پنج شنبه ۱۳ فروردین ۱۳۹۴ / Thursday, 2 April, 2015
علل فروپاشی اقتصادی شوروی

علل فروپاشی اقتصادی شورویدر این روزها که زلزله بحران مالی دامنگیر اقتصاد آمریکا و دیگر کشورهای غربی شده و پس لرزه های آن همه کشورهای دیگر جهان را کم و بیش دربرگرفته است، شاید نوشتن راجع به «علل فروپاشی اقتصادی شوروی» بی وجه باشد چون در کشور ما عده ای بر این نظرند که از منظر این نویسنده اقتصاد ایران بیشتر از آنکه شباهت و نزدیکی به کشورهای سرمایه داری داشته باشد و اینکه ما منتظر فروپاشی نظام های متکی بر سرمایه داری باشیم، بیشتر شبیه اقتصاد کشورهای کمونیستی و سوسیالیستی است که بیش از یک دهه است فروپاشیده اند، اما اینکه چرا اقتصاد کشور ما همچنان سر پا مانده است، به برخورداری ایران از منابع غنی نفت و گاز و تزریق گشاده دستانه این منابع برمی گردد، ضمن اینکه نظام سیاسی و اجتماعی ما قدرت انعطاف و مانور دارد و توتالیتر به مفهوم مصطلح و رایج در نظام های کمونیستی نیست و به گونه ای عمل می کند که رضایتمندی نسبی اکثریت مردم را در پی داشته باشد. از این رو من فکر می کنم در عین حال که باید توجه و نظرمان را متوجه بحران مالی فعلی در غرب کنیم و از اثرات و پیامدهای منفی آن نگران باشیم با توجه به مجموعه شرایط اقتصادی که با آن مواجه هستیم، باید به بررسی و کالبدشکافی درباره «علل فروپاشی اقتصادی شوروی» بپردازیم که بیشتر می تواند برای ما آموزنده باشد.
بر پایه اسناد موجود حتی رهبری سیاسی اتحاد شوروی قبل از گورباچف دریافته بود که اقتصاد این کشور از این عوامل رنج می برد و قادر به ادامه حیات رشدیابنده نیست:
۱) عدم کارایی کار و سرمایه از طریق پیشرفت فناوری و ایجاد انگیزه بیشتر،
۲) کاهش هزینه های نسبی تولید،
۳) صرفه جویی در مواد و انرژی و
۴) بهبود بخشیدن به کیفیت تولیدات و ساختن زیربناهای لازم اقتصادی.
گورباچف و اصلاح طلبان شوروی قبل از کسب قدرت، ویژگی های نامطلوب اقتصاد کشور را دریافته بودند اما آنها پس از به دست گرفتن قدرت به زودی متوجه شدند با یک بحران اقتصادی بنیادی مواجه هستند که البته به رغم اجرای برنامه اصلاحات اقتصادی گورباچف سرانجام به فروپاشی شوروی منجر شد و سرنوشت تازه ای را پیش روی کشورهای برآمده از این رخداد نهاد که محل بحث ما نیست.با نگاهی به ویژگی ها و شاخصه های کنونی اقتصاد ایران به جرات می توان گفت اقتصاد ما هم اکنون از همان عواملی رنج می برد که اقتصاد شوروی سابق رنج می برد، با این تفاوت که درآمد نفت به گونه ای بر سر این ضعف ها سرپوش نهاده و ادامه حیات اقتصاد ایران را ممکن ساخته است.
به عبارت روشن تزریق درآمد نفت و انرژی ارزان باعث شده است روند حرکت اقتصاد ایران منجر به بحران و فروپاشی نشود، وگرنه همه عواملی که منجر به فروپاشی اقتصادی شوروی سابق شد در این اقتصاد وجود دارد و شاید آنچه می تواند در شرایط کنونی برای اقتصاد ایران نگران کننده و خطرساز باشد نقطه تلاقی این وضعیت با بحران مالی جهانی و به ویژه افت شدید قیمت نفت است چراکه کاهش درآمد نفت باعث می شود همه بیماری های نهفته در اقتصاد ایران بروز و ظهور یابد و دامنگیر شود.
اقتصاد ایران سال هاست به نرخ رشد اندک اقتصادی، تورم و بیکاری دورقمی، بهره وری کاهشی، فقر و فساد و تبعیض و... و اعتیاد به درآمد نفت و انرژی ارزان عادت کرده است و به زبان اقتصادی ساختاری بیمارگونه دارد و برای علاج نیاز به جراحی دارد اما این جراحی باید مبتنی بر یک برنامه اصلاحی و عملیاتی دقیق و تعریف شده باشد؛ برنامه ای که بتواند در عرصه ملی ارائه شود و رای و نظر اکثریت مردم را با خود همراه داشته باشد. به نظرم فرصت انتخابات ریاست جمهوری سال آینده بهترین فرصت برای انجام این کار است.
طرح تحول اقتصادی دولت احمدی نژاد یا برنامه های بدیل دیگر باید در میدان انتخابات و عرصه عمومی ارائه و به بحث نهاده شود و هر برنامه ای که رای اکثریت مردم را به دست آورد مبنای انجام اصلاحات اقتصادی در کشور شود چراکه چشم انداز اقتصاد ایران با توجه به کاهش درآمد نفت در ماه های آتی بسیار نگران کننده است و اگر برنامه ای برای اصلاح ساختار اقتصاد ایران و علاج بیماری های موجود تدوین و اجرا نشود خطر فروپاشی محتمل است و اینکه ما باید از «علل فروپاشی اقتصادی شوروی» بیاموزیم، در همین نکته نهفته است که برای اصلاحات باید به موقع اقدام کرد چرا که انجام اصلاحات دیرهنگام حاصلی جز فروپاشی به همراه نخواهد داشت.
علی مزروعی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
احمد پاکتچی , رادامل فالکائو , تماشاگری فوتبال , یزدگرد , کشتی فیلیپینی , Wi Fi , تاکسی محکم , محافظ باتری , خانه بهداشت , شخصیت‌های 2014 , نجات جان کودک , بلو ویل , محمد جواد , دانشگاه لویولا , بیماری خاص , الأبرق , نمایشگاه گروهی , ویروس جدید , توامند سازی , نه منکر ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
هامون چاه‌غیبی (گابی)، خاش , در چه طلسم است که ما مانده‌ایم , قلعهٔ اژدها پیكر، لار (ساسانیان) , منوچهر مطیعی تهرانی , مراکز بهداشت و درمان , نظریه‌های نوین تعاریف تاریخ , پیشنهاد در مورد شرکت در اوقات فراغت (۲) , بگشا به تبسم لب شیرین شکربار , آبشار گنج بنار، گچساران , دست در عشقت ز جان افشانده‌ایم , برخی نتایج جامعه‌شناختی توسعهٔ شهرنشینی , قراردادهای تجاری , مطلع سوم , لب را تو به هر بوسه و هر لوت میالا , مقدار متفاوت اثر متفاوت , دی باد چو بوی تو ز بزم دگر آورد , جایگاه معنی (۳) , ارزیابی کارایی , الا ای روی تو صد ماه و مهتاب , در سایه‌ی غم شکست روزم , تشخیص، علایم و نشانه‌ها , ادراک , اپیدمیولوژی , میزان کنترل دولت و نقش و نفوذ وسایل ارتباط جمعی در جامعه , توریسم , بقعه جوانمرد قصاب , حوزه‌ها , روش دوگلدانی (Double Pot Method) , گواهی مبداء (Certificate of Origin) , مراقبت تنفسی ,

وبگردی
من روحانی هستم ۲ - مک فارلین - این ویدئو گزیده ای از فیلم «من روحانی هستم ۲»، ساخته «فرورتیش رضوانیه» است که سال ۱۳۹۲ در پاسخ به مستند دانشجویی «من روحانی هستم» ساخته شد.
برخورد 65 خودرو در آزادراه کرج - قزوین/ عکس - معاون امداد و نجات جمعیت هلال احمر استان البرز از دو تصادف همزمان زنجیره ای 65 دستگاه خودرو سواری در لاین شمالی و جنوبی آزاد راه کرج - قزوین خبر داد که 29 مجروح بر جا گذاشت .
آزاده زارعی با یک گریم عجیب در نقش پسر / تصاویر - فرزاد حسنی و آزاده زارعی در فیلم توقیفی. فيلم «آمین خواهیم گفت» به کارگردانی و نویسندگی سامان سالور ساختهٔ سال 1389 است. این فیلم برای اولین بار در سی امین جشنواره فیلم فجراکران شد.
پناهندگی در اوج مذاکرات هسته‌ای - در اوج مذاکرات هسته‌ای و در شرایطی که اصلی‌ترین مساله این روزهای رسانه‌های ایران آگاهی از سرنوشت مذاکرات هسته‌ای است، ماجرای رقم خورده توسط امیرحسین متقی، خبرنگار یک رسانه کم‌تاثیر، یک نکته را برای هر فرد پیگیر مسائلی از این دست روشن کرده؛ خوب یا بد، در زبان فارسی کلمه مناسبی برای توصیف کار انجام شده وجود ندارد.
تصاویر آخرین وداع خانواده با میلاد در فرانسه - میلادم، پاره تنم، عزیزم نجیب‌ترین انسان زندگیم، پسر وفادارم، تو را دوست دارم، همیشه در دینمان هر آنچه پیش می‌آید میگوئیم راضی هستیم به رضای خدا ولی میلادم پسرم پاره‌تنم این بار فریاد میزنم: من اصلا راضی به رضایت خدا نیستم، منتظرم تو پیشم برگردی، میلاد عزیزم همیشه در قلب منی.
80 هزار افغان در استادیوم آزادی - دیدار تیم های ملی فوتبال امید ایران و افغانستان بعدازظهر امروز یکشنبه با پیروزی شش بر صفر تیم ملی امید ایران در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.
فیلم نجات باورنکردنی یک خلبان - این خلبان شیردل پس از آنکه یک بال هواپیمایش را در نمایش هوایی از دست داد با خونسردی و به سلامت بر زمین نشست.
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
عکس ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
حکایت دور و درازی که کاغذپاره نامیده شد! - گروه اقتصادی: گفتگوهای هسته‌ای ایران با قدرت‌های بزرگ جهانی به مرحله‌ای حساس و سرنوشت ساز نزدیک شده است؛ مرحله‌ای که می‌تواند ترسیم ...
تقویم نجومی بهار و تابستان سال جدید/ گرفت خورشید و بارش شهابی - انجمن نجوم آماتوری ایران، در تقویم رویداد های نجومی بهار و تابستان سال جدید خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی و بارش شهابی را پیش بینی کرده است.
ظریف: نتیجه کار بیش از یک بیانیه نخواهد بود / هارف: کری تا صبح پنجشنبه می‌ماند - وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه پیشرفت مذاکرات بستگی به اراده سیاسی دارد و اراده سیاسی طرف مقابل همیشه مشکل داشته است، گفت: قطعا نتیجه کار بیش از یک بیانیه نخواهد بود.
بدترین اتفاق سال رفتن دوستانم بود/ چهار سال دیگر در فوتبال هستم! - فوتبال ایران در سال ۹۳ ناکامی‌های زیادی را تجربه کرد که همین اتفاقات فشار زیادی را به رئیس فدراسیون وارد کرد اما به تایید خودش بدترین اتفاق سال گذشته رفتن دوستانش از فدراسیون بود.
تمدید ساعت به ساعت مذاکرات / هارف: کری تا صبح پنجشنبه می‌ماند‏ - سخنگوی وزرات خارجه آمریکا اعلام کرد: جان کری تا پنجشنبه صبح در لوزان می‌ماند.
واشنگتن: پیشرفت مذاکرات هسته‌ای ادامه دارد اما به تفاهم نرسیده‌ایم/ کری دستکم تا صبح پنج‌شنبه در لوزان می‌ماند - سخنگوی وزارت خارجه آمریکا چهارشنبه شب با بیان اینکه طرفین با وجود پیشرفت‌ها هنوز به تفاهم سیاسی نرسیده‌اند، گفت جان کری دستکم تا پیش از ظهر پنج‌شنبه در لوزان می‌ماند.
حرف آخر ظریف: این فرصت دیگر تکرار نمی شود - مثلث آنلاین: ظریف حرف هایی شبیه اولتیماتوم مطرح کرده است.
دستورات جدید برقی رئیس جمهور/ آغاز ساخت ۱۰ هزارمگاوات نیروگاه - معاون وزیر نیرو با تشریح دستورات جدید رئیس جمهوری برای کاهش پرداخت سهم فروش برق به سازمان هدفمندی یارانه‌ها از آغاز ساخت ۱۰ هزار مگاوات ظرفیت جدید نیروگاهی در سال جدید خبر داد.
بازگشت‌ ملی‌پوشان‌ و کی‌روش‌ (گزارش‌تصویری) - کاروان تیم ملی که ظهر امروز استکلم را ترک کرد ساعت 20:30 به تهران رسید.
کاپیتان های تیم ملی چطور خداحافظی کردند/ازحبیبی،قلیچ خانی،پروین و دایی تا نکونام - کاپیتان های تیم ملی چطور خداحافظی کردند/ازحبیبی،قلیچ خانی،پروین و دایی تا نکونام جواد نکونام ، او یکی از 61 بازیکنی بود که در تاریخ فوتبال مان بازوبند کاپیتانی را به بازو بست و بازی با سوئد آخرین باری بود که این افتخار نصیبش شد.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved