شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷ / Saturday, 23 February, 2019

کورک


کورک
به فارسی در كتب طب سنتی « كبر » ، « كورك » ، « كورز » ، « كورزه » ، « كور » و به عربی « كبار » و به سریانی « قبار » نام بدره میشود . به فرانسوی Caprier و Caprier و به انگلیسی Caper bush گفته می شود . درختچه پرشاخه است از خانواده Capparidaceae نام علیم ان Capparis spinosa L می باشد .
غنچه های این درختچه ها را كه ترشی می اندازند و خورده می شود نی « كورز » - « كورك » - « كبر » و به فرانسه Capre می نامند . واریته ای از این گیاه با نام علمی Capparis spinosa var canescens cosson . كه مترادف ان C . herbacca Willd می باشد میوه ان به فارسی به نام « خیار كبر » و « خیار شنگ » معروف می باشد.
● مشخصات
كورك درختچه ای است با شاخه های پوشیده از كرك ، برگهای بزرگ متقابل با كناره صاف ، بیضی ، دراز ، نوك تیز ، به رنگ سبز روشن ، در بن برگ دو زایده كوچك خار ، گلهای ان سفید و دارای چهار قسمت است. گلها درشت و در حدود ۶۰ سانتی متر بلندی هر گل است.
این گیاه بومی مناطق گرمسیر اسیا می باشد. در هندوستان می روید و درایراان نیز در دامنه های كم ارتفاع البرز ، هرزویل و در شیراز و بلوچستان در اراضی مرطوب و لم یزرع می روید. نام محلی ان در فارس كورك می باشد. فلورا ایرانیكا گرونه هایی را كه در ایران می رویند واریته هایی از گونه C.spivosa می داند. تكثیر این درختچه از طریق قلمه است . طول متوسط قلمه در حدود ۲۵ سانتی متر كه درحدود ۳ – ۲ سانتی متر ان را قسمت چوبی تشكیل میدهد و پس از تولید ریشه ان را به محل اصلی منتقل می نماید.
یك درختچه كورك ممكن است تا سی سال عمر كند و اگر منظور استفاده از جوانه و غنچه های ان برای ترشی باشد همه ساله پس ازبرداشت انهامیتوان از برگ و سرشاخه های ان به عنوان علوفه گوسفند وبز استفاده كرد ولی در مواردی كهاستفاده گیاه از نظر طبی باشد از میوه و ریشه و پوست ان استفاده می شود.
واریته ای كهخیار شنگ است در شمال ایران در دامنه های البرز ، جاده فیروزكوه ، مازندران ، در اطراف تهران در كرج و اراضی ناكاشت ، در اذربایجان در مرند، خوی در غرب در تفرش ، نهاوند و، ارا ك ، گلپایگان ، كرمانشاه در كوه پرو و در جنوب در اطراف ابادان و مناطق مرزی ایران و عراق و در گوتوند وشوش می روید.
خیار شنگ یا خیار كبر كمی از میوه بلوط بزرگتر و در ابعاد یك خیار كوچك است . ابتدا رنگ ان مانند خیار سبز روشن است ولی پس از رسیدن مغز ان سرخ رنگ و تخم ان زرد و با رطوبت و طعم ان كمی شیرین و كمی تلخ و گگس و هر قدر بیشتر رسیده باشد تلخی و گسی ان كمتر و شیرینی ان بیشتر اتس.
ریشه ان سفید ، بزرگ ، طولانی و پوست ان ضخیم و اغلب بعد از خشك شدن از مغز چوبی ان جدا شده طعم ان تلخ است . غنچه های نارس گل ان را در اب نمك انداخته و تلخی ان را می گیرند و بعدا در سركه ترشی می اندازند كه خیلی لذیذ است.
● تركیبات شیمیایی
از نطر تركیبات و مواد عامله غنچه های نارس گل ان شامل گلوكوزید روتین است و درحدود ۴ درصد نیز پنتوزان دارد ( بر مبنای وزن خشك ) و به علاوه دارای روتیك اسید و پكتیك اسید و یك ماده فرار قی اور و ساپوین است درتخم ان در حدود ۳۵ درصد روغن وجود دارد.
● خواص- كاربرد
كوك طبق نظر حكمای طب سنتی از نظر طبیعت گرم و خشك است وارقامی از ان كه در مناطق گرمسیر می روید خیلی خشك می باشد. بین تمام اعضای ان كه گرم و خشك می باشند فقط میوه ان گرم وتر است وریشه و پوست ریشه ان از سایر قسمتها بیشتر گرم و خشك و از نظر خواص قوی تر است. از نظر خواص معتقدند كه بازكننده گرفتگی های كبد و طحال است و لطیف كنندهو محلل گازهاو بادها بوده و اخلاط لزجه و سودا را قطع می كند.
جویدن پوست درختجه ان رطوبتهای دماغ را جذب می نماید و درد دندان را تسكین میدهد واگر پوست یا تخم ان را در سركه بجوشانند و ان سركه را مضمضه كنند درد دندان را تسكین میدهدد و گرفتگی های دماغی را باز میكند و پاك كننده دماغ استو اگر با داروها یخوشبو مانند سنبل الطیب و اسطو خودوس خورده شود بلغم سینه را تحلیل بده و خارج میسازد و مسكن دردهای سینه است. اگر در نمك پرورده شود برای سینه تنگی نافع است و اگر دم كرده ان غرغره شود بلغم را از جهاز تنفسی دفع می كند. خوردن دم كرده ان مقوی احشاو الات داخل شكم و باز كننده گرفتگی های كبد و طحال و مسهل خوبی برای اخلاط و مدر موثری برای تلخی سودا میباشد. درعین حال ضد كرم روده هاست.
ترشح ادرار و حیض را زیاد میكندو برای باز شدن قاعدگی در موارد قطع ان در زنان جوا ن موثر است. نیروی جنسی را افزایش میدهد و اگر نم ك سود ان قبل از طعام خورده شود ملین است. بهترین دارو برای طحال می باشد خصوصا اگر با عسل و سركه پرورده شده باشد . اغلب پس از خوردن ان مانند مسهلو مدر عمل كرده و مواد غلیظ و سوداوی از طحال خارج میشود و پس از ان ارامش ایجاد می شود اگر با فلفل و سداب خوردهشود برای باز كردن گرتفگی های كبد سرد خوب است و اگر برگ ان خورده شود اقسام كرم معده و روده را كشته و خارج می سارزد. ضماد ان با ارد جو و سركه ورم طحال را تحلیل می برد و ترشح ادرار و حیض را افزایش میدهد. ضماد پوست تازه و ریشه و همچنین ضماد برگ خشك كوبیده ان برای جراحتهای بد خیم و خشك كردن انها خوب است. دردهای مفاصل و سیاتیك و نقرس و درد لگن خاصره را تسكین می دهدو برای تحلیل تورم غده مفید است.
غنه ان قبل از شكفتن گرم و خشك استو در جمیع خواص مانند ریشه ان وكمی ضعیفتر است و ترشی سركه ان لذیذ و اشتها اور ومفید برای طحال و باز كننده گرفتگی های كبد و طحال است.
میوه یاخیار كبر گرم وتر است.و تخم ان خیلی گرم و خشك است وساق و برگ ان كمی گرم و خشك و ضعیفتر از غنچه ان است .مقدار خوراكان تا ۳۲ گرم كه با سركه عسل و شكر خوردهشود و مقدار خوراك از ریشه ان تا ۱۲ گرم و در دم كرده ها تا ۲۸ گرم است . برای گرم مزاجان مضر است از این نظر گرم مزاجان باید با سكنجبین بخورند برای مثانه مضر است و از این نظر باید با انیسون و اسطو خودوس خورده شود برای كبد مضر است و از این نظر باید با عسل خورده شود.
در طب سنتی هندوستان از پوست ریشه كبر به عنوان تونیك، مدر ، نرم كننده سینه ، ضد كرم ، قاعده اور و مسكن درداستفاده می شود و در موارد روماتیسم ، فلج و طحال بزرگ شده و غده های توبركولی تجویز میشود . از برگهای له شده ان ضمادی درست می كنند و برای تسكین درد نقرس به كار می برند.

استاد میر حیدر

منبع : موسسه اطلاع‌رسانی طعام اسرار

مطالب مرتبط

هندوانه Watermelon

هندوانه Watermelon
گل‌های آن كوچك و زردرنگ است. میوه آن رگدار یا دراز، پوست آن سبز رنگ و داخل آن قرمز می‌باشد‌. تخمه هندوانه بر حسب انواع مختلف آن ممكن است سیاه‌، قرمز‌، سفید و یا زرد باشد‌.

تركیبات شیمیائی:
هندوانه دارای اسید آمینه‌ای به‌نام سیترولین و موادی به‌نام كاروتن و لیكوپن و نوعی قند به‌نام مانیتول می‌باشد.

در صد گرم هندوانه مواد زیر موجود است:
آب ۹۲ گرم
پروتئین ۰/۵ گرم
مواد چربی ۰/۲ گرم
نشاسته ۶ گرم
كلسیم ۰/۷ میلی گرم
فسفر ۱۰ میلی گرم
آهن ۰/۵ میلی گرم
سدیم ۱ گرم
پتاسیم ۱۰۰ میلی گرم
ویتامین آ ۶۰۰ میلی گرم
ویتامین ب ۱ ۰/۰۳ میلی گرم
ویتامین ب ۲ ۰/۳ میلی گرم
ویتامین ب ۳ ۰/۲ میلی گرم
ویتامین ث ۸ میلی گرم

تخم هندوانه دارای حدود ۳۰ درصد روغن است كه از نظر خواص شیمیائی مانند روغن بادام می‌باشد‌.
خواص داروئی:
هندوانه از نظر طب قدیم ایران سرد و تر است. گرما را برطرف می‌كند و بهترین میوه تابستان است.
۱) هندوانه مدر است و به پائین آوردن فشار خون كمك می‌كند.
۲) هندوانه معده را تقویت می‌كند.
۳) پوست سفید داخل هندوانه برای زخم گلو و دهان بسیار مؤثر است.
۴) مغز تخمه هندوانه كرم‌های معده و روده را از بین می‌برد.
۵) هندوانه برای ورم مثانه مفید است.
۶) هندوانه بدن را تازه شاداب می‌كند.
۷) هندوانه برای اشخاص گرم مزاج بسیار خوب است.
۸) آب هندوانه مخلوط با سكنجبین علاج‌كننده یرقان و دفع كننده سنگ كلیه است.
۹) برای خنك كردن بدن در روزهای گرم تابستان هندوانه را با شكر بخورید.
۱۰) برای برطرف كردن تب و اخلاط بدن هندوانه را با شیر خشت بخورید.
۱۱) برای رفع خارش بدن هندوانه را با تمبر هندی بخورید.
۱۲) هندوانه را باید همیشه بین دو غذا خورد یعنی تقریباً سه ساعت بعد از غذا و یك‌ساعت قبل از غذا. زیرا اگر بلافاصله بعد از غذا خورده شود در هضم غذا اختلال ایجاد می‌كند همچنین نباید آن را با میوه‌های دیگر مخلوط كرد زیرا تولید نفخ شكم می‌كند.

مضرات:
هندوانه برای اشخاص سرد مزاج و آنهائی كه دارای معده سرد می‌باشند مناسب نیست‌. این‌گونه اشخاص اگر می‌خواهند هندوانه بخورند باید آن را با شكر، و یا عسل بخورند. همچنین هندوانه در اشخاص سردمزاج باعث درد مفاصل و ضعف جنسی می‌شود.

وبگردی
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی - مدیر مسئول کیهان در حالی مدعی است که سیستم «مکینتاش» بیش از ۴۰ سال است که در کیهان مورد استفاده قرار می‌گیرد که این سیستم اساسا از سال ۱۹۸۴ یعنی ۵ سال پس از انقلاب تولید و نمی‌توانسته است زودتر از این تاریخ در کیهان مورد استفاده قرار گیرد.
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ /  دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ...
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ / دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ... - اخیراً رئیس جمهور حسن روحانی در توضیح علت قاچاق گفته است: علت قاچاق ارزانی است، وقتی جنسی در داخل ارزان است و در خارج گران، خود به خود قاچاق آن به خارج صورت می گیرد. به عنوان مثال چون الان گوشت در عراق گران تر از ایران است، از کشورمان به آنجا قاچاق می شود. درباره قاچاق بنزین نیز همین موضوع مصداق دارد.
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است - مشکل تولید فقط به سطح فناوری مربوط نیست. ما می‌توانیم یک وسیله و کالای باکیفیت بالا را تولید کنیم، ولی با قیمت بسیار گران که خریداری نخواهد داشت. در واقع اگر بتوانیم چنین کالایی را وارد کنیم در مقایسه با تولید آن به شدت به‌صرفه است. ولی در جریان تولید موشک با وضعیت دیگری مواجهیم. اول اینکه موشک را بدون قید و شرط نمی‌فروشند یا برخی کشور‌ها به دلایل امنیتی علاقه ندارند که در تامین نیازشان به این کالا‌ها…
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد - برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شب گذشته با حضور عادل پیغامی اقتصاددان و سیداحسان خاندوزی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.
کپی‌برداری «عین‌به‌عین»
کپی‌برداری «عین‌به‌عین» - انتظار می‌رفت که علیخانی هم در قسمت اول برنامه «عصرجدید» به کپی بودن «عین‌به‌عین» برنامه‌اش و شباهت آن با برنامه مشهور «گات تلنت‌ آمریکایی» اشاره کند و در مقایسه‌ای از ویژگی‌های احتمالاً متفاوت نسخه ایرانی این برنامه بگوید؛ علیخانی اما ترجیح داد در این زمینه حرفی نزند!
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان - مراسم استقبال از رئیس جمهور در سفر به استان هرمزگان.
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی!
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی! - در ویدیویی که در فضای مجازی داغ شده شاهد پخش کیک 40 سالگی جمهوری اسلامی
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.