پنج شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶ / Thursday, 22 February, 2018

سومر و لوح حمورابی، نقطه آغاز علم حسابداری


ساموئل كرامر Samuel N.Kramer در سال ۱۹۵۷ كتابی را تحت عنوان «تاریخ در سومر آغاز می شود» منتشر ساخت. بعدها ژان بوترو Jean Bottero و ماری ژوزف استو Marie Joseph Steve در كتاب خود تحت عنوان «روزی روزگاری در بین النهرین» كه در سال ۱۹۹۴ منتشر ساختند به این مساله اشاره كردند. منطقه ای كه آن را سومر Sumer می دانیم و بعدها كلده نام گرفت، در بین النهرین سفلی بین رودهای فرات و دجله قرار دارد كه صحرای سوریه در غرب آن واقع شده است و از جنوب به خلیج فارس محدود است. در ابتدا سومری ها سامی نبودند ولی به تدریج با گروه هایی از سامیان كه به احتمال قوی از مناطق توروس Taurus (نام كوهی در تركیه كنونی.م)، آرارات و احتمالا از عربستان به این منطقه وارد می شدند، در هم آمیختند.
تولد حقوق، علم حسابداری و مالیه پیچیدگی زبان، ابتدایی بودن ابزار نگارش، اجتماعی شدن رفتارها و اعتبار قوانین قضایی، دقت عمل در نظام مالی ماموران دولتی و آموزشیاران جملگی دست به دست هم داده بودند تا علم حسابداری در شرایط خاصی پا به عرصه حیات بنهد.
۱ _ پیچیدگی زبان و ابتدایی بودن ابزار نگارش
از نظر سیر زمانی، تمدن سومریان در حدود چندین سده از تمدن امپراطور روم باستان تقدم زمانی دارد. سومری ها نیز همانند مصریان نخستین كسانی بودند كه به ساخت و ساز پرداختند. در حالی كه مصریان از سنگ برای ساخت بنا استفاده می كردند، سومریان از گل خاك رس به شكل پخته یا خام برای ساختمان سازی استفاده می كردند. همچنین سومریان نیز همانند مصریان از این امتیاز برخوردارند كه برای نخستین بار خط واحدی را ابداع كرده اند: خط مقدس برای مصریان و خط مقدس، علمی و كاربردی برای سومریان. سومریان به امر كشاورزی اشتغال داشتند. آنان در فصل بهار و همزمان با آب شدن برف در سرچشمه های رودهای دجله و فرات و پر آب شدن این دو رودخانه از آب آن برای كشاورزی استفاده می كردند.
آنها همچنین به تجارت نیز می پرداختند و برای این منظور، راه های مواصلاتی وسیعی ساخته بودند. آنچه كه ما امروزه درباره سومریان می دانیم، ماحصل اطلاعاتی است كه اخیرا به دست آمده است. زیرا هیچ كس نتوانسته بود تا قرن ۱۹ سنگ نوشته Rosette را ترجمه كند. هر چند پیدا شدن سنگ میشو Caillou Michaw در سال ۱۷۸۶ توجه بسیاری را به سوی خود جلب كرد ولی در سال ۱۸۴۰ باستان شناسان به كتیبه های سه زبانه نقش رستم _ آرامگاه های شاهان هخامنشی _ توجه خاصی نشان دادند. داریوش در این مكان و بر روی دیوار سنگی كوه كتیبه هایی را به سه زبان حك كرده است.
۱_ كتیبه نخست شامل ۴۲ علامت و نشانه میخی است كه آن را زبان فارسی باستان در عصر هخامنشیان می دانند. رمزگشایی از این زبان توسط باستان شناس آلمانی ثروتمند صورت گرفت.
۲_ كتیبه دوم به خط سیلابی نوشته شده است و صدها علامت میخی دارد كه آن را عیلامی می نامند.
۳_ كتیبه سوم سیلابی و اندیشه نگاری (Ideographique) با بیش از ۵۰۰ علامت است. این شیوه نگارش بسیار پیچیده بود و آن را زبان اكدی می نامند.
در بین این سه زبان، فارسی باستان به سرعت رمزگشایی شد ولی زبان اكدی به دلیل پیچیدگی و كثرت نشانه ها بسیار سخت بود. لیكن پس از كشف كتیبه بیستون كه به سه زبان عیلامی، بابلی و پارسی باستان نوشته شده است، این فرصت در اختیار باستان شناس انگلیسی راولینسون Rawlinson قرار گرفت كه بتواند زبان عیلامی را برای نخستین بار به شكلی ساده تر در آورده و آن را ترجمه كند. سرانجام او این زبان را از خانواده زبان های سامی (عبری، آرامی و عربی) معرفی كرد. در سال ۱۹۰۵ پژوهشگری به نام فرانسوا تورو دانگن Francois Thureaw Dangin با تحلیل اسناد تاریخی كهن در كنار زبان اكدی از ریشه سامِی، زبان دیگری را شناسایی كرد كه آن را سومری می نامند و توانست زبان آكدی را از سومری متمایز سازد. وی كتیبه های پادشاهی تاریخ هزاره سوم را منتشر ساخت و به این ترتیب با استفاده از اسناد تاریخی آشوری و بابلی توانست تاریخ آن دوره را بازسازی كند. آنچه در آن زمان گنگ و مبهم بود، آشكار شد. باستان شناسان توانستند تاریخ و جغرافیای سومر را بازسازی كنند. با استفاده از فهرست نام پادشاهان و فرهنگ هایی كه با انجام حفاری های باستان شناسی شناسایی شده بودند، تاریخ بازسازی شد. مارگریت روتن Margueritte Rutten به خوبی تاریخ سه هزار ساله بین النهرین را معرفی می كند. در هزاره سوم تمدن سومریان گسترش یافت اما به سرعت آكدیان بر آنها تسلط یافتند. در هزاره دوم، نخستین سلسله امپراطوری در بابل تاسیس شد و آشور به عنوان یك دولت پا به عرصه قدرت نهاد. در طول هزاره دوم، جنگ های پیوسته ای بین سامیان و غیر سامیان صورت می گرفت. سرانجام در هزاره اول سامیان در بین خود به نبرد پرداختند. لشكریان سارگن، امپراطور آشور بر آنها پیروز شدند و مناطق سوریه، فلسطین و مصر را به خاك امپراطوری آشور افزودند. لیكن اتحاد مادها و بابلیان به سرعت پیروزی آشوریان را به شكست مبدل ساخت و این دو امپراطوری تازه میراث آشور را بین یكدیگر تقسیم كردند. با ظهور كوروش، امپراطوری پارس تمامی مناطق بین النهرین را به تصرف خود در آورد ولی عمر این امپراطوری نیز با آمدن اسكندر كبیر رو به افول نهاد. در تمامی این رویدادهای تاریخی شهرهای سومریان میان پادشاهان دست به دست می شد. با این حال در برخی دوره ها بناهای بزرگی نیز به عنوان اماكن دولتی و ارتباطی ساخته شده بود. شهرهایی نظیر اریدو Eridu او Ur (شهر محل تولد حضرت ابراهیم) تلو Tello ، اوروك Uruk ، نیپور Nippur به دفعات توسط مهاجمان ویران و دوباره بازسازی شده اند. اما آثار بسیاری از آنها بر جای مانده است كه روی بناها، مجسمه ها حك شده اند و یا آثاری نظیر الواح و پس از حفاری های صورت گرفته از خاك بیرون آورده شده اند. بخش بزرگی از این آثار به خط میخی نوشته شده اند اما خط میخی انحصارا در اختیار سومریان نبوده است، بلكه بیش از ۱۰ زبان رایج در این منطقه برای نگارش از خط و الفبای میخی استفاده می كردند. این آثار، گنجینه با ارزشی برای بشریت به شمار می روند و آنها را می توان انبار پایان ناپذیر اسناد تاریخی در خصوص علم حسابداری دانست. می توان چنین تصور كرد كه ابتدایی بودن جنس ماده بكار رفته و فنون نگارش آن تا حد قابل ملاحظه ای نوع و ماهیت این خطوط را محدود ساخته است. البته این مساله بدون در نظر گرفتن قدرت تصویرگری انسان و عادت او است. سومریان شیفته خط بودند: اسناد حسابداری، قراردادها، فهرست ها، رسیدها، نامه ها و متن قوانین روی الواحی در ابعاد و اشكال مختلف نوشته شده اند. شكنندگی نوع ماده بكار رفته در این الواح نیز تضمینی برای امنیت آنها بوده است زیرا هر گونه تلاشی برای ساخت نمونه های جعلی سرانجام به شكست منتهی می شد و لذا همزمان برای رعایت كردن مفاد قرارداد، تلاشی نیز صورت می گرفت تا به خوبی از آنها حفاظت شود. عقیده ما بر این است كه ذهنیت فعلی بسیاری از حسابدارها توسط سومریان برنامه ریزی شده بوده است. در برخی موارد پادشاهان برای متون رسمی و مقدس مواد خوب و محكمی نظیر فلز و سنگ های سفت استفاده می كردند.۲ _ اجتماعی شدن رفتار و اعتبار قوانین قضایی
جامعه سومر در ابتدا جامعه ای وحشی و خشن بود، اما به تدریج به سمت عدالت و تعدیل قدرت با قانون سوق می یافت. لوح حمورابی را می توان بهترین نمونه برای آگاهی حقوقی سومریان دانست. این لوح یكی از كهن ترین مجموعه قوانینی است كه تاكنون شناخته شده است، هر چند نمی توان آن را كهن ترین قانون عهد باستان دانست.مورگان در كاوش های خود به سال ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲ در شوش این لوح را از زیر خاك بیرون آورد. به دلیل بی تفاوتی پادشاه وقت ایران كه طی قراردادی دیپلماتیك این لوح با ارزش را در اختیار دولت فرانسه قرار داده بود، موزه لوور میراث دار آن شد. سه قطعه سنگ با برش هایی صاف روی هم قرار گرفته اند و لوحی را به وجود آورده اند كه ارتفاع آن ۲۵/۲ سانتی متر و وزن آن ۴ تن است. این لوح در حدود سال ۱۸۰۰ قبل از میلاد و به زمان سلطنت حمورابی در بابل ساخته شد ولی پس از تصرف بابل توسط شوتروك ناهونته Shutruk – Nahhunte ، وی آن را به عنوان نشان پیروزی بر بابلیان با خود به شوش آورد. به نظر می رسد پادشاه شوش برای نگارش تاریخ خود روی لوح، بخش پایینی آن را پاك كرده ایست. در بخش بالایی حمورابی را می بینیم كه در حضور خدای بابل یعنی مردوك Marduk ایستاده است و مردوك نشان قدرت شاهی را به عنوان نشان مشروعیت سلطنت وی به او می بخشد. در مقدمه متن لوح، حمورابی بدون هیچ گونه تواضعی چنین می گوید: «آنگاه كه مردوك به من رسالت داد تا بین مردم كشور خود نظم را برقرار سازم و راه سعادت را برای آنان برگزینم، من نیز نظم و قانون را برقرار ساختم و به این ترتیب خوشبختی را به رعایای خویش هدیه كردم.» خوشبختی و سعادت ملت در نظم و قانونی است كه چشمان تیزبین پادشاه به حمایت خدای بابل بر آن نظارت دارد و این هدف اصلی آنان بود. لوح حمورابی خلاصه ای از آداب و رسوم بابل را به شكل جذاب روایت كرده است. لوح حمورابی كه آن را می توان كتابچه قوانین مدنی و جزایی، جامعه شناسی، اقتصاد روستایی، حسابداری و مدیریت دانست، ابعاد جذابی از جامعه بابل را نشان می دهد كه علیرغم برخورداری از چهره ای خشن و سخت گیرانه عادلانه نیز بوده است. منشا و سرآغاز بسیاری از نهادهای قضایی كه بعدها یونانیان و رومیان آنها را گسترش دادند، در متن لوح حمورابی وجود دارد. جی اچ ولمینك J. H. Vlaemmink در مقاله ای كه به سال ۱۹۵۶ آن را منتشر ساخت چنین می نویسد: «در لوح حمورابی به متونی بر می خوریم كه در آن نظم و ترتیب حساب ها بیان شده است، نظیر متنی كه مربوط به قرارداد كمیسیونی است و به نظر می رسد تعهدی قانونی را ایجاد كرده است. این تعهد را می توان شكل واقعی حسابداری دانست و یا ثبت صورتحساب برخی معادلات تجاری.» ونسان شل در سال ۱۹۰۴ برخی از قسمت های لوح را چنین ترجمه كرده است: قانون ۱۰۰: مامور دولت سودهای پول را به اندازه ای كه برده است، اعلام خواهد كرد و با محاسبه روزها، مبلغ آن را به بازرگان پرداخت خواهد كرد. قانون ۱۰۴: اگر بازرگانی به مامور دولت گندم، روغن و یا هر ماده خوراكی دیگری را بسپارد، مامور دولت مبلغ آن را ثبت و به بازرگانی پرداخت خواهد كرد. مامور دولت باید بابت پول پرداختی به بازرگان از وی رسید و یا امضا بگیرد. قانون ۱۰۵: اگر مامور دولت مرتكب اشتباهی شد و از بازرگان رسیدی دریافت نكرد، بازرگان پول دریافتی را نمی تواند وارد فعالیت تجاری خود بكند. البته ترجمه های دیگری نیز از این قانون ها وجود دارد. و شاید بهتر باشد برخی از آنها را با همدیگر مقایسه كنیم، ترجمه آ. فینه A. Finet از قانون حمورابی به سال ۱۹۷۳.
