ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / پنج شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۳ / Thursday, 31 July, 2014
آشنایی با گیاه اشنان و خصوصیات آن

آشنایی با گیاه اشنان و خصوصیات آناشنان درختچه ای است پایا ، چند ساله ، دارای انشعابات فرعی متعدد ، ساقه های ترد ، سفید رنگ و بر روی آن برگ های استوانه ای کم و بیش کشیده و دراز گوشتی و آب دار قرار می گیرند. برگ های متقابل ضخیم که از نوعی کرک های غده ای با راسی که دارای یک سعدل بسیار بزرگ هستند ، پوشیده شده اند . این سلول ها پر از آب و شیره ی واکوئولی غنی از املاح و اسید اگزالیک می باشند.
این پوشش کرکی به هنگام خشکی هوا همانند اندام ذخیره ی آب عمل نموده و بعد از اینکه آب خود را از دست دادند ، خشک و دوباره به صورت آردی شکل و سفید خام ، تمام سطح ساقه و برگ ها را می پوشانند.
گل های اشنان منفرد ، منظم و در هنگام رسیدن میوه در قاعده خشک و کاغذین می شوند . اشنان متعلق به خانواده اسفناجیان (chenpodiaceae) است.
● پراکنش جغرافیایی:
رویشگاه های نسبتاً گسترده اشنان در اکثر شوره زارهای نواحی بیابانی جهان مشاهده می شوند. پراکنش جغرافیایی درختچه در کشورهای حوزه ی خلیج فارس مانند قطر ، بحرین ،کویت و ... و هم چنین بخش وسیعی از اراضی شور بیابان های جنوبی مانند سیستان و بلوچستان ، زاهدان تا نواحی مرکزی ، از جمله یزد ، کرمان ، فارس ، اصفهان ، تهران و سمنان تا نواحی شمال و شمال شرقی ، نظیر دامغان ، شاهرود، سبزوار ، خراسان و حتی حاشیه ی دریاچه ی ارومیه گسترش یافته است. اشنان از جمله گیاهان بارز شوره زارهای کشورمحسوب شده که حتی شوری بالای ۴۰ میلی موس را نیز به راحتی تحمل می کند. این درختچه از لحاظ حفاظت خاک ، مخصوصا در نواحی شور و قلیایی ، نقش تعیین کننده ای ایفا می کند.
در اثر ترسیب ماسه های روان در لابه لای شاخه و برگ های اشنان ، ایجاد تپه های نبکائی (nebeka) شده که شکل گیری این تپه ها عامل بسیار مهمی در ترسیب ماسه های روان و مهار طوفان های شنی می باشد. مراتع اشنان خیز عرصه های بیابانی کشور و به ویژه بیابان های مرکزی کشور ، به عنوان یکی از مراتع بارز اراضی خشک محسوب می شوند.
سر شاخه های گیاه اشنان توسط دام های بزرگ مانند شتر تعلیف شده و به همین دلیل ، مراتع اشنان خیز ، چراگاه بسیار مناسب برای پرورش شتر به شمار می آید. در ریختارهای گیاهی (formations) اشنان، سایر گونه های گیاهی شورپسند مانند : علف شور (salsolasp) ، خارشتر ، جغجغک و anabasissp و گز به عنوان گونه های همراه موجب تنوع زیستی اجتماعات گیاهی اشنان می شوند.
● موارد استفاده ی گیاه:
۱) تعلیف دام : این گیاه از نظر خوشخوراکی ارزش کمی داشته و بیشتر مورد علاقه ی شتر می باشد. بز و گوسفند از اندام های خشک گیاه به مقدار کم مورد استفاده قرار می دهد.
۲) استحصال کلیاب : در اثر سوزاندن ساقه و برگ این گیاه املاح موجود در گیاه به صورت خاکستر یا تخته سنگ بی شکل بای می ماندکه موارد مصرف متعددی دارد.
۳) شستشوی لباس : تهیه ی پودر از شاخه و برگ جهت شستشوی لباس (که در ایام گذشته مرسوم بوده است)
۴) جهت سوخت و تهیه ی زغال: که حدودا در سه دهه گذشته مصرف بالای داشته است.
۵) مصارف دارویی : برطرف کردن آبله مرغان ، ضد عفونی کننده ، جهت بیماری های پوستی مانند سوریازیس ، برص و ... .
● کلیاب محصولی از گیاه اشنان
کلیاب به مواد قلیایی و توده های خاکستر حاصل از سوزاندن اندام های هوای برخی از گیاهان شورپسند مانند اشنان، آنابازیس و تعدادی از گونه های علف شور که به صورت تخته سنگ هایی بی شکل گفته می شود.
کلیاب برگرفته از نام قلیا است . اغلب به رنگ قهوه ای تیره و شبیه به سنگ های آذرین است . چنانچه کلیاب در محل مرطوب قرار گیرد به واسطه جذب آب توسط مواد جاذب رطوبت و مواد قلیایی ، سطح توده خاکستر را پوشش سفید رنگی فرا می گیرد که اصطلاحا کلیاب شورزده گفته می شود. در اثر حل شدن مواد قلیایی در آب ، آب به رنگ سبز ملایم در می آید .
برای استفاده از ترکیبات قلیایی کلیاب در مرکز صنعتی ابتدا توده های بی شکل کلیاب را پودر نموده و بعد درون آب می ریزند تا سطح تماس خاکستر با آب زیادتر شود . مرغوبیت کلیاب به تند و تیز بودن بوی حاصل از تماس چند قطره آب بر روی کلیاب دارد و چنانچه بوی شبیه زرنیخ استشمام شد نشان دهنده مرغوبیت بالای کلیاب است .
به استناد آزمایشات انجام گرفته در زمینه ی تجزیه مواد معدنی کلیاب ، عمده ترکیبات آن شامل کربنات های سدیم و پتاسیم می باشد. هم چنین عناصر موجود در آن شامل: میزان ازت ۳۵درصد ، فسفر ppm ۲ درصد ، پتاس ۲۵/۴ درصد ، کربن ۴ درصد و مواد آلی ۷ درصد گزارش شده است.
براساس تحقیقات انجام شده پیرامون میزان تولید کلیاب به طور متوسط به ازای هر متر مربع تاج پوشش گیاه اشنان ، بسته به نوع بوته و سن گیاه (شادابی و طراوت آن ) معمولا بین ۹۰ تا ۱۸۰ گرم کلیاب استحصال می گردد. به عبارت دیگر در هر هکتار از رویشگاه های اشنان معمولا بین ۲۵ تا ۵۰ کیلو گرم کلیاب استحصال می گردد. این ماده صنعتی ، در مراکز صنعتی از جمله صابون سازی ، سفالگری ، شیشه سازی ، شستشوی نخ های ابریشم و تیزآبی کردن برخی از مواد خشکبار (مانند آلوچه و کشمش) مورد استفاده قرار می گرفته است.
بواسطه وفور مواد شیمیایی ، امروزه کمتر از کلیاب جهت امور صنعتی استفاده می گردد. با این وجود در برخی از مراکز صنعتی بواسطه ی عدم جایگزینی مواد شیمیایی مانند مرکز ابریشم کشی ، هنوز از این ماده استفاده می گردد.
تا دو دهه قبل از پودر شاخه و برگ های اشنان به عنوان ماده پاک کننده جهت شستشوی البسه و پارچه های نخی به طور سنتی استفاده می شده است. بالا بودن هزینه های کارگری جهت پودر کردن کلیاب و حل کردن پودر در آب یکی از موانع اصلی و مهمی به شمار می رود که امروزه کمتر از کلیاب استفاده شود. با این حال هنوز در کارگاه های ابریشم کشی جهت عمل آوری نخ های ابریشم و تمیز کردن کلاف های نخ از پودر خاکستر کلیاب استفاده می شود. در اثر جوشاندن نخ ها در پاتیل های آب جوش حاوی مواد کلیابی، کیفیت رنگ پذیری نخ ها بالا رفته و مرحله تثبیت رنگ در مراحل رنگ رزی براق انجام می گیرد.
● نحوه بهره برداری از گیاه اشنان و تهیه کلیاب :
ابتدا توسط بیل یا داسِ تیز ، شاخه های بوته را از فاصله نزدیک (۱۰-۱۵ سانتی متر) به یقه گیاه مورد هرس قرار می دهند. بدین شکل که شاخه های آب دار و سنگین را با پا یا بیل می خوابانند و به علت ترد بودن شاخه ها می شکند و با بیل قطع می کنند. سپس شاخه های قطع شده را در اطراف بوته جمع آوری می کنند .
سپس به مدت دو روز به حال خود گذاشته تا برگ های آب دار قسمتی از آب خود را از دست بدهد. پس از طی شدن مدت مذکور بوته ها به علت از دست دادن آب خود ، ظاهر چروکیده به خود می گیرند . به وسیله چنگک بوته ها را جمع آوری و کپه می نمایند و با وسایل نقلیه به یک نقطه که معمولا در مرکز بوته های کنده شده است حمل و جهت سوزاندن آماده می کنند. سپس گودالی به عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر و به قطر ۲ تا ۳ متر - بستگی به مقدار و حجم بوته - حفر می نمایند و مقداری از بوته ها ی کنده شده را داخل گودال ریخته و آتش می زنند . بوته ها ی کنده شده به صورت تدریجی بر روی آتش ریخته می شود. در هنگام سوزاندن بوته ها دود سفید رنگ بسیار غلیظی و پیوسته بر فراز منطقه عملیات نمایان است . به طوری که از کیلومترها دود دیده می شود . علت ایجاد دود سفید رنگ و غلیظ این است که بر اثر ریختن مداوم شاخه و برگ ها سوختن ناقص صورت می گیرد. در اثر سوزاندن گیاه تقریباً تمام مواد آلی موجود در گیاه سوخته و تنها مواد معدنی به صورت مایعی سیال به درون گودال جاری می شود و پس از سرد شدن به کلیاب تبدیل می شوند.
تهیه کنندگان : فرزانه فخره – سمانه محمدی
منبع : فصلنامه سیمای پژوهش

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
کشاورزی جنگلداری و شیلات    دامپروری    انواع دام    مرغ    اصول جوجه کشی    انتخاب تخم مرغ جوجه کشی    نطفه داری (Fertility)    عوامل مؤثر در نطفه داری   
بهداشت و سلامت    سلامت    واکسیناسیون    اصول ایمونولوژیک واکسن ها   
شعر و ادب    عطار    دیوان اشعار    غزلیات   
بازار و بازاریابی    مجوزها   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی   
تاریخ ادبیات ایران    وضع سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی ایران از میانهٔ قرن پنجم تا آغاز قرن هفتم هجری    وضع سیاسی و اجتماعی و دینی ایران از آغاز عهد سلجوقی تا انقراض دولت خوارزمشاهی    حکومت ها و سلسله های پادشاهان   
صنعت توریسم    مدیریت و شناخت صنعت جهانگردی و گردشگری    آثار جهانگردی    آثار مثبت جهانگردی    اثر روحی فرهنگی و اجتماعی    جهانگردی پایدار    جهانگردی و رونق صنایع دستی و آداب و رسوم عامیانه    تأثیر متقابل صنعت توریسم و صنایع دستی   
شعر و ادب    مسعود سعد    زندان   
تاریخ ادبیات ایران    وضع سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی ایران از آغاز عهد اسلامی تا پایان قرن سوم هجری    وضع ادبی ایران در سه قرن اول هجری    ادبیات پهلوی    تألیفات پهلوی   


کلمات در حال جستجو
علی دایی    کریمی    فوتبال    جریمه    همسفر    روابط    تجارت    بانک    خرداد    چک    برگشتی    بانک مرکزی    نامه    سردار    سلیمانی    فلسطین    غزه    رییس جمهور    اتریش    ایران    نعمت زاده    انتقاد    دولت    وزیر صنعت   



طرح سناتور تندروی آمریکایی برای پیچیده‌تر کردن لغو تحریم‌های ایران - برداشته شدن همه تحریم‌های شورای امنیت، چندجانبه و ملی مرتبط با مسأله هسته‌ای بر پایه یک برنامه تنظیمی مورد توافق طرفین که یکی از تعهدات تعیین شده برای 5+1 در راه حل نهایی مورد توافق با ایران است. طرحی در سنای آمریکا در مراحل اولیه قرار دارد که لغو تحریم‌های ایران در یک توافق احتمالی هسته‌ای را پیچیده‌تر خواهد کرد.
استقلال- راه‌آهن؛ بازی زیر سایه زندانی میلیاردر - سرانجام مشکلات باشگاه‌ راه‌آهن برای برگزاری نخستین بازی لیگ چهاردهم برطرف شد و دادستانی با برگزاری ذیذار این تیم برابر استقلال موافقت کرد تا ببینیم در هفته جاری ماجرای مالکیت میراث بابک زنجانی در لیگ برتر فوتبال ایران به کجا خواهد کشید.
شکست قهرمان لیگ برابر قهرمان جام حذفی/ ادینیو به داد تراکتور رسید - نخستین دیدار از چهاردهمین دوره مسابقات لیگ برتر فوتبال بین دو تیم تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستان برگزار شد که این مسابقه در نهایت درحالی با برتری تراکتورسازی به اتمام ...
ترافیک در محور چالوس محدوده آدران سنگین است - کرج – خبرگزاری مهر: مدیرکل اداره کل حمل و نقل و پایانه‌های البرز از ترافیک سنگین در محورچالوس - کرج محدوده آدران خبر داد.
اذعان انگلیس به ضعف ناتو در قبال تهدیدات روسیه - رئیس کمیته دفاعی پارلمان انگلیس به ضعف ناتو در قبال حملات روسیه اذعان کرد.
حذف عنوان «آیت الله‌» از صدر سایت رسمی آیت‌الله سیستانی - این رفتار مرجع تقلید که پیش از این تاکید کرده بود تصاویرش در اماکن عمومی نصب نشود و از چنین اموری پرهیز شود و دستور جمع آوری تصاویر بزرگش را از نقاط مختلف شهرها داده بود با عمل اخیری که انجام داد، مشی آیت‌الله بهجت را به یاد آورد؛ مشی‌ای که از نشان‌هایی فروتنی و دوری از القابِ به حق ایشان متناسب با دانش، جهان بینی و ایمان‌شان بود.
واکنش عراقچی به ادعای شرمن/ ایران و1+5 هیچ توافقی درباره اراک و فوردو نداشته‌اند - معاون وزیر خارجه کشورمان هرگونه توافق درباره راکتور اراک و تاسیسات غنی سازی فردو را با کشورهای 1+5 تکذیب کرد.
اختلال در زندگی حاشیه نشینان خزر/ پایتخت گردشگری قُفل شد - ساری - خبرگزاری مهر: سفر میلیونی مسافران و گردشگران تابستانه و ترافیک سنگین و آزاردهنده مناطق مختلف مازندران، سبب بروز اختلال در زندگی ساکنان و حاشیه نشینان کرانه خزر ...
عوام‌فریبی اقتصادی دولت قبل/تازه دو سال دیگر به وضعیت سال 90 بازمی‌گردیم - وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: دولت قبلی با وجود کاهش 36 درصدی اشتغال وعده تولید 2.5 میلیون شغل را می‌داد که این معنایی جز عوام‌فریبی ندارد.
مکارم شیرازی: عراقی‌ها، کشورشان را از خطر تجزیه نجات دهند - آیت‌الله ناصر مکارم‌شیرازی از مراجع عظام تقلید، با صدور بیانیه‌ای درباره اوضاع عراق گفت: بدون شک برای پیشگیری از تجزیه و بیرون راندن دشمنان وحشی و خون‌خوار هیچ راهی جز رسیدن به وحدت ملی از طریق فداکاری و خویشتن‌داری همه گروه‌های سیاسی موجود نیست.
جزئيات ممنوعيت تردد روز جمعه در محورهاي شمال كشور - تردد كليه وسايل نقليه از ساعت 11:00روز جمعه 10 مرداد تا ساعت 03:00 بامداد روز شنبه 11 مرداد از آب اسك به رودهن يكطرفه است و از ساعت 11 و نیم روز جمعه 10 مرداد تا 03:00 ...
گله‌های یک کارآفرین هرمزگانی از مسوولان - کارآفرینی یعنی خطرپذیری و اعتماد به توان فکری خود برای خلق فرصتهای شغلی جدید حتی در شرایطی که کشور در بحرانهای ناخواسته قرار دارد و در این شرایط است که تنها راهکار برون رفت از این بحران اقتصادی اعتماد به تفکر نوینی است که کارآفرین ایجاد می‌کند.
یک نماینده مجلس: بانک‌ها تولیدکنندگان را به خاک سیاه نشانده‌اند - ‌یک نماینده مجلس معتقد است، بانک‌ها مردم را با مشکلات زیادی مواجه کرده و بسیاری از واحدهای تولیدی که از بانک‌ها وام دریافت کرده‌اند ورشکست شده‌اند.
دلایل سکوت غرب در مقابل درگیری‌های خونبار در لیبی - در شرایطی که این روزها، از یک سو جنایات رژیم صهیونیستی در غزه و از سوی دیگر، ادامه تهاجم نیروهای تکفیری در عراق، بخش عمده توجه محافل رسانه ای و همچنین سیاسی بین المللی را به خود اختصاص داده است، در گوشه ای دیگر از خاورمیانه، یعنی لیبی نیز اوضاع بسیار آشفته است. در این میان، به نظر می رسد قدرت های بزرگ جهانی تمایل خاصی به توجه به این موضوع از خود نشان نمی دهند.
اگر قرار باشد که از رکود خارج شویم باید فکری برای بیکاری بکنیم - اقتصاد کشور پس از گذر از مرحله اول یعنی خروج اولیه از رکود نیاز دارد که این رونق را به بخش‌های دیگر نیز منتقل سازد و بازار سرمایه (بورس)، بازار پولی (بانک‌ها)، بودجه دولت و صنایعی که در دنباله صنایع پیشرو هستند، می‌توانند نقش موثری در انتقال این رونق به سایر بخش‌های کشور داشته باشند.
توقف حمله ارتش اوکراین به مواضع استقلال‌ طلبان/ روسیه درباره نابودی شواهد هواپیمای ساقط شده هشدار داد - توقف یک روزه حمله ارتش اوکراین به مواضع استقلال‌ طلبان و هشدار روسیه درباره نابودی شواهد مربوط به سقوط هواپیمای مالزیایی از جمله تحولات مرتبط با اوکراین به شمار می رود.
واکنش مقاومت فلسطین به نامه سردار سلیمانی - سخنگوی کمیته های مقاومت مردمی فلسطین با تأکید بر اینکه مقاومت هیچ توافقی را در خصوص خلع سلاح نخواهد پذیرفت اعلام کرد که نامه سردار سلیمانی به گروههای مقاومت در غزه ...
آمریکایی‌ها پشت پرده گروه‌های تروریستی هستند/ فلسطین مصداق "بنیان مرصوص" - آمل - خبرگزاری مهر: رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه جریان متجهر، نفهم و نادان در درون جامعه اسلامی بجای اینکه قدرت اسلامی را تثبیت کند، به جان مسلمان افتاده و ...
نواختن زنگ آیین افتتاح «آرسنیک و تور کهنه» توسط علیرضا خمسه - زنگ آیین افتتاح نمایش «آرسنیک و تور کهنه» به کارگردانی حسین پارسایی روز شنبه 11 مردادماه توسط علیرضا خمسه نواخته می‌شود.
سانس‌های فوق‌العاده «امروز» در سینماهای تهران - فیلم سینمایی «امروز» سیدرضا میرکریمی در پی استقبال مخاطبان طی روزهای گذشته در چند سالن سینمایی شهر تهران سانس فوق‌العاده داشت.
گالری‌های تهران میزبان نقاشی‌های «ننه حسن» تا آثار بزرگان هنرهای تجسمی - بیشتر گالری های تهران اگرچه هنوز در تعطیلات تابستانی و عید فطر به سر می برند اما برخی از آنها این هفته نمایشگاه های متفاوتی را تجربه می کنند، از نمایش آثار نقاشی «ننه ...
چرا مجلس گزارش فساد در فوتبال را ارائه نمی‌دهد؟ - نزدیک به ۱۰ ماه از ورود مجلس شورای اسلامی به پرونده فساد در فوتبال ایران می‌گذرد و علی‌رغم وعده رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مبنی بر قرائت گزارش این پرونده بعد از بازگشت تیم ملی از برزیل هنوز سخنی از آن به میان نیامده است.
نظر آيت الله سيستانى در اختلافات عراق فصل‌الخطاب باشد - قم - خبرگزاری مهر: یکی از مراجع تقلید شیعیان در پیامی ضمن توصیه به گروه‌های سیاسی کشور عراق تصریح کرد: شديداً نگران اختلافات هستيم، فصل الخطاب را براى حل اختلافات نظر ...
جدول قیمت سکه و ارز روز پنج شنبه منتشر شد - جدول قیمت انواع سکه و ارز در بازار روز پنج شنبه منتشر شد.
74 کشته و زخمی در انفجار اخیر عراق/ هلاکت 280 عضو داعش طی 24 ساعت گذشته - کشته و زخمی شدن 74 نفر از شهروندان عراقی در انفجارهای شب گذشته، هلاکت 280 تروریست داعش و آغاز عملیات گسترده ارتش برای پاکسازی منطقه دجله در جنوب تکریت از تحولات امنیتی ...
اسرائیل رژیمی تروریستی است/ لغو قرارداد سفر بدون روادید با بولیوی - رئیس جمهوری بولیوی با اشاره به لغو قرارداد سفر بدون روادید، اسرائیل را رژیمی تروریستی خواند.
پهنای باند از مسیر فرعی به شبکه ملی اطلاعات نمی‌رسد! - اخیرا برخی از نمایندگان مجلس خطاب وزیر ارتباطات، رفع فیلترینگ و افزایش پهنای باند را موضوعاتی فرعی خواندند و خواستار راه اندازی هر چه سریع تر شبکه‌ی ملی اطلاعات شدند.
حاجی دلیگانی: دولت هر چه زودتر به حذف یارانه بگیران مرفه اقدام کند - یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی گفت: کارگزاران قوای سه گانه نباید مسائل داخلی کشور را با مذاکرات هسته‌ای گره بزنند چرا که مشکلات هسته‌ای ایران باید پای میز مذاکرات هسته‌ای رفع شود.
بارگذاری 8 هزار قطعه موسیقایی در یک سایت/ با افزایش ساعت پخش رادیو «نوا» اتفاقات خوبی می‌افتد - ابراهیم طاهری فعالیت‌های اداره کل نغمات آیینی را در ماه‌های گذشته و به مناسبت ماه رمضان و نامگذاری سال تشریح کرد،‌ از بارگذاری 8 هزار قطعه موسیقایی در یک سامانه اینترنتی ...
اعزام پلیس مالزی به اوکراین با هدف حفاظت از محل سقوط هواپیمای مالزیایی - رسانه های روسی از اعزام 68 پلیس مالزیایی به اوکراین با هدف حفاظت از محل سقوط هواپیمای مالزی در خاک این کشور خبر داد.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved