جمعه ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ / Friday, 29 April, 2016

بررسی سیاست های توسعه گردشگری ایران


بررسی سیاست های توسعه گردشگری ایران● مقدمه:
صنعت گردشگری امروزه در ردیف صنعت های پردرآمد و پاک وکم هزینه دنیا قرار دارد و پیش بینی می‌شود تا سال ۲۰۱۰، ۲۰۰ میلیارد دلار درآمد کشورهای دنیا از این بخش تأمین شود.و در همان سال از هر ۱۵ نفر شاغل در سطح دنیا یک نفر در این بخش فعال باشندز طرفی صنعت گردشگری دنیا ابعاد متنوعی همچون توریسم الکترونیکیe- tourism اکوتوریسم – توریسم درمانی – ورزشی- روستایی – فرهنگی و تاریخی یافته است. با توجه به این وضعیت و با توجه به اینکه ایران طبق آمار سازمان جهانی جهانگردی دارای رتبه پنجم جاذبه‌های طبیعی و رتبه دهم جاذبه‌های باستانی و تاریخی است و همچنین جمعیت جوان روبه گسترش، نرخ بالای بیکاری، لزوم افزایش درآمد ارزی و سرمایه گذاری خارجی توجه بیش از پیش به این بخش می‌تواند زمینه رسیدن به اشتغال کامل، افزایش درآمد ارزی، معرفی تمدن و فرهنگ ایرانی به جهانیان، تعامل گسترده و سازنده با کشورهای دنیا، در هم شکستن مرزهای قومی و اقلیتی، را فراهم کند.
مرجعیت های کلان وجهانی توجه ویژه ای به میراث فرهنگی وگردشگری دارند کنوانسیون جهانی تنوع فرهنگی یونسکو ضمن تاکید بر حفظ میراث فرهنگی برلزوم گسترش گردشگری جهت کسب درامد ملی ازاین راه وشناخت فرهنگ ها وتمدن های جهان توسط همه انسانها تاکید می ورزد.
در این مقاله قصد دارم به بررسی سیاست های توسعه گردشگری ایران در قالب برنامه چهارم توسعه در مسیر رسیدن به اهداف چشم انداز ۲۰ ساله بپردازم.
در ابتدا باید سیاستها و اقدامات اجرایی جهت رسیدن به این چشم انداز را مورد بررسی قرار دهیم که در هر مورد سعی می‌شود به گونه‌ای مشکلات مورد نظر نیز اشاره شوند. سند چشم انداز ۱۴۰۴ اشاره میکند که هدف کشور کسب جایگاه اول اقتصادی در سطح منطقه آسیا جنوبی و غربی با تکیه بر رشد مستمر اقتصادی ارتقاء نسبی درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل است (بند ۶ چشم انداز) با توجه به این بند صنعت گردشگری باید در اولویت های توسعه قرار گیرد. چرا که با وجود ضریب اشتغال زایی بالا در این بخش مطمئناً باعث رشد پرشتاب اقتصاد همراه بهبود توزیع درآمد کشور خواهد بود. همچنین توسعه گردشگری مبتنی بر شرایط فرهنگی و تاریخی کشور باعث تعامل سازنده و موثر با جهان خواهد شد که از اهداف سند چشم انداز ۱۴۰۴ است.
در راستای همین چشم انداز، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری طرح جامع توسعه این بخش راتدوین خواهد کرد که اهداف آن چنین است:با توجه به اینکه ایران در بخش جاذبه های طبیعی و اکوتوریسم رتبه پنجم و در بخش جاذبه های تاریخی و باستانی رتبه دهم دنیا را دارد و بر اساس پیش بینی‌ها در پایان برنامه هفتم توسعه که مصادف با پایان سند چشم انداز ۲۰ ساله کشور است بایستی ایران به سالانه ۲۰ میلیارد دلار درآمد ارزی در سال دست یابد». [۱][۱]
عنوان سند مورد نظر توسعه میراث فرهنگی وگردشگری خواهد بود و دستگاه مسئول ان سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی وگردشگری ودستگاه های همکار وزارت کشور-راه وترابری-صنایع ومعادن- امور خارجه- اموزش پرورش- سازمان محیط زیست -تربیت بدنی وگمرک ایران خواهند بود ودفتر مسئول در سازما ن مدیریت وبرنامه ریزی دفترامورفرهنگ وهنر جوانان وتربیت بدنی است.این اهداف به عنوان اهداف کلی و بلند مدت سند جامع توسعه ملی گردشگری خواهند بود.
در قانون چهارم برنامه توسعه کشور و در فصل هفتم (توسعه فرهنگی) ماده ۱۱۴ اهداف ذیل در بخش میراث فرهنگی و گردشگری در نظر گرفته شده است:
۱) اهتمام ملی در شناسایی، حفاظت، پژوهش، مرمت و احیاء و بهره‌برداری و معرفی میراث فرهنگی کشور
۲) ارتقاء توان گردشگری
۳) تولید ثروت و اشتغال زایی
۴) مبادلات فرهنگی با کشورهای جهان،
و برای رسیدن به این اهداف اقداماتی چون:
۱) ایجاد صندوق احیاء بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی فرهنگی کشور
۲) شناسایی و مستند سازی آثار تاریخی و فرهنگی
۳) شناسایی و حمایت از میراث فرهنگی حوزه فرهنگی ایران در کشورهای همسایه
۴) تکمیل نظام جامع آماری گردشگری با نظارت و هدایت مرکز آمار ایران
۵) ایجاد مراکز حفظ و آثار فرهنگ ایلی در شهرستانها و استانهای کشور از قبیل دهکده‌های توریستی، موزه و نمایشگاه.
همچنین جهت ارزیابی اقدامات صورت گرفته در این برنامه شاخص‌های ذیر در نظر گرفته شده است:
ـ گردشگران داخلی و خارجی (تعداد)
ـ میزان درآمد ارزی ناشی از گردشگری (ریال)
ـ نظارت بر کیفیت تأسیسات گردشگری (تعداد)
ـ برگزاری رویدادهای منطقه‌ای، ملی و بین المللی (تعداد)
ـ مجوزهای صادر شده برای فعالیتها و تأسیسات گردشگری (تعداد)
ـ راهنمایان فعال گردشگری (تعداد)
ـ دفاتر فعال خدمات گردشگری (تعداد)
ـ طرحهای اجرایی توسعه گردشگری (تعداد)
ـ اماکن اقامتی، پذیرایی و بین راهی (تعداد)
ـ اعتبارات تخصیص داده شده در زمینه حمایت از ایجاد و تجهیزات مجتمع های خدماتی رفاهی بین راهی، اقامتی و پذیرایی (ریال)
در ادامه بررسی سیاستهای گردشگری به اسناد توسعه بخشی و فرابخشی می‌رسیم در اسناد توسعه فرابخشی اقداماتی مورد نظر است که در زیر خواهد آمد.
۱) ایجاد زیر ساختهای مناسب در کنار قطبهای گردشگری ملی در استانهایی که مزیت نسبی گردشگری دارند.
۲) تبلیغ ایران در شبکه‌های جهانی و چاپ مطالب مختلف در مورد جاذبه‌های ایران در رسانه‌های بین المللی
۳) حمایت از بخش خصوصی برای ایجاد مناطق نمونه گردشگری
۴) تدوین موضوعات درسی ویژه توسط وزارت آموزش و پرورش در ارتباط با میراث فرهنگی و گردشگری
۵) از بین بردن انحصار ایران ایر در پروازهای داخلی و بین المللی و ایجاد بستر مناسب برای ورود شرکتهای هواپیمایی داخلی و خارجی توسط وزارت راه.
در همین اسناد به یکی از مشکلات و تنگناها اشاره شده است:
الف) عدم ساماندهی جاذبه‌ها و امکانات گردشگری
ب) ضعف مدیریت خدمات گردشگری
ج) کیفیت پایین خدمات عمومی
د) وجود تبلیغات منفی در خارج از کشور
در بخش میراث فرهنگی وگردشگری نیز اقداماتی مورد نظر است از جمله:
۱ ) توسعه زیر ساختهای مرتبط با گردشگری
۲) گسترش سطح کاوش، حفاظت فنی و فیزیکی مستند سازی وثبت آثار تاریخی و فرهنگی و طبیعی
۳) همگانی کردن حفاظت، مرمت، احیاء و معرفی آثار تاریخی و فرهنگی کشور
۴) گسترش تبلیغات داخلی برای ترویج فرهنگ گردش پذیری
۵) تقویت پایه‌های آماری بخش
۶) ایجاد تنوع در محصولات گردشگری
همه اقدامات گفته شده در بالا توسط بخشهای مختلف سازمان اجرا و مورد نظارت و ارزیابی قرار می‌ گیرند تا اقدامات انجام شده اهداف مورد نظر را محقق سازد.
در همین مسیر در اسناد توسعه استانی بخش ویژهای به میراث فرهنگی وگردشگری اختصاص یافته است.
● جمع بندی ونتیجه گیری:
به طور ویژ هر صنعت و هر بخش از اقتصاد کشور نیازمند یک حوزه تخصصی و اجرایی سازمانی است تا سیاستگذاری‌های منسجمی در آن حوزه تدوین و اجرا کند. اکثر کشورهای فعال در گردشگری، وزارتخانه ای را تحت عناوین گردشگری یا فرهنگ و گردشگری ایجاد کرده‌اند و در این بخش اقدامات مهمی را انجام داده¬اند از حمله ترکیه .
در ایران بعد از انقلاب سازمان متولی میراث فرهنگی و گردشگری، تغییرات گسترده¬ای را داشته است. ابتدا زیر مجموعه وزارت فرهنگ بود که خود آن وزارت خانه نیز تغییراتی داشت و سپس تبدیل به سازمان ایرانگردی و جهانگردی زیر نظر وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی شد و هم اکنون بعد از کش و قوس های فراوان سازمان اخیر ایجاده شده است و از آنجا که مستقیماً زیر نظر رئیس جمهور اداره می‌شود، قدرت اجرایی بیشتری از قبل خواهد داشت. این تغییرات در دو دهه گذشته، تأثیرات منفی در تدوین راهبردها و سیاستهای بلند مدت گردشگری داشته است. بطور مثال طرح جامع گردشگری الکترونیکی با تغییرات اخیر سازمانی با وقفه مواجه شد اما دوباره از سر گرفته شده است. از طرفی صنعت گردشگری با جنبه هایی چون سیاست خارجی و تبلیغات جهانی – ریسک سرمایه گذاری خارجی، ارتباطات، خدمات مسافرتی اقامتی، در ارتباط است که بایستی مورد توجه جدی قرار گیرد.
از جمله مشکلات ایران در مسیر توسعه گردشگری مبهم بودن مرجعیت های تدوین سیاست ها ونوع نگاه مسئولان به این صنعت است از طرفی موانع ساختاری توسعه گردشگری از جمله تبلیغات منفی خارجی و موانع فرهنگی مورد توجه جدی قرار نگرفته اند.
با توجه به این مشکلات، به نظر می‌رسد با توجه به ایجاد و سازمان گسترده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری که از قدرت اجرایی بالایی برخوردار است می توان امیدوار بود صنعت گردشگری حداقل در مرحله تدوین سیاستها قوی‌تر عمل کند.

یحیی کمالی
منابع و مأخذ
۱- وحید مجید، سیاستگذاری عمومی، نشر میزان ۱۳۸۳
۲- ناطقی، فریدون، مجموعه قوانین ایران گردی و جهانگردی، وزارت ارشاد ۱۳۷۸
۳- روزنامه ابرار اقتصادی
۴- سایت سازمان میراث فرهنگی گردشگری
۵- سند چشم انداز ۲۰ ساله ایران
۶-قانون برنامه چهارم توسعه کشور
۷- اسناد توسعه بخشی، فرابخشی و استانی
۸- لایحه بودجه سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی وگردشگری۱۳۶۵
۹- گزارش اقتصادی بانک مرکزی ۱۳۸۰- ۱۳۷۹

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
تصاویر امضا , جنگ هوشمند , رقابتهای آسیایی , داستان قرآن , فرهنگسازی , پارک پلیس , رویا طباطبایی , پاکسازی اندروید , رشته کوهنوردی , پیست رو , داروی تقلبی , فان خال , نایب قهرمان المپیک , پرخاشگری , مداخله نظامی در سوریه , شانه به سر , بمپور , خانه های زمستانی , خبرنگار غربی , کوسه استراحت کننده , تبلیغ علنی , کیم جونگ , تغییرات دما , میثم بائو , مدیران فناوری , پناهجویان در یونان , صنایع شیمی , آخرین، , حجت قاسم زاده اصل , بازی مترو , فوتبالم , ساکنان نوار غزه , خرید سکه , گواهینامه همکاری , اقاله در لغت , دیابت، , گیاه قرانی , قطب درمانی , شکستن سر , دهه مغفرت , کشف قیمت , کودک دبستانی , اکبر ریاحی , همسفر , تشکیل خانواده , سفرای کشورهای عضو 1+5 , خط اهن , سونامی داعش , دویدن با شب , همزاد ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
آتروفی عضلات , جامه‌دران , پیچیدگی و انعطاف‌پذیری نیازهای انسانی , رشته ساخت و تولید - ادامه(۲) , خبرگزاری لهستان (PAP) , دردا که وصل یار به جز یک نفس نبود , کشاورزی و کوچ , جشن كوسه ناقلدی (ناقیلی) - جشن سده، استان مركزی , منم این بی تو که پروای تماشا دارم , عضویت در پیمان‌ها و سازمان‌های اقتصادی بین‌المللی و منطقه‌ای , قوه‌ مجریه , گ.و. پابست و واقعگرائی ”خیابانی“ , در سر و سرای خود نگذاشتم الاالله , غار اسپهبد خورشید، سوادكوه , سخن چون بسر برد شاه زمین , یافتن راه صواب , مجسمهٔ خروس طلائی , نگارا، یاد می‌داری که یاد ما نمی‌کردی؟ , در قناعت و صبر گوید , همان شاه شنگل دلی پر ز درد ,

برخی منابع مهم خبری
vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , karmandnews.ir کارمند , musicerooz.ir موسیقی روز , 9day.ir 9 دی , e-estekhdam.com ای استخدام , ebrat.ir عبرت , bankvarzesh.com بانک ورزش , khademnews.com خادم , tarafdari.ir طرفداری , tabnak.ir تابناک , tik.ir تیک , goftarnews.ir گفتار نیوز , banoo1.com بانو , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , kojaro.com کجارو , bimehnews.ir بیمه , bina.ir بینا , ayaronline.ir عیار آنلاین , parstourism.ir پارس توریسم , setarehnews.ir ستاره‌ها , kayhan.ir روزنامه کیهان , faradeed.ir فرادید , mehrnews.com خبرگزاری مهر , absarnews.com ابصار , sedayiran.com صدای ایران , irdiplomatic.com ایران دیپلماتیک , bukharamag.com بخارا , fa.alalam.ir العالم , ofoghnews.ir افق نیوز , banifilm.ir روزنامه بانی فیلم ,

وبگردی
یک ایرانی برنده جایزه عکاسی سونی / تصاویر - اصغر خمسه، عکاس ایرانی با مجموعه «آتش نفرت» جایزه معتبر مسابقه عکاسی جهانی سونی در سال ۲۰۱۶ را به دست آورد. عنوان «عکاس سال» و جایزه جهانی سونی به ارزش ۲۵ هزار دلار به خاطر عکس‌هایی از قربانیان اسیدپاشی در ۸ فریم به اصغر خمسه تعلق گرفت.
21 روز شکنجه زجرآور یک زن در مشهد / تصاویر - اعظم زنده است، اعظم بعد از 21 روز شکنجه توسط شوهرش، هنوز زنده است؛ او و دخترانش 21 روز آب و غذا نخوردند، اما هنوز زنده‌اند؛ هدیه و هانیه دختران پنج و هفت ساله او هنوز نفس می‌کشند، اما دیگر هیچوقت از صدای زنگ در خانه خوشحال نمی‌شوند.
محرمانه‌های «صدا و سيما» در «من و تو» - جنابعالی در خصوص آرشیو سازمان و پخش تصاویر محرمانه از شبکه های معاند اظهار نظر کرده بودید که هیچ تصویری از آرشیو خارج نشده است. سوال اینجاست که چرا مدیرکل اسبق آرشیو تا سر حد بازداشت پیش رفت و تنها به دلیل واسطه‌گری شما بازداشت نشد؟
مصاحبه با پدر و مادر متهم به قتل ستایش قریشی - فیلم/ پدر متهم به قتل ستایش: با دست خودم پسرم را تحویل پلیس دادم/ هر چه قانون حکم کند می‌پذیریم
بازی "کلش آف کلنز" در مجلس شورای اسلامی! / عکس - در زیر تصویر یکی از نمایندگان مجلس را در حال بازی کلش آف کلنز مشاهده می‌کنید.