قانون ۱۰۰: اگر تاجری برای فروش كالا یا تجارت پولی را در اختیار مامور دولت قرار دهد، و اگر مامور دولت را به ماموریت بفرستند، مامور دولت در طول ماموریت خود، می تواند به تجارت بپردازد. اگر مامور دولت در محل ماموریت سودی را به دست آورد، وی كل سود دریافتی را محاسبه خواهد كرد سپس مدت زمان اقامت خود را نیز حساب كرده و سود لازم را به تاجر پرداخت خواهد كرد.
قانون ۱۰۴: اگر تاجری، جو (جو به عنوان سكه به كار می رفت) پشم، روغن و یا اموال منقول دیگری را در اختیار مامور دولت قرار دهد، مامور دولت پول آنها را محاسبه كرده و به تاجر پرداخت خواهد كرد. مامور دولت سند مهر شده ای را از تاجر خواهد گرفت كه در آن مقدار پول پرداختی به تاجر ذكر شده است.
قانون ۱۰۵: اگر مامور دولت فراموش كرد و سند ممهور مربوط به پول پرداختی به تاجر را از وی نگرفت، پولی كه در سند مهر شده ذكر نشده است، محاسبه نمی شود.
در سال ۱۹۷۷ اسلشتر E. Szlechjter این قوانین را به شكل دیگری ترجمه كرده است.
قانون ۱۰۰. اگر تاجری به مامور دولت (یا مسافر) پولی را برای خرید یا فروش كالایی پرداخت كند و سپس وی را به سفر اعزام كند، مامور دولت در طول مسافرت با پول دریافتی به خرید و فروش بپردازد، و اگر در این محل، سودی را كسب كند، وی سود كل پول دریافتی را محاسبه خواهد كرد و سپس با محاسبه روزهای اقامت خود در آن محل، باید تاجر را راضی كند.
قانون ۱۰۴: اگر تاجری جو، پشم، روغن یا هر شیء منقول دیگری را برای فروش در اختیار مامور دولت قرار دهد، مامور دولت پول جنس دریافتی را محاسبه خواهد كرد و آن را به تاجر پرداخت می كند. مامور دولت لوح ممهور شده ای را بابت پول پرداختی به تاجر دریافت خواهد كرد.
قانون ۱۰۵: اگر یك مامور دولتی فراموش كرد و سند مهر شده را دریافت نكرد، پول فاقد مهر را در محاسبات خود وارد نخواهد كرد.
به نظر می رسد كه لزوم نوشتن حساب ها در معاملات وی اجتناب ناپذیر بوده است. بند ۱۰۵ به خوبی مشخص كرده است كه در صورت عدم ثبت پول پرداختی، امكان تایید معامله وجود ندارد. نویسندگان بسیاری به این نتیجه رسیده اند كه واسطه ها و نماینده تجار باید حساب دقیق معادلات را داشته باشند و اگر بخشی از عوامل انجام آن را فراموش كنند به این دلیل است كه این مساله به كرات اتفاق افتاده است. در این حالت خاص، بر طبق شیوه حسابرسی پول سودهای حساب شده، محاسبه مجاب نمی شود. به غیر از متن قانون حمورابی هزاران لوح دیگر نیز پیدا شده است كه عناصر حسابرسی را به طور مشخص در اختیار ما قرار می دهند. فعالیت های گسترده علمی و حفاری های متعدد باستان شناسی در سال های آغازین قرن ۲۱، بسیاری از جنبه های ناشناخته عادات و رسوم زندگی سومریان و بابلیان را روشن ساخته است. آنها كه از كناره های مدیترانه تا گوشه و كنار امپراطوری پارس در سفر بودند، مجبور بودند كه از پول خود مراقبت كنند. همچنین برگه های اعتباری ابداع كرده بودند كه به آنها این امكان را می داد تا اجناس را محدودتر سازند. بر این اساس نوعی از قراردادهای اجتماعی بین آنها رایج بود كه بر طبق آن نحوه تقسیم و توزیع سرمایه و سود آن مشخص شده بود. لوح حمورابی تنها نمونه موجود در این زمینه نیست. قبل از این قانون، لوح های دیگری نیز یافت و ترجمه شده بودند نظیر لوح اورنامو Ur – Nammu (حدود ۲۱۰۰ قبل از میلاد) كه ساموئل كرمر Samucel N. Kremer آن را ترجمه كرد و یا لوح لیپیت ایشتار Lipit – Ishtar (حدود ۱۹۳۰ قبل از میلاد) كه فرانسیس استل Francis Steele آن را ترجمه كرد و سر آخر لوح دادوشا Dadusha (مربوط به ۱۹۰۰ قبل از میلاد). لیكن لوح حمورابی تنها نمونه ای است كه در عصر خود و پس از ساخت آن، بارها توسط نسل های بعدی نسخه برداری شد و نمونه های كپی شده آن به شهرهای مختلف ارسال شده بود. امروزه نزدیك به ۴۰ نمونه از این كپی ها شناسایی شده است كه با استفاده از آنها می توان بخش از بین رفته لوح اولیه یعنی بندهای ۶۶ تا ۹۹ را بازسازی كرد.
۱_ دقت عمل در نظام مالی: كاركنان و آموزشیاران
برخی از نویسندگان نظیر دوفن مونیه Dauphin – Meunier معتقد است كه بدون تردید سومریان با نظام حسابرسی و حساب های اجمالی آشنا بوده اند. بسیاری از اسناد حسابرسی مكشوفه از معابدی نظیر معبد قرمز اوروك Uruk بدست آمده اند. روحانیون سومری نظام اجرایی و اداری، نخستین پارلمان، بروكراسی، قانون بسیم قضایی را ابداع كرده بودند. معبد سنگ بنای جامعه محسوب می شود حیات مذهبی بر فعالیت های تجاری مهم متكی بود. دوفن معتقد است كه خدایان معبد با تجارت و صنعت رابطه نزدیكی داشتند. این ارتباط از طریق هدایایی صورت می گرفت كه علاوه بر رعایای ساده، شخصیت های مهم و پادشاهان نیز به معابد می دادند. از این مرحله یعنی اهدای ارادی به مرحله مشاركت اجباری یك گام باقی مانده بود كه آن هم مدتی بعد برداشته شد. زمانی كه مشاركت ها اجباری شد معابدی كه ثروت هایی را در اختیار داشتند، توانستند وام هایی را با سود مشخص به افراد بپردازند و با تكامل شیوه بانكداری آنها، امكان مدیریت مناسب امانت ها را فراهم آورد. تمامی این عملیات باید حسابرسی می شد، دریافت رسید الزامی بود تا از نظر نهادهای مذهبی و دولتی مشكل خاصی بوجود نیاید و كاركنان بتوانند از طریق آن كیفیت بالای سیستم اجرایی خود را در معرض نمایش قرار دهند. ادوارد شیرا Edward Chiera كه مورخی خیان پرداز بود (۱۹۳۸) در كتاب خود سعی كرده است كه فضای دفتر حسابرسی در یك معبد بابلی را در شش هزار سال قبل توصیف كند: «ردیفی از منشی های آموزش دیده كه آشنا با علم حسابرسی هستند، روی انبوهی از گل رس چمباتمه زده اند و الواح كوچكی را تهیه می كنند. روی الواح و در ستون هایی از اعداد صورت حساب هایی را تهیه می كنند كه به صورت ماهیانه و سالیانه جزییات آن را مجددا می نویسند. برای رسیدن به این مرحله، منشی ها مجبور بودند كه آموزش های حرفه ای را در مدرسه ای به نام «خانه الواح» فرا بگیرند كه بیشتر این منشی ها از خانواده های مرفه انتخاب می شدند كه در آن هر روز منشی آینده لوح روزمره خود را با كپی برداری از برخی نمونه ها تهیه می كرد تا با تمرین نگارش، خط خود را بهبود بخشید.به این ترتیب این فن را از حفظ فرا می گرفت. سپس آن را به استاد حاضر قرایت می كرد كه تا درستی كپی را بررسی كند و توصیه های لازم را به او بدهد. «پدر مدرسه) بر تمامی این كارها نظارت می كرد كه برای كنترل دانش آموزان در مسیر صحیح فراگیری هر از گاهی از شلاق و تركه استفاده می كرد.» ساموئل كرمر بر این باور است كه منشی ها یا همان حسابرسان آینده، سالیان متمادی از آغاز نوجوانی تا پایان جوانی را همه روزه به مطالعه زبان و خط از بام سحر تا شام صرف می كردند.
۲ _ اولین تكنیك های مثبت اسناد و تهیه گزارش.
در فنون اولیه ثبت اسناد و فرآیند تهیه لوح، مدیریت و متمركز ساختن قدرت مالی یعنی گوهره علوم اداری مدرن وجود داشت.
۱_۲_ لواح میخی و ظهور علم حسابرسی و مالی
در طول ۴ هزار سال فنون ثبت حساب ها تحول یافت. ژوزف ولمینك Joseph H. Vlaemminck در اثر خود كه در سال ۱۸۵۶ منتشر ساخت به این نكته اشاره كرده است كه از ؟؟ خط، متون سلسله سوم پادشاهی (او) Ur در هزاره سوم قبل از میلاد كه تعداد زیادی از آن را در اختیار دادیم، به خوبی سیر پیشرفت در این زمینه را نشان می دهند. از همان دوران در الواح تمامی عناصر شاخص یك حساب ثبت می شد: نوع اشیا معامله شده، نام معامله گران، مقدار پول پرداختی، مبلغ كلی معامله. در بسیاری از الواح شرایط فروش دوره قبل، افزایش یا كاهش و فروش پایان دوره نیز ذكر شده است. در این حساب ها افزایش ها در بالا و كاهش ها در پایین لوح و یا بالعكس نوشته می شده امروز، حساب های متون های مجزا كه در آن صفحه ای برای بیان افزایش و صحنه ای برای نشان دادن كاهش ها اختصاص یافته است و یا حساب های ستون های مزدوج با ستون هایی در كنار هم برای ثبت افزایش و یا كاهش. شبیه آنچه كه در خلاصه حساب های بانكی فعلی دیده می شود، جایگزین شیوه سومریان شده است اما در قرون وسطی شیوه سومریان بار دیگر در شهرهای ایتالیا نظیر سین Sienne ، فلورانس Florence و توسكان Toscane بكار گرفته شد. به طور كلی چنین شیوه حساب نویسی زمینه را برای رشد و توسعه علم حسابداری مدرن فراهم آوردند. بابلی های عصر باستان و ایتالیایی های قرون وسطی كه نمی توانستند خطی میخی را بخوانند، بدون هماهنگی های اولیه فن مشابهی را برای حل مشكلات مربوطه كه از یك جنس بودند، پذیرفتند. هر چند در آن دوره خط در ابتدای راه قرار داشت اما حساب های الواح سومری بیشتر فرم ادبی داشتند تا ریاضی. می توان چنین تصور كرد كه آنها از نشانه و حافظه بیش از هر چیز دیگری استفاده می كردند و شرح كمی اطلاعات حسابداری هنوز مرسوم نبود. در مقابل وسوسه، كنترل همیشه وجود داشت. در بسیاری از اسناد در كنار اعداد نشانه های متنوعی دیده می شود كه نشان دهنده این است كه در حین بررسی و كنترل اعداد، در كنار آنها نقطه ای و یا خطی گذاشته اند. اشیا مكشوفه موید این است كه در مواردی الواح مشابهی نیز وجود داشت كه می توان چنین تصور كرد كه آنها از روی یكدیگر كپی برداری شده اند. می توان چنین نتیجه گرفت كه اسناد در نسخه های متعدد تهیه می شد كه بین بخش ها و دوایر مختلف توزیع می شد و بر این اساس كار كنترل های بعدی را آسانتر می ساخت. تعداد قابل توجهی از الواح مكشوفه این ؟؟ را در ذهن متبادر می سازد كه معامله های اقتصادی، صنعتی و تجاری گوناگونی در آن زمان صورت می گرفته است. در تلو Tello بیش از ۸۰ هزار لوح مربوط به عصر حكمرانی گودا Goudea ، شاهزاده لاگاش Lagash در ۲۵۰۰ سال قبل میلاد یافت شده است. همچنین در اور (Ur) حساب های جالبی نیز پیدا شده اند كه نشان می دهند صنعت فلزكاری پارچه بافی، ساخت عطر در آن زمان بسیار رونق داشت و علم حسابداری و محاسبات همزمان با گسترش تولید رشد می كرد.
۲_۲_ فنون مالی و رشد مدیریت مالی
در ابتدای امر الواح را به حفا تصویری Pictogramme می نوشتند نه خط میخی كه ترجمه آن نیز كاری ظریف و حساس است.
اما در هزاره سوم قبل از میلاد، استفاده از حروف خط میخی، اطلاعات ثبت شده در الواح را قابل فهم ساخت. كلود كوسو Claude Cossu در سال ۱۹۹۶ طی نظریه ای كه ارایه داد چنین اظهار نظر كرده است: «آنچه كه در اسناد مكشوفه به چشم می خورد نوعی نگاه مدرن و اعجاب انگیز در آن دوره به مقوله حسابداری است. حسابداران در آن هنگام بررسی ها و تحلیل های سالیانه ای را همانند آنچه كه حسابرسی امروزی دیده می شود، انجام می دادند.»
برای اثبات نظریه خود، وی به لوح بزرگی كه امروزه در موزه لوور نگهداری می شود اشاره می كند كه از منطقه باستانی آمارسین Amarsin یافت شده است. در این لوح كه بر روی آن ۱۰ ستون مشاهده می شود، منابع مالی و موارد مورد استفاده سود كشاورزی در طول یك سال را جمع بندی كرده اند. آندره لایك من Andre Leickman باستان شناس این لوح را چنین توصیف می كند: «این لوح در نوع خود دفترچه ای است كه بر روی آن حساب ها، عایدی ها و هزینه ها در بخش های مختلف و در ستون های متعدد نوشته شده اند ... متن لوح حساب عمومی مواد مصرفی یا تعداد روزهای كاری كارگران را نشان می دهد. ریز جزییات فهرست نیروی كار، مواد به كار رفته نظیر چوب، درخت خرما، نی های بافته، حصیر، كل مواد هزینه شده و تفاوت آن در خصوص كم یا زیاد بودن با مواد فاكتور شده در كارگاه ها.» این لوح را نمی توان نمونه منحصر به فرد دانست. كلوا كوسو نمونه مشابهی از آن را كه از معبد الهه شارا Shara در آپیسال Apisal یافت شده است، معرفی می كند كه در آن كل نقل و انتقال های ثبت شده در انبارهای معبد در طول ۱۲ ماه جمع بندی شده اند. در این لوح جمع موجودی انبار در ابتدای سال، میزان موارد برداشتی و موجودی انبار در پایان سال نوشته شده است. همچنین نسبت بین كل موجودی و خروج مواد در طول سال با احتمال فروش مثبت، منفی و یا صفر نشان داده شده است. فروش منفی نشان دهنده این است كه در سال های آتی باید برای جبران هزینه ها قرض یا وام گرفته شود.
۳_۲_ مدیریت و متمركز ساختن قدرت مالی
در طول زمان و به تدریج معابد به تشكیلات مالی و بانكی عظیمی تبدیل می شوند. در زمان حكومت داریوش اول در قرن ۶ قبل از میلاد فعالیت های بانكی و پرداخت وام تحت نظارت خانواده های قدرتمند نظیر اژیبی ها (Egibi) بورك در طول قرون متمادی از این قدرت خود بهره مند بودند و این موضوع در بسیاری از اسناد باستان شناختی مورد تایید قرار گرفته است. در نیپور Nippur خانواده ثروتمند دیگری به نام موراشو Murashu زندگی می كردند كه به فعالیت های مالی می پرداختند. آنها دارای اصل و نسب یهودی بودند. در طول بیش از یك قرن در بسیاری از معاملات تجاری و مالی منطقه از آسیای مركزی تا سرحدات امپراطوری پارس نام این خانواده به چشم می خورد. آنها نشانه و تصویری از اهمیت علم اقتصاد در امپراطوری بابل به شمار می روند. سومر و بابل تمدن هایی كه گل و خشت ماده اصلی ابزار مادی آن به شمار می رفت، به موادی نظیر چوب، فلز نیاز پیدا كردند. تبادل دایمی ظرافت دانش اجریی و اداری و قضایی نیازمند منطق قوی در علم حسابرسی، مدیریت و اقتصاد بود. این كارآمدی از طریق كیفیت آموزش ریاضیات، حساب و حسابداری به منشی ها به دست آمده بود. این آموزش بعدها در شكوفایی و پویایی كارها خود را نشان می داد. لازم بود كه مواد اولیه مدیریت شوند، پشتیبانی حمل و نقل تضمین شود، نیروی كار كنترل گردد و زمانی كه برنامه ریزی های بزرگی صورت می گرفت موضوع پرورش دام و زراعت و بسته های غلات مدیریت شوند. در تمامی این موارد رعایا از اختیار كافی برخوردار نبودند. مقامات سیاسی و مذهبی قدرت را به شكل متمركز در دست داشتند و معابد و پادشاهان قادر بودند مسایل را پیش بینی كنند، طرح ها را از لحاظ كمی ارزیابی كنند و از اختلاف ها یا حوادث نتیجه گیری كنند. اما مدیریت سیاست و یا علم حسابرسی پایان كار نبود و تصمیم گیری ها با منطق فنی آمیخته بود اما تصمیم گیری صرفا فنی نبود.
نتیجه گیری
نخستین تمدن حسابدار و مالی نیز به پایان عمر خود رسید. از حدود قرن ۱۲ قبل از میلاد به تدریج الفبای فینیقی ها زبان آرامی كه بعدها مسیح نیز به آن تكلم می كرد، جایگزین خط و زبان میخی شد. حمله پارسیان با هیچ یك از الواح رسمی و روش های حسابداری از بین نبرد. خط آرامی كه با جوهر بر روی چرم یا پاپیروس نوشته می شود، بیشتر مورد علاقه پارسیان قرار گرفت اما حتی زمانی كه اسكندر كبیر امپراطوری پارس را سرنگون ساخت، هنوز تمدن باستانی سومر، گل و خط میخی زنده بود. در تورات در این زمینه می خوانیم: «از آنچه كه می بینی شرم نكن و فرصتی برای گناه كردن ندان. ... حساب هر آنچه كه به دیگری می دهی داشته باش و آن را وزن كن ... هر چه می بخشی و یا می گیری مكتوب كن.»
لوكا پا چیولی Luca Pacioli نیز در اثر خود به نام Lasummade Arithmetica چنین نوشته است: «به دقت هر آنچه كه مالك آن هستی اعم از اموال منقول و غیر منقول را یادداشت كن. یكی پس از دیگری حتی اگر تعداد آنها به هزاران عدد برسد، ویژگی ها و جنس آنها را ذكر كن خواه در بانك گذاشته باشی یا به كسی وام داده باشی. امور مالی و علم حسابداری در سومر آغاز شد یعنی نقطه آغاز سفر دور و درازی كه به عصر حاضر منتهی شده است.»


منبع : خبرگزاری میراث فرهنگی

مطالب مرتبط

از هرات تا فرات


از هرات تا فرات
از رصدخانه خواجه نصیر وزیر ایرانی هلاكو مغول تا دامنه های سرسبز سهند را جستجو كردیم. اوحدی مراغه ای در باغ موزه ای آرامیده بود و جام جم را زمزمه می كرد:
دردسری می دهیم باد صبا را
تا برساند به دوست قصه ها را
آن سوتر، سده ها طی شده بود، آشوزرتشت در پرستشگاه مهرش، با آئین لطیفی، زمزمه صلح و محبت سر داد و این طرف، گنبدهای مدور و سرخ و كبود، سر به آسمان می سائیدند. گشتیم، چرخیدیم و در زیر باران، آن رحمت الهی به صدای نیایش درختان گوش سپردیم. گذشته پر افتخارمان را مرور كردیم و برگ برگ تاریخ را ورق زدیم تا رسیدیم، رسیدیم به این نقطه، به حال، به زمانی كه در آن هستیم و به آینده ای كه برای فرزندانمان بر جای خواهیم گذاشت.
به راستی، افتخار و زیبایی برای آنها باقی خواهد ماند؟
در شمال غربی ایران، آن جا كه در غرب، دریاچه ارومیه، از شرق، دشت هشترود و از جنوب جلگه میاندوآب، محدوده ای را تعیین می كنند، باغ _ شهر زیبایی با آب و هوای معتدل قرار دارد كه ما را بر آن می دارد كه فاصله ۶۰۷ كیلومتری از تهران را برای دیدن آن طی كنیم.
مراغه، یكی از شهرهای تاریخی و قدیمی ایران در منطقه آذربایجان شرقی است، شهری كه تاریخ واقعی بنای آن روشن نیست اما با استناد به دلایل و شواهد موجود، می توان قدمت آن را به قبل از میلاد مسیح، نسبت داد.
به نوشته دیاكونف در سال ۷۱۵ قبل از میلاد، ناحیه كنونی مراغه جز سرزمین دولت ماننا بوده و ایالت اوئیشویش نامیده می شده است.
بطلمیوس در قبل از میلاد مسیح، این شهر را جزء اقلیم چهارم از اقالیم هفت گانه ربع مسكون شمرده و دریاچه ارومیه را به دلیل واقع شدن در كرانه غربی مراغه، مارگیانه، خوانده است.
مارك آنتوان در سال ۳۶ قبل از میلاد، از این مكان، به نام فرائه تا، یاد كرده است و البته به اعتقاد احمد كسروی و پاره ای از مورخین، نام مراغه بی گمان از همان مآراوا یا مادآوا، به معنای جایگاه ماد، گرفته شده است.
به هر حال، علی رغم آنكه تاریخ این باغ _ شهر زیبا در قبل از اسلام در هاله ای از ابهام قرار دارد، ولی در دوران پس از اسلام، تاریخی روشن تر و اطلاعات بیشتری از حوادث آن در دسترس است. آن گونه كه از ورق زدن صفحات تاریخ بدست آمده، مراغه در دوران سلجوقیان، شهری مهم، آباد و از مراكز علمی خاص بوده است كه در دوره ایلخانیان به اوج شهرت رسیده و پس از انتخاب به عنوان پایتخت توسط هلاكوخان، پله های ترقی و آبادانی بیشتری را طی می كند تا جایی كه مراكز علمی مشهور، رصدخانه و بزرگترین كتابخانه ها را از آن خود می سازد.
مراغه با آن تاریخ پر افت و خیزی كه داشته، در زمان حال نیز، دارای پتانسیل های قوی از لحاظ قطب های صنعتی، فرهنگی و بویژه گردشگری است.
این شهر، هم اكنون در هسته مركزی خود بافت قدیمی ارزشمندی را داراست. وجود یكصد ابنیه تاریخی، در كنار دامنه های سرسبز سهند و آن اكوسیستم زیبا و بكرش، قطعا این شهر ۲۳۰ هزار نفری را به یك اكوموزه باغ _ شهر تبدیل كرده است، باغ _ شهری كه با دارا بودن عناصر كامل منشور توسعه پایدار _ تاریخ، طبیعت و انسان _ قطعا می تواند، منبع درآمد ارزی مطمئنی برای ما باشد.
نام مراغه همیشه با نام یكی از مراكز پژوهشی نجومی یعنی رصدخانه خواجه نصیرالدین طوسی همراه است. این مجموعه كه امروزه آثار كمی از آن باقی مانده در ۲ كیلومتری غرب این شهر واقع شده كه طبق نوشته های تاریخی، در سال ۶۵۷ هجری قمری، ساختمان آن به دستور هلاكوخان و به همت خواجه نصیر بنا شده كه ساخت این بنا، ۱۵ سال به طول انجامیده است.
به امر هلاكو، كتب و اسباب و آلات علمی و نجومی بسیار كه از فتح بغداد بدست آمده، در این برج، متمركز شده بود. این بنای عظیم كه قطر آن ۲۲ متر و دارای دیواری به ضخامت ۸۰ سانتی متر و ارتفاع حدودا ۲۵ متر است، تا سال ۷۰۳ هجری قمری، آباد بوده، لیكن بر اثر بی توجهی حكام و زمین لرزه های سخت، به ویرانی رفته است.
قطعا این بنا، تنها یك مركز رصد ستارگان و نجوم نبوده، چرا كه شواهد تاریخی بیان می دارد كه عظیم ترین كتابخانه جهان با ۴۰۰ هزار جلد كتاب در كنار یك مركز آموزشی جهت آموزش علومی همچون نجوم، ریاضیات و فیزیك و همچنین سرای استادان _ كه مجموعه واحدهای یافته شده در سطح تپه رصدخانه مراغه، ۱۷ واحد را نشان می دهد _ قطعا یك مركز دانشگاهی و علمی معتبر در زمان خود بوده است.
