چهارشنبه ۹ فروردین ۱۳۹۶ / Wednesday, 29 March, 2017

علل فروپاشی اقتصادی شوروی


علل فروپاشی اقتصادی شورویدر این روزها که زلزله بحران مالی دامنگیر اقتصاد آمریکا و دیگر کشورهای غربی شده و پس لرزه های آن همه کشورهای دیگر جهان را کم و بیش دربرگرفته است، شاید نوشتن راجع به «علل فروپاشی اقتصادی شوروی» بی وجه باشد چون در کشور ما عده ای بر این نظرند که از منظر این نویسنده اقتصاد ایران بیشتر از آنکه شباهت و نزدیکی به کشورهای سرمایه داری داشته باشد و اینکه ما منتظر فروپاشی نظام های متکی بر سرمایه داری باشیم، بیشتر شبیه اقتصاد کشورهای کمونیستی و سوسیالیستی است که بیش از یک دهه است فروپاشیده اند، اما اینکه چرا اقتصاد کشور ما همچنان سر پا مانده است، به برخورداری ایران از منابع غنی نفت و گاز و تزریق گشاده دستانه این منابع برمی گردد، ضمن اینکه نظام سیاسی و اجتماعی ما قدرت انعطاف و مانور دارد و توتالیتر به مفهوم مصطلح و رایج در نظام های کمونیستی نیست و به گونه ای عمل می کند که رضایتمندی نسبی اکثریت مردم را در پی داشته باشد. از این رو من فکر می کنم در عین حال که باید توجه و نظرمان را متوجه بحران مالی فعلی در غرب کنیم و از اثرات و پیامدهای منفی آن نگران باشیم با توجه به مجموعه شرایط اقتصادی که با آن مواجه هستیم، باید به بررسی و کالبدشکافی درباره «علل فروپاشی اقتصادی شوروی» بپردازیم که بیشتر می تواند برای ما آموزنده باشد.
بر پایه اسناد موجود حتی رهبری سیاسی اتحاد شوروی قبل از گورباچف دریافته بود که اقتصاد این کشور از این عوامل رنج می برد و قادر به ادامه حیات رشدیابنده نیست:
۱) عدم کارایی کار و سرمایه از طریق پیشرفت فناوری و ایجاد انگیزه بیشتر،
۲) کاهش هزینه های نسبی تولید،
۳) صرفه جویی در مواد و انرژی و
۴) بهبود بخشیدن به کیفیت تولیدات و ساختن زیربناهای لازم اقتصادی.
گورباچف و اصلاح طلبان شوروی قبل از کسب قدرت، ویژگی های نامطلوب اقتصاد کشور را دریافته بودند اما آنها پس از به دست گرفتن قدرت به زودی متوجه شدند با یک بحران اقتصادی بنیادی مواجه هستند که البته به رغم اجرای برنامه اصلاحات اقتصادی گورباچف سرانجام به فروپاشی شوروی منجر شد و سرنوشت تازه ای را پیش روی کشورهای برآمده از این رخداد نهاد که محل بحث ما نیست.با نگاهی به ویژگی ها و شاخصه های کنونی اقتصاد ایران به جرات می توان گفت اقتصاد ما هم اکنون از همان عواملی رنج می برد که اقتصاد شوروی سابق رنج می برد، با این تفاوت که درآمد نفت به گونه ای بر سر این ضعف ها سرپوش نهاده و ادامه حیات اقتصاد ایران را ممکن ساخته است.
به عبارت روشن تزریق درآمد نفت و انرژی ارزان باعث شده است روند حرکت اقتصاد ایران منجر به بحران و فروپاشی نشود، وگرنه همه عواملی که منجر به فروپاشی اقتصادی شوروی سابق شد در این اقتصاد وجود دارد و شاید آنچه می تواند در شرایط کنونی برای اقتصاد ایران نگران کننده و خطرساز باشد نقطه تلاقی این وضعیت با بحران مالی جهانی و به ویژه افت شدید قیمت نفت است چراکه کاهش درآمد نفت باعث می شود همه بیماری های نهفته در اقتصاد ایران بروز و ظهور یابد و دامنگیر شود.
اقتصاد ایران سال هاست به نرخ رشد اندک اقتصادی، تورم و بیکاری دورقمی، بهره وری کاهشی، فقر و فساد و تبعیض و... و اعتیاد به درآمد نفت و انرژی ارزان عادت کرده است و به زبان اقتصادی ساختاری بیمارگونه دارد و برای علاج نیاز به جراحی دارد اما این جراحی باید مبتنی بر یک برنامه اصلاحی و عملیاتی دقیق و تعریف شده باشد؛ برنامه ای که بتواند در عرصه ملی ارائه شود و رای و نظر اکثریت مردم را با خود همراه داشته باشد. به نظرم فرصت انتخابات ریاست جمهوری سال آینده بهترین فرصت برای انجام این کار است.
طرح تحول اقتصادی دولت احمدی نژاد یا برنامه های بدیل دیگر باید در میدان انتخابات و عرصه عمومی ارائه و به بحث نهاده شود و هر برنامه ای که رای اکثریت مردم را به دست آورد مبنای انجام اصلاحات اقتصادی در کشور شود چراکه چشم انداز اقتصاد ایران با توجه به کاهش درآمد نفت در ماه های آتی بسیار نگران کننده است و اگر برنامه ای برای اصلاح ساختار اقتصاد ایران و علاج بیماری های موجود تدوین و اجرا نشود خطر فروپاشی محتمل است و اینکه ما باید از «علل فروپاشی اقتصادی شوروی» بیاموزیم، در همین نکته نهفته است که برای اصلاحات باید به موقع اقدام کرد چرا که انجام اصلاحات دیرهنگام حاصلی جز فروپاشی به همراه نخواهد داشت.

علی مزروعی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
2هزار تن , سدکمال صالح , لیگ یونان , یاد مبارزان انقلاب , کارخانه خودروسازی , نیروی انتظامی تهران , چک , بینا و نذیر , سی دقیقه , تیم بسکتبال جوانان اسپانیا , آذری پور , کالابرگ , نبرد قبایل , نمایش بیداری خانه نسوان , احمد سعادتمند , دانشگاه علم پزشکی , نرم افزار دعا , بحران سوری , تولیدکالا , کامرسانت , ادعای آمریکا , مشاور امور ایثاگران , محمد حسین‌پور , افزایش ظرفیت دکتری , هاگل , پروانه ساختمانی , جریانات , ارزش کاری , تومار , اجرای حملات 11 سپتامبر , تاکسی , استاندارد خودرو , پسر جوان , فشار شکن , حاشیه‌های جهان ورزش , نمایشگاه پاریس , تندرو , دوران بعد از اسلام , تابلو عکاسی , سپه , آمارهای طلاق , کشوهای غربی , ریزش دیوار , دانشمندان ایرانی , اولین فرش‌ , لحظه دیدنی , احداث واحد آموزشی , پایان اسفند , بیماری‌های باکتریایی , نمایشگاه محصولات الکترونیکی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
بنیاد نهادن کتاب , بررسی کلی , افزودن پیوندهای معنی‌دار , مثال فعل شدن از تاریخ بیهقی , گوورچین قلعه , خدمات محسوب نشده , صبح وصل از افق مهر بر آید روزی , خبرگیری , جشن‌ها , رادیو و تلویزیون , طایفهٔ شیخکانلو , آقا جغده و خانم کبکه , حسن تو نهایت جمالست , كوه حلقه میر، روستای چیچكلو, بیجار , تبریز , خانه حاج میرزا ابراهیم صادقی، اردبیل , تلخه - تلخه گیجه , نظارت اجتماعی , چنین گفت موبد که یک روز طوس , وصف ضعیف دلی و سستی صوفی سایه پرورد مجاهده ناکرده د... ,

برخی منابع مهم خبری
energynewcomes.com تازههای انرژی , irandoc.ac.ir مدارک علمی ایران , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , musiceiranian.ir موسیقی ایرانیان , tamashanews.com تماشا , harfeno.com حرف نو , shahrdaronline.com شهردارآنلاین , otaghkhabar24.ir اتاق خبر 24 , bibaknews.com بی باک نیوز , golagha.ir گل آقا , bankvarzesh.com بانک ورزش , jonoubnews.ir جنوب نیوز , farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان , ibna.ir خبرگزاری کتاب ایران , payamenaft.com پیام نفت , fararu.com فرارو , fairna.ir فیرنا , uromnews.ir اروم‌نیوز , farnet.ir فارنت , boursenews.ir بورس نیوز , jahaneghtesad.com جهان اقتصاد , ensafnews.com انصاف نیوز , qudsonline.ir قدس آنلاین , afkarnews.ir افکار نیوز , tejaratnews.com تجارت نیوز , irib.ir صدا و سیما , bushehrnews.com بوشهرنیوز , hamseda.ir هم صدا , epe.ir اقتصاد پنهان , rouydad24.ir رویداد 24 ,

وبگردی
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال - عکس روحانی با لباس ورزشی در مجموعه تله‌کابین توچال
فیلم/ تصادف بیش از ۸۰ خودرو در اتوبان مشهد
فیلم/ تصادف بیش از ۸۰ خودرو در اتوبان مشهد - تصادف وحشتناک بیش از ۸۰ خودرو در اتوبان مشهد را مشاهده می‌کنید.
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس - سحر بی نیاز در سال 1365 در تهران بدنیا آمده و پس از چندسال به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرده است.
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو !
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو ! - فیلم/ سکوت یک ساله «سولماز» شکست/ مسائل