ناگفته‌های خواهر «بابک زنجانی» - نوبهار زنجانی، یکی از خواهران بابک زنجانی در گفت‌وگویی به تشریح روند بازداشت برادرش تا صدور حکم پرونده پرداخت.
احمدی نژاد: کارشان تمومه! / فیلم - در این فیلم احمدی نژاد در پاسخ به این سوال که عده‌ای عکس شهدا را می‌بینند و برعکس عمل می‌کنند این جمله را گفته است؛ فیلم را در زیر ببینید.
فیش حقوق جالب یک مدیر خودروساز ! - این رقم عجیب و سرسام آور در حالی به یکی از معاونین مهدی جمالی مدیرعامل سایپا پرداخت می شود که معلوم نیست محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت از پرداخت چنین رقم سرسام آوری به زیر مجموعه خود خبر دارد یا خیر؟
قوچان نژاد کنار عروس خانم و خواهر بازیگرش / تصاویر - رضا قوچان نژاد سرانجام پس از شایعات زیادی که درباره ازدواجش با خواهر ساره بیات،بازیگر سینما مطرح بود،این وصلت فرخنده را جشن گرفت.
شایعه یک طلاق سینمایی قوت گرفت - به نظر می‌رسد در زندگی شخصی و مشترک بهاره رهنما و پیمان قاسم خانی تغییراتی رخ داده و براساس شایعات از یکدیگر جدا شده‌اند.
ازدواج «محمد رضا گلزار» با «دیا میرزا» ؟! / فیلم - حضور بازیگر مشهور سینمای کشورمان در هندوستان با حاشیه هایی همراه بوده است.
بابک حمیدیان هم ازدواج کرد / تصاویر - خبرهایی مبنی بر ازدواج بابک حمیدیان با مینا ساداتی در فضای مجلازی منتشر شد که هنوز این دوبازیگر به این اخبار واکنشی نشان نداده اند و صحت و سقم این خبر هنوز مشخص نشده است.
مرگ ناگهانی خانم مجری در برنامه زنده / فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار ویدیویی از این ماجرا تأکید کردند که مرگ ناگهانی این مجری اوکراینی همه بینندگان را غافلگیر کرد.
ازدواج یکتا ناصر با یک کارگردان / تصاویر - منوچهر هادی، کارگردان سینما که این روزها فیلم "من سالوادور نیستم" را روی پرده سینما دارد، با انتشار عکسی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام از ازدواج خود با یکتا ناصر، بازیگر سینما و تلویزیون و یکی از بازیگران همین فیلم خبر داد.
جدیدترین تصاویر از حادثه دلخراش اسلامشهر (16+) - حادثه دلخراشی دیروز در اسلامشهر رخ داد که در آن حداقل یک نفر از شهروندان فوت کرد و ۶ نفر دیگر به شدت مجروح شدند.
ماجرای جنجال پاهای برادر روحانی / تصاویر - بتازگی نوع نشستن حسین فریدون در هنگام سخنرانی روحانی به یکی از موضوعات داغ برخی سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است.
حدادعادل و عکسی از نیوشا ضیغمی / تصاویر - سرلیست اصولگرایان تهران که با کسب رتبه 31 در تهران نتوانسته بود به مجلس راه یابد و عرصه را تماما به رقیب باخته بود عکسی از نیوشا ضیغمی با تیتر «من به کاظم جلالی رای می دهم» را به برخی نمایندگان نشان می دهد.
این آدم در میان ماست / + 18 - انجمن حمایت از حیوانات ایران با ارسال نامه‌ای به دادگستری استان گلستان، خواستار محاکمه یک شکارچی غیر مجاز ساکن روستای گونیلی شهرستان کلاله شده که یک قلاده سگ را به روشی بی‌رحمانه شکنجه کرده و سپس کشته است.
عقد محسن تنابنده و همسرش / تصاویر - خواندن خطبه عقد محسن تنابنده و همسرش در دفتر سید محمد خاتمی. محسن تنابنده با انتشار عکس زیر در صفحه اینستاگرامش، این گونه نوشت: طعنه ی خلق و جفای فلک و جور رقیب همه هیچند اگر یار موافق باشد
    پربازدیدها