آن سوتر، در ضلع جنوب غربی شهر، یكی از قدیمی ترین بناهای تاریخی، واقع شده است، بنایی كه جزء اولین بناهایی است كه در تزئینات آن تلفیق آجر و كاشی خودنمایی می كند و آغازگر سبك رازی به شمار می رود.
نام بانی گنبد سرخ و تاریخ احداث آن را می توان از كتیبه جبهه شمالی و نام سازنده آن را از كتیبه غربی دید. طبق آنچه این كتیبه ها بیان می دارد، بنای گنبد سرخ در سال ۵۴۲ هجری به دستور عبدالعزیز بن محمود سعد یدیمریس آذربایجان و بوسیله بنی بكر محمدبن بندان بن المحسن معمار ساخته شده است. این گنبد مربع شكل، متشكل از سردابه و اتاق اصلی است كه بر روی سكوی سنگی قرار دارد و بوسیله ۷ ردیف پله، می توان به آن دسترسی یافت. ۵پله در جلوی سكو واقع شده و پله ۶ و ۷ جز آستانه درگاه محسوب می شوند. دخمه یا سردابه در میان سكو واقع شده كه از جبهه شرقی می توان به آن راه یافت.
سقف سردابه بر روی دیوارهای جانبی و ستون مربع شكلی كه در وسط دخمه قرار دارد، استوار شده است. ورودی گنبد سرخ كه به سوی شمال باز می شود و شامل درگاه بلند و زیبایی است كه آجركاری پر نقش و نگار ظریفی همراه با كاشی های فیروزه ای كه در آن زمان در معماری سلجوقی متداول گشته بود، زینت یافته است. اطراف این آجركاری را كتیبه ای به خط كوفی احاطه نموده كه متن آن بیانگر نام بانی این گنبد است مجموعه تزئینات معلقی و آجركاری و كتیبه ها و نقش و نگارهای گوناگون جلوه خاص به بنا بخشیده است.
آرامگاهی كه امروز تحت نام گنبد سرخ شناخته شده، طرحی پیچیده و دقیق، با تناسب و موزون است كه خود به منزله شاهكاری از هنر معماری است.
به محدوده مركزی شهر كه وارد می شویم، دو برج زیبای تاریخی در حریم كاملا شهری _ كه البته با اعتبارات بخش خصوصی و به همت شهرداری مراغه در حال آزادسازی حریم آن هستند _ به فاصله ده متری از یكدیگر واقع شده اند. برج شمالی، معروف به برج مدور كه طبق كتیبه كوفی بالای سر در آن در ماه رجب سال ۵۶۳ هجری قمری ساخته شده و دومین فرار از قبرهای ۵ گانه این شهر است، نیز مانند سایر گنبدهای مراغه در دو طبقه بنا شده است.
سردابه و اتاق فوقانی كه گویا طبقه زیرین آن، محل دفن اشخاص بوده، اما امروزه چیزی از آن باقی نمانده است. سر در ورودی برج مدور مانند گنبد سرخ دارای قاب و طاقی هلالی شكل است كه درگاه را احاطه نموده و در بالای آن و هم چنین زیر طاق هلالی كتیبه ای به خط كوفی با نقش های پیچیده از آجر و كاشی های فیروزه ای به چشم می خورد. تزئینات كاشی و نقوش كه در بندكش بین آجرها به صورت مهره هایی با نقش الله و نقوش هندسی به كار رفته همه و هم امتیاز خاصی به این بنا داده اند.
در نقطه مخالف، در شمال غربی شهر مراغه، در كنار رود صافی چای، یكی از بناهای زیبای ساخته شده در قرن هشتم در زمان سلطنت ابوسعید بهادرخان، پادشاه ایلخانی، خودنمایی می كند.
وجه تسمیه بنابر اساس آن چه كه از متون تاریخی برمی آید، چنین است كه عارفی به نام نظام الدین احمدبن حسین الغفاری در زمان فرمانروایی سلطان یعقوب بن حسن آق قویونلو، هنگام مراجعت از حج، عمارتی در نزدیكی این بنا احداث و املاك و باغی جهت مصارف آن وقف نمود. به همین جهت این عمارت و بناهای وابسته در كنار برج مزبور، به نام غفاریه اشتهار یافته است. با توجه به وجود سه علامت چوب چوگان پشت به هم در پنجره های كاذب طاق نماهای اطراف بنا كه احتمالا آرم خانوادگی امیر شمس الدین قره سنقرالچر كسی منصوری از امرای ممالك مصر باشد كه در سال ۷۲۸ هجری قمری، حكمران مراغه بوده است.
به آرامگاه اوحدی هم سری زدیم. مقبره ای در میان باغی سرسبز با بنای یادبودی از سنگ و سیمان كه بر جلوه و صفای محوطه افزوده بود. ركن الدین ابوالحسن مراغی مشهور به اوحدی مراغه ای، عارف و شاعر پارسی گوی صاحب مثنوی معروف جام جم است.
در جوار این آرامگاه، در خیابان دانشسرای مراغه، موزه ای در سال ۱۳۶۴ شمسی بنا شده است.
این موزه به علت این كه، شهر مراغه در دوره ایلخانیان مقر حكومتی بوده است، عنوان موزه تخصصی ایلخانی را به خود اختصاص داده است. موزه مراغه، به منظور معرفی تاریخ هرات تا فرات با تمركز و انتقال صدها اثر برجسته و گردآوری مجموعه ای نسبتا كامل از انواع سفال، كاشی، سكه، فلز، شیشه و... به عنوان منبع مطالعاتی و پژوهشی در اختیار محققان و بازدیدكنندگان قرار گرفته است.
مسجد ملارستم هم در قسمت جنوبی خیابان اوحدی در محل میدان ملارستم قرار دارد. در ضلع شمالی مسجد دو در ورودی با سردری بلند واقع شده كه در حاشیه سر در از گچبری های شبكه ای و تزئینات هندسی ستاره ای شكل استفاده شده و كتیبه سنگ مرمری به چشم می خورد.
البته تصور می رود كه این مسجد از نخستین بناهای دوران شاه طهماسب یعنی مربوط به اواسط قرن دهم باشد كه دارای ۳۵ ستون كه در پنج ردیف قرار گرفته و تزئینات دلپذیری بر روی سر ستون ها وزیر سقف انجام یافته است. روی صندوقه تیرهای حمال و سرستون ها تزئینات نقاشی غنی و پركاری صورت گرفته است.
طبقه فوقانی، در اصل تالاری ۶ ستونه است كه راه پله ورودی به آن از سمت حیاط خلوت تعبیر شده است. از عجایب این بنا، وجود ستونی حداقل ۳ متری از مرمر خالص است كه بصورت یكپارچه تراش خورده و در همین قسمت بالكن مسجد قرار گرفته است. البته به گفته متولیان مسجد ملارستم، این ستون، از بقایای كلسیایی است كه زمانی قبل از مسجد، در این محل بنا شده بوده است.
مجموعه تاریخی نیایشگاه مهری (معبد مهر) و امامزاده معصوم در جنوب گورستان تاریخی روستای بزرگ و سرسبز و رجوی، در ۶ كیلومتری جنوب شرقی مراغه قرار دارد. هر چند گورستان مزبور با سنگ قبرهای مجاری شده، می تواند خود یك مجموعه زیبا و دیدنی به حساب آید، لیكن معروفیت این محل، بیشتر به سبب وجود بنای غار مانندی است كه زیارتگاه مردم محل به شمار می رفته است.
معبد مهر، نیایشگاه مهرپرستان بوده، آیینی كه پرستش خورشید از اجزای اصلی آن به شمار می رفته آنقدر نفوذ داشته كه از ایران به اروپای غربی هم رخنه كرده بوده است. برطبق اسناد موجود، بنای آن در زمان ساسانیان و اشكانیان و صرفا برای برگزاری مراسم خاص مهرپرستان پایه گذاری شده است. اما در دوره اسلامی این محل به مسجد و مقبره ملامعصوم از علمای معروف مراغه در قرن سیزدهم هجری قمری تبدیل گشته است.
البته باید گفت كه در كمال تأسف، به دلیل اینكه به گفته شهردار مراغه این محل جزء حریم شهرداری نیست و به دلیل كم توجهی و بی توجهی مسئولان میراث فرهنگی، این بنا، جدا از اینكه، تمامی كتیبه های آن به سرقت رفته، به محلی برای تخلیه زباله، تبدیل شده است!
كوه سهند و دامنه های آن در كنار باغات و مراتع زیبا و همچنین وجود منطقه فسیلی و سد خاكی علویان، از مشخصه های اصلی اكوسیستم مراغه است كه در صورت برنامه ریزی صحیح و ساماندهی این جاذبه های دل انگیز، می تواند قطب اكوتوریسمی قابل توجهی برای جذب گردشگر باشد.
منطقه فسیلی هم كه ارزش خاص خود را دارد. منطقه مراغه و گذرگاه سهند، به عنوان گذرگاه پستانداران اروپا به آسیا بوده است و گله های عظیم پستانداران این منطقه بر اثر تصاعد گازهای آتشفشان سهند، به طور دسته جمعی نابود شده اند كه هم اكنون بقایا و فسیل های فیل ها، اسب ها، زرافه ها و گوشتخواران از روی جمجمه، فك دندان و تزئینات سطح دندانها، قابل شناسایی است.
كاوش های علمی هم برای یافتن فسیل دایناسورهای هفت میلیون ساله در این منطقه فسیلی، پس از سالیان دراز، مجددا آغاز شده است. گفتنی است كه منطقه فسیلی مراغه، از غنی ترین مناطق فسیلی است كه شهرت جهانی دارد كه طی كاوش های پیش از انقلاب، بقایای فسیل دایناسورها و ماموت ها به تعداد حدود ۲۵۰۰ نمونه از كشور خارج و در موزه های اروپا و آمریكا به نمایش گذاشته شده است.


وبگردی
سیف و بازی تکراری غیر مجازها !
سیف و بازی تکراری غیر مجازها ! - حرفهای تکرای بانک مرکزی در مورد صرافی ها و موسسات مالی غیر مجاز با یک جستجوی ساده در اینترنت.
مصاحبه دختری که با ریش به «آزادی» رفت با یورونیوز
مصاحبه دختری که با ریش به «آزادی» رفت با یورونیوز - فیلم - زهرا خوش نواز در گفتوگو با یورونیوز از مراحلی که برای آماده سازی ظاهرش طی کرد تا با چهره‌ای متفاوت وارد استادیوم شود گفت. او می‌گوید: «زمانی که از تونل گذر کردم و وارد ورزشگاه شدم و چشمانم به چمن ورزشگاه افتاد گریه‌ام گرفت.»
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش - باز هم زیر گرفتن ماموران امنیتی و نیروی انتظامی توسط یک ماشین دیگر سواری توسط اراذل خیابان گلستان هفتم
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران - کی از دراویش گنابادی با اتوبوس به مردم و مأموران پلیس در خیابان پاسداران تهران / گفته میشود تعداد شهدای ناجا در حمله آشوبگران فرقه ضاله گنابادی و حامیان نورعلی تابنده به ۴ تن رسیده است.
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای - به دنبال سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ویدیو لحظه مواجه خانواده های جانباختگان را با وزیر مشاهده می کنید.
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو - تصاویری دردناک از حمله مرد موتور سوار با چاقو به یک مرد راننده در حضور همسر و فرزندش در شهرستان داراب استان فارس را در ویدئوی زیر می بینید. به نظر میرسد این اتفاق در پی جرو بحثی بر سر پارک کردن وسایل نقلیه روی داده است!
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟ - آنچه مشخص است جمهوری اسلامی ایران باید تصمیم مشخص و درستی درباره سیاست عدم رویارویی با ورزشکاران رژیم صهیونیستی بگیرد. دیگر نمی‌توان با این روش تعقیب و گریزی با این مسئله برخورد کرد. دیگر نمی‌توان ورزشکاران را از مقابله با کشتی‌گیران اسرائیلی باز داشت و در برابر رسانه‌های جهانی گفت به خاطر مصدومیت در میدان حاضر نمی‌شویم و در داخل جشن بگیریم که ما عزت‌مان را حفظ کردیم و...
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
    با مراقبت تعادلی از بالا و پایین صحنه‌های زندگی خود را مستند کنید
    تقریبا بین همه علاقه مندان به شناخت دنیای آینده یک تفاهم ضمنی یا صریح وجود دارد مبنی بر اینکه فنآوری‌های پیشرفته تر، ارزان تر و ریزتر مفهوم حریم خصوصی را به شدت تهدید خواهند …