مراسمی نمادین در موزه سینما گرد هم آمده، یک طومار بلندبالا را امضا کردند و بالاخره موج در حال پیشروی قاچاق فیلم های در حال اکران متوقف شد و صاحبان فیلم هایی که در آشفته بازار فقدان امنیت، از اکران انصراف داده بودند، با فراغ بال نمایش آثار خود را به نمایش درآوردند.
یکی دیگر از اتفاقات سال سینمایی ۸۶ را فیلم "توفیق اجباری" رقم زد. این فیلم که از نیمه آبان ماه اکران شد، در پنج روز اول نمایش حدود ۶۳ میلیون تومان فروش کرد و پس از ۹۳ روز نمایش در پایان بهمن با فروش کل بالای یک میلیارد تومان از اکران کنار رفت.
این دو فیلم در کنار "آتش بس" (اکران سال گذشته) که سرنوشت مشابه آنان را داشت، به عضویت باشگاه فیلم‌های یک میلیاردی درآمدند و راه را برای ورود فیلم‌های جدید به این عرصه باز گذاشتند. هر چند مولفه های حضور این سه فیلم در باشگاه فیلم های پرفروش قابل تحلیل و بررسی است که هر یک با تکیه بر کمدی، حیطه ای به نسبت تازه را تجربه کرده اند.
"اخراجی‌ها" با ورود به عرصه دفاع مقدس و مناسبات و روابط این حیطه، "توفیق اجباری" با ورود به حاشیه های زرد و جنجالی زندگی یک بازیگر مشهور سینما و ... هر کدام به نوعی توانستند با اکران طولانی در سینماهای متعدد به این مهم دست پیدا کنند.
از دیگر ماجراسازان سال سینمایی ۸۶ را باید جشنواره فیلم فجر دانست. بیست و شش سالگی این جشنواره مصادف شد با تغییر دبیر جشنواره و مدیرعامل فارابی و تحولاتی که برخاسته از این وجه است. امسال با وجود آغاز زودهنگام تدارکات جشنواره، فیلم‌های ایرانی بخش های مختلف دیرتر از موعد معرفی شدند و البته تلفات این جشنواره هم بیشتر از سایر دوره ها بود.
فهرستی بلندبالا از فیلم‌هایی که اعلام حضور کردند و پذیرفته نشدند، فیلم‌هایی که پذیرفته شدند و نرسیدند، فیلم‌هایی که پذیرفته شدند ولی به دلایلی انصراف دادند و ... فیلم‌هایی که رسیدند در حالی که پذیرفته نشده بودند! داوری‌های جشنواره فجر امسال هم البته تابعی از دوره‌های گذشته بود و انتقاداتی به آن وارد بود.
اما نکته جالب اینکه برخلاف دوره‌های گذشته همسازی خاص بین فیلم برگزیده جشنواره و آراء منتقدان وجود داشت که "به همین سادگی" توانست این مقام مشترک را به دست آورد. هر چند این همسازی مانند هر سال بین فیلم برگزیده جشنواره و برگزیده مردم وجود نداشت و یک فاصله عمیق بین "به همین سادگی" و "همیشه پای یک زن در میان است" وجود داشت.
موفقیت سینمای ایران در جشنواره برلین با "آواز گنجشک‌ها" را باید مهمترین اتفاق سال سینمایی ۸۶ دانست. خرس نقره‌ای که رضا ناجی بازیگر این فیلم از پنجاه و هشتمین دوره جشنواره برلین گرفت موقعیتی منحصربفرد برای وی و سینمای ایران رقم زد. به ویژه که او رقبایی نامدار چون دانیل دی لوئیس را در کنار داشت که چند روز بعد برای "خون بپا می‌شود" اسکار گرفت.
"آواز گنجشک‌ها" برای از دست ندادن شانس رقابت در برلین با صلاحدید دبیر جشنواره فجر از بخش بین الملل خارج شد و تنها در بخش سینمای ایران رقابت کرد. هر چند بازی رضا ناجی در رقابت با دیگر بازیگران ایرانی مورد توجه قرار نگرفت و سیمرغ بلورین بهتر بازیگر مرد جشنواره فجر، مکمل خرس نقره ای برلین نشد.
آخرین اتفاق سینمایی سال ۸۶ به سرنوشت فیلم "سنتوری" اختصاص پیدا می‌کند. فیلمی که با صدور پروانه نمایش، چند روز قبل از اکران عمومی با وجود بستن قرارداد با گروه سینمایی، ساخت تیزر، آنونس، پوستر تبلیغاتی و ... از اکران کنار گذاشته شد و اظهارات رسمی وزیر ارشاد درباره این فیلم به نوعی احتمال اکران آن را به شدت ضعیف جلوه داد.
در ماه پایانی سال ورود سی دی و دی وی دی قاچاق "سنتوری" به بازار، باز هم این فیلم را در مرکز توجه قرار داد. بحث‌های پی گرفته شده بین مسئولان و تهیه‌کننده و کارگردان فیلم هم راه به جایی نبرد و با وجود مساعدت نیروی انتظامی، دستگیری عامل قاچاق و جمع شدن سی دی‌های قاچاق این فیلم، "سنتوری" همچنان از اکران به دور ماند.
سال ۸۶ را برای سینمای ایران باید سالی پر از اتفاقات خوب و بد، خوش و ناخوش، غریب و معمول و ... با قابلیت ثبت شدن در تاریخ سینمای ایران دانست. سالی که مطمئناً در آینده به نوعی کدگذاری خاص در عرصه سینما به حساب خواهد آمد.

وبگردی
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها - بررسی حضور زنان در ورزشگاه ها با حضور نرگس آبیار، لاله افتخاری، حمید رسایی، حجت الاسلام محسن غرویان و فائزه هاشمی.
مراسم افتتاحیه سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر
مراسم افتتاحیه سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر شامگاه چهارشنبه با نمایش «آن سوی ابرها» ساخته مجید مجیدی در سینما فلسطین آغاز بکار کرد.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!