ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / پنج شنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۳ / Thursday, 21 August, 2014 /
آشنایی با گیاه اشنان و خصوصیات آن

آشنایی با گیاه اشنان و خصوصیات آناشنان درختچه ای است پایا ، چند ساله ، دارای انشعابات فرعی متعدد ، ساقه های ترد ، سفید رنگ و بر روی آن برگ های استوانه ای کم و بیش کشیده و دراز گوشتی و آب دار قرار می گیرند. برگ های متقابل ضخیم که از نوعی کرک های غده ای با راسی که دارای یک سعدل بسیار بزرگ هستند ، پوشیده شده اند . این سلول ها پر از آب و شیره ی واکوئولی غنی از املاح و اسید اگزالیک می باشند.
این پوشش کرکی به هنگام خشکی هوا همانند اندام ذخیره ی آب عمل نموده و بعد از اینکه آب خود را از دست دادند ، خشک و دوباره به صورت آردی شکل و سفید خام ، تمام سطح ساقه و برگ ها را می پوشانند.
گل های اشنان منفرد ، منظم و در هنگام رسیدن میوه در قاعده خشک و کاغذین می شوند . اشنان متعلق به خانواده اسفناجیان (chenpodiaceae) است.
● پراکنش جغرافیایی:
رویشگاه های نسبتاً گسترده اشنان در اکثر شوره زارهای نواحی بیابانی جهان مشاهده می شوند. پراکنش جغرافیایی درختچه در کشورهای حوزه ی خلیج فارس مانند قطر ، بحرین ،کویت و ... و هم چنین بخش وسیعی از اراضی شور بیابان های جنوبی مانند سیستان و بلوچستان ، زاهدان تا نواحی مرکزی ، از جمله یزد ، کرمان ، فارس ، اصفهان ، تهران و سمنان تا نواحی شمال و شمال شرقی ، نظیر دامغان ، شاهرود، سبزوار ، خراسان و حتی حاشیه ی دریاچه ی ارومیه گسترش یافته است. اشنان از جمله گیاهان بارز شوره زارهای کشورمحسوب شده که حتی شوری بالای ۴۰ میلی موس را نیز به راحتی تحمل می کند. این درختچه از لحاظ حفاظت خاک ، مخصوصا در نواحی شور و قلیایی ، نقش تعیین کننده ای ایفا می کند.
در اثر ترسیب ماسه های روان در لابه لای شاخه و برگ های اشنان ، ایجاد تپه های نبکائی (nebeka) شده که شکل گیری این تپه ها عامل بسیار مهمی در ترسیب ماسه های روان و مهار طوفان های شنی می باشد. مراتع اشنان خیز عرصه های بیابانی کشور و به ویژه بیابان های مرکزی کشور ، به عنوان یکی از مراتع بارز اراضی خشک محسوب می شوند.
سر شاخه های گیاه اشنان توسط دام های بزرگ مانند شتر تعلیف شده و به همین دلیل ، مراتع اشنان خیز ، چراگاه بسیار مناسب برای پرورش شتر به شمار می آید. در ریختارهای گیاهی (formations) اشنان، سایر گونه های گیاهی شورپسند مانند : علف شور (salsolasp) ، خارشتر ، جغجغک و anabasissp و گز به عنوان گونه های همراه موجب تنوع زیستی اجتماعات گیاهی اشنان می شوند.
● موارد استفاده ی گیاه:
۱) تعلیف دام : این گیاه از نظر خوشخوراکی ارزش کمی داشته و بیشتر مورد علاقه ی شتر می باشد. بز و گوسفند از اندام های خشک گیاه به مقدار کم مورد استفاده قرار می دهد.
۲) استحصال کلیاب : در اثر سوزاندن ساقه و برگ این گیاه املاح موجود در گیاه به صورت خاکستر یا تخته سنگ بی شکل بای می ماندکه موارد مصرف متعددی دارد.
۳) شستشوی لباس : تهیه ی پودر از شاخه و برگ جهت شستشوی لباس (که در ایام گذشته مرسوم بوده است)
۴) جهت سوخت و تهیه ی زغال: که حدودا در سه دهه گذشته مصرف بالای داشته است.
۵) مصارف دارویی : برطرف کردن آبله مرغان ، ضد عفونی کننده ، جهت بیماری های پوستی مانند سوریازیس ، برص و ... .
● کلیاب محصولی از گیاه اشنان
کلیاب به مواد قلیایی و توده های خاکستر حاصل از سوزاندن اندام های هوای برخی از گیاهان شورپسند مانند اشنان، آنابازیس و تعدادی از گونه های علف شور که به صورت تخته سنگ هایی بی شکل گفته می شود.
کلیاب برگرفته از نام قلیا است . اغلب به رنگ قهوه ای تیره و شبیه به سنگ های آذرین است . چنانچه کلیاب در محل مرطوب قرار گیرد به واسطه جذب آب توسط مواد جاذب رطوبت و مواد قلیایی ، سطح توده خاکستر را پوشش سفید رنگی فرا می گیرد که اصطلاحا کلیاب شورزده گفته می شود. در اثر حل شدن مواد قلیایی در آب ، آب به رنگ سبز ملایم در می آید .
برای استفاده از ترکیبات قلیایی کلیاب در مرکز صنعتی ابتدا توده های بی شکل کلیاب را پودر نموده و بعد درون آب می ریزند تا سطح تماس خاکستر با آب زیادتر شود . مرغوبیت کلیاب به تند و تیز بودن بوی حاصل از تماس چند قطره آب بر روی کلیاب دارد و چنانچه بوی شبیه زرنیخ استشمام شد نشان دهنده مرغوبیت بالای کلیاب است .
به استناد آزمایشات انجام گرفته در زمینه ی تجزیه مواد معدنی کلیاب ، عمده ترکیبات آن شامل کربنات های سدیم و پتاسیم می باشد. هم چنین عناصر موجود در آن شامل: میزان ازت ۳۵درصد ، فسفر ppm ۲ درصد ، پتاس ۲۵/۴ درصد ، کربن ۴ درصد و مواد آلی ۷ درصد گزارش شده است.
براساس تحقیقات انجام شده پیرامون میزان تولید کلیاب به طور متوسط به ازای هر متر مربع تاج پوشش گیاه اشنان ، بسته به نوع بوته و سن گیاه (شادابی و طراوت آن ) معمولا بین ۹۰ تا ۱۸۰ گرم کلیاب استحصال می گردد. به عبارت دیگر در هر هکتار از رویشگاه های اشنان معمولا بین ۲۵ تا ۵۰ کیلو گرم کلیاب استحصال می گردد. این ماده صنعتی ، در مراکز صنعتی از جمله صابون سازی ، سفالگری ، شیشه سازی ، شستشوی نخ های ابریشم و تیزآبی کردن برخی از مواد خشکبار (مانند آلوچه و کشمش) مورد استفاده قرار می گرفته است.
بواسطه وفور مواد شیمیایی ، امروزه کمتر از کلیاب جهت امور صنعتی استفاده می گردد. با این وجود در برخی از مراکز صنعتی بواسطه ی عدم جایگزینی مواد شیمیایی مانند مرکز ابریشم کشی ، هنوز از این ماده استفاده می گردد.
تا دو دهه قبل از پودر شاخه و برگ های اشنان به عنوان ماده پاک کننده جهت شستشوی البسه و پارچه های نخی به طور سنتی استفاده می شده است. بالا بودن هزینه های کارگری جهت پودر کردن کلیاب و حل کردن پودر در آب یکی از موانع اصلی و مهمی به شمار می رود که امروزه کمتر از کلیاب استفاده شود. با این حال هنوز در کارگاه های ابریشم کشی جهت عمل آوری نخ های ابریشم و تمیز کردن کلاف های نخ از پودر خاکستر کلیاب استفاده می شود. در اثر جوشاندن نخ ها در پاتیل های آب جوش حاوی مواد کلیابی، کیفیت رنگ پذیری نخ ها بالا رفته و مرحله تثبیت رنگ در مراحل رنگ رزی براق انجام می گیرد.
● نحوه بهره برداری از گیاه اشنان و تهیه کلیاب :
ابتدا توسط بیل یا داسِ تیز ، شاخه های بوته را از فاصله نزدیک (۱۰-۱۵ سانتی متر) به یقه گیاه مورد هرس قرار می دهند. بدین شکل که شاخه های آب دار و سنگین را با پا یا بیل می خوابانند و به علت ترد بودن شاخه ها می شکند و با بیل قطع می کنند. سپس شاخه های قطع شده را در اطراف بوته جمع آوری می کنند .
سپس به مدت دو روز به حال خود گذاشته تا برگ های آب دار قسمتی از آب خود را از دست بدهد. پس از طی شدن مدت مذکور بوته ها به علت از دست دادن آب خود ، ظاهر چروکیده به خود می گیرند . به وسیله چنگک بوته ها را جمع آوری و کپه می نمایند و با وسایل نقلیه به یک نقطه که معمولا در مرکز بوته های کنده شده است حمل و جهت سوزاندن آماده می کنند. سپس گودالی به عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر و به قطر ۲ تا ۳ متر - بستگی به مقدار و حجم بوته - حفر می نمایند و مقداری از بوته ها ی کنده شده را داخل گودال ریخته و آتش می زنند . بوته ها ی کنده شده به صورت تدریجی بر روی آتش ریخته می شود. در هنگام سوزاندن بوته ها دود سفید رنگ بسیار غلیظی و پیوسته بر فراز منطقه عملیات نمایان است . به طوری که از کیلومترها دود دیده می شود . علت ایجاد دود سفید رنگ و غلیظ این است که بر اثر ریختن مداوم شاخه و برگ ها سوختن ناقص صورت می گیرد. در اثر سوزاندن گیاه تقریباً تمام مواد آلی موجود در گیاه سوخته و تنها مواد معدنی به صورت مایعی سیال به درون گودال جاری می شود و پس از سرد شدن به کلیاب تبدیل می شوند.
تهیه کنندگان : فرزانه فخره – سمانه محمدی
منبع : فصلنامه سیمای پژوهش

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    فردوسی    شاه نامه    منوچهر   
شعر و ادب    محتشم کاشانی    دیوان اشعار    غزلیات   
رشته های ورزشی    دو و میدانی    آموزش    تکنیک ها    پیاده روی    ویژگیهای تکنیکی پیاده روی   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های مذهبی    امام زاده ها و بقعه ها   
شعر و ادب    شهریار    غزلیات   
باستان شناسی    آثار، بقایا و تمدن های باستانی در ایران    آثار و بقایای باستانی قبل از دوران اولیه کشاورزی   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    دامپروری    انواع دام    پرورش گوسفند    پشم (Wool)    انواع پشم   
شعر و ادب    مولوی    مثنوی معنوی    دفتر پنجم از کتاب مولانا قدس الله سره   
بازار و بازاریابی    بازار    انواع بازارها براساس سیستم تعیین قیمت و تخصیص منابع    بازار انحصار خالص   
دارو و درمان    درمان    جراحی    جراحی اعصاب و جراحی غدهٔ هیپوفیز    بیماری ها    عفونت های جراحی سیستم اعصاب مرکزی    آبسهٔ مغزی   


کلمات در حال جستجو
عملیات نظامی    آمریکا    گروگان    سوریه    خودرو    شورای رقابت    وزارت صنعت    کمیسیون صنایع    عراق    داعش    عملیات    مواد مخدر    قربانی    مرگ    روحانی    دولت    تبلیغات    لاریجانی    رییس جمهور    استیضاح    رحیمی    شهریور    حکم    سکه    طلا    ارز    قیمت    وزیر علوم    رئوزنامه ها    واکنش   



وقت بازنگری دوباره درباره تکفیری ها فرا رسیده است! - اسمش را هیچ‌کس نمی‌داند. چریک‌های کرد او را در کوه‌های «شنگال» یافته‌اند؛ تک‌وتنها. این اما تنها برشی از این تراژدی است. او در این آفتاب سوزان، بینایی‌اش را از دست داده و دیگر نمی‌بیند؛ نهادهای مدعی جهانی هم او را نمی‌بینند تا بار مسئولیت ما فزونی یابد؛ مثل تنفرمان از کشتاری که بیخ گوشمان در جریان است.
اکران ویژه «امروز» و «فرشته ها با هم می آیند» در ایام شهادت امام صادق(ع) ‏ - علیرغم تعطیلی سینماهای کشور در روزهای پنجشنبه و جمعه، اکران دو فیلم «امروز» و «فرشته‌ها با هم می‌آیند» در سینماهای ‏نمایش دهنده آنها ادامه می یابد. ‏
تعطیلی خانه هنرمندان و تماشاخانه ایرانشهر به مناسبت ایام شهادت - سالن­های تماشاخانه ایرانشهر روز جمعه 31 مردادماه، اجرا نخواهند داشت.
واکنش متفاوت روحانی به رای عدم اعتماد مجلس به فرجی‌دانا - نکته مهم در مورد روحانی این است که وی اولین رئیس‌جمهور ایران است که پیش از این به عنوان نماینده مجلس شاهد استیضاح وزیر و رای عدم اعتماد مجلس به آنها بوده است. در جریان بیست سال نمایندگی مردم سمنان و تهران در مجلس، روحانی شاهد استیضاح نه وزیر و برکناری فاضل وزیر بهداشت دولت روحانی و عبدالله نوری وزیر کشور دولت خاتمی بوده است.
38 هزار بلیت فروخته شده برای این کنسرت نشانه چیست؟ - آلبوم «نه فرشته‌ام، نه شیطان» که در استودیوهای ام دی ام استانبول، راسل لس آنجلس، فانتزی برکلی و استودیوهای شمس و بل تهران ضبط و توسط «تهمورس پورناظری» و «دیوید گارنر» تنظیم شده، «شجاعت حسین خان» استاد نامدار ساز سیتار اشاره کرد که در آلبوم افسانه شو هم با تهمورث پورناظری همکاری کرده بود، «پدروائو ستاچه» نوازنده سازهای بادی و «جیمی جانسون» نوازنده گیتار باس از دیگر هنرمندانی هستند
خودرو‌سازی‌ها نمی‌توانند با عوام‌فریبی سر نمایندگان کلاه بگذارند - نخست اینکه این کاهش قیمت شامل همه خودرو‌ها نبوده‌ و شمار محدود و ناچیزی کاهش قیمت یافته‌اند. البته درست است که این یک عقب‌‌نشینی در مقابل مجلس است، ولی کامل نیست. این یک عقب‌نشینی تاکتیکی است. این کاهش قیمت به هیچ وجه عملیاتی نیست، دوم آنکه خودرو‌سازان باید هزینه‌های بیهوده‌ خود را کم کرده و کیفیت را بالا ببرند و قیمت‌ها را متعادل نگاه دارند.
عکس یادگاری با کپل و پسرش در جشن «شهر موشها» - جشن بزرگ فیلم «شهر موشها 2» با حضور پرشور کودکان به همراه خانواده‌هایشان در برج میلاد تهران برگزار شد و این فیلم در میان استقبال حاضران به روی پرده رفت.
نشان فرهنگی کشور به سلیم موذن زاده اردبیلی اهدا شد - اردبیل – خبرگزاری مهر: نشان فرهنگی کشور از سوی رئیس جمهور به پاس نیم قرن فعالیت در عرصه مداحی و دینی به سلیم موذن زاده اردبیلی مداح اهل بیت(ع) اهدا شد.
گزارش وزارت دفاع آمریکا درباره استراتژی نظامی ایران - وزارت دفاع آمریکا"پنتاگون "در گزارشی محرمانه به کنگره آمریکا تاکید کرد که سیاست نظامی ایران کاملا دفاعی و بازدارنده ومبتنی بر سازوکارهای دیپلماتیک است.
اجرای تئاتر و کنسرت های موسیقی امروز و فردا تعطیل است - مجموع اجراهای تئاتر و کنسرت های موسیقی و کلیه برنامه های هنری که زیر نظر معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که روی صحنه هستند پنجشنبه 30 و جمعه 31 مردادماه به مناسب ...
رئیس جمهور اردبیل را به مقصد تهران ترک کرد - اردبیل- خبرگزاری مهر: حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان پس از پایان سفر یک و نیم روزه خود به استان اردبیل، این استان را به مقصد تهران ترک کرد.
جایزه طلایی بهترین فیلم جهان اسلام به موزه امام(ره) اهدا شد - کارگردان فیلم «تاج محل» جایزه طلایی بهترین فیلم جهان اسلام را که از جشنواره بین المللی مالزی دریافت کرده بود در دیداری با حجت الاسلام سیدحسن خمینی به موزه حفظ و نشر آثار ...
ديدن امام صادق(ع) انسان را به ياد آخرت مى انداخت و شنيدن سخنش باعث پارسايى در دنيا مى شد - یکی از یاران امام صادق(ع) گفته با ایشان به سفر حج رفتم در بين راه زير درخت خرماى خشكى نشسته بوديم. فرمود: اى نخل ما را از آنچه خداوند به عنوان روزى بندگانش در تو قرار ...
آیا خطر تعلیق تنیس ایران را تهدید می‌کند؟ - سرپرست فدراسیون تنیس می‌گوید، تعلیق تنیس ایران از بیخ و بن شایعه است. هنوز ده روز هم نشده که مهدوی سرپرست فدراسیون تنیس شده‌ که برخی رسانه‌ها در آغاز هفته از تعلیق تنیس ایران به دلیل همین جابجایی سخن گفته بودند.
سرگردانی زائران بین فرودگاه مهرآباد و امام(ره) - رییس سازمان حج و زیارت تأکید کرد: در صورت فراهم شدن امکانات و تمهیدات لازم در فرودگاه امام (ره)،پروازهای حج به این فرودگاه منتقل می‌شود.
رسانه ملی حاضر نیست خدمات دولت را تبیین کند/ اجرای قانون اساسی برای خیلی ها خوشایند نیست - اردبیل – خبرگزاری مهر: رئیس جمهور با بیان اینکه دولت دست تنهاست، تاکید کرد که رسانه ملی حاضر نیست خدمات دولت را تبیین کند و خدمات دولت را برای مردم بگوید.
اظهار نظر رئیس جمهور بعد از استیضاح سنجیده بود/ تاکید بر حمایت از بسته پیشنهادی دولت - قم - خبرگزاری مهر: رئیس مجلس شورای اسلامی اظهارات رئیس جمهور بعد از جلسه استیضاح وزیر علوم را سنجیده توصیف کرد.
فرجی: پیش فروش بلیت «شهر موش‌ها 2» غیرقانونی است - سخنگوی شورای صنفی نمایش اعلام کرد که پیش فروش بلیت فیلم سینمایی «شهر موش‌ها 2» قبل از صدور حواله سینماها غیرقانونی است.
بچه مذهبی ها آستین بالا زدند/ مساجد سوژه فیلمسازی شدند - از قدیم الایام مساجد مهم ترین کانون های اجتماعی و فرهنگی در کشورمان بوده اند و حتی بسیاری از هنرمندان و نویسندگان انقلابی نیز از دل همین مساجد پا گرفته اند به همین منظور ...
رسانه از ارکان مهم مردم سالاری است/ مهم‌ترین چالش کشور حوزه اقتصاد است - قم - خبرگزاری مهر: رئیس مجلس شورای اسلامی رسانه را یکی از ارکان مهم مردم سالاری عنوان کرد و گفت: اگر جامعه بخواهد درک عمیقی از مردم سالاری دینی داشته باشد باید به ...
چه کسی مانع فیلمسازی درباره تکفیری‌ها و غزه می‌شود؟ - برخلاف برخی که همچنان در پی داستان کلاسیک و مدل‌های نخ نما هستند، ما کار ریشه‌ای کردیم و به کار منفعلانه اعتقاد ندارم و تصور می‌کنم با ساختارهای تازه می‌توان به خوبی هویت آنهایی که در پس حوادث منطقه هستند عیان کرد.
با عدم حضور رئیس جمهور در مجلس پشت وزیر خالی شد - سرانجام روز گذشته پس از سه ماه کش‌و‌قوس بین خانه ملت و دولت، وزیر علوم تحقیقات و فن‌آوری در مجلس شورای اسلامی استیضاح شد و نتوانست بار دیگر اعتماد مجلس به خود را جلب کند؛ اما این قضیه حاشیه‌هایی داشت که مهم‌ترین آن، حاضر نشدن رئیس‌جمهور در صحن علنی مجلس و دفاع از وزیر خود بود.
همکاری رهبران ادیان مختلف جهان ضروری است/ مواضع واتیکان صریح‌تر باشد - قم - خبرگزاری مهر: یکی از مراجع تقلید شیعیان در پیامی به پاپ فرانسیس رهبر کاتولیک های جهان تصریح کرد: ارتباط و همکاری بین رهبران ادیان مختلف جهان برای نجات جامعه بشری را ...
آیت الله موحدی کرمانی:حرکت مردم غزه جهاد فی سبیل الله است/ تخریب هزاران مسجد در سالیان متمادی - امام جمعه موقت تهران در تجمع ائمه جمعه و جماعات استان تهران خطاب به مردم غزه تأکید کرد: حرکت شما جهاد فی سبیل الله است و هدفی مقدس دارید و یاوری به نام الله دارید و دشمن ...
واکنش یک کانون دانشگاهی به برکناری فرجی دانا و سرپرستی نجفی - کانون دانشگاهیان ایران اسلامی در بیانیه ای نسبت به استیضاح رضا فرجی دانا وزیر سابق علوم، تحقیقات و فناوری و عدم رای اعتماد از طرف مجلس و انتصاب محمد علی نجفی به عنوان ...
با من از سیاست صحبت نکنید/ از پیروزی در مذاکرات هسته ای خوشحال می شوم - رضا کیانیان بازیگر سینما و تلویزیون که به تازگی بازی در سریال «عامل سوم» را شروع کرده است, می گوید بهتر است از او درباره سیاست سوال نشود بلکه از هنر بپرسند همانطور که ...
ساخت هر متر مسکن مهر 440 هزار تومان - قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در امور مسکن مهر گفت: به طور متوسط برای ساخت هر متر مربع مسکن مهر 440 هزار تومان هزینه شده است.
«جیغ بنفش» در راه است - برگزیده شعرهای هوشنگ ایرانی به زودی منتشر می‌شود.
جدول زمانی جوایز سینمایی بافتا اعلام شد - آکادمی علوم و هنرهای سینمایی و تلویزیونی بریتانیا (بافتا) از هم اکنون آماده دریافت آثار سینمایی متقاضی حضور در جوایز سال 2015 است.
«کیت بلانش» و «کریستین بیل» به کتاب جنگل می‌روند - «کیت بلانش» و «کریستین بیل» نیز به جمع صداپیشگان انیمیشن اقتباسی «کتاب جنگل» پیوستند.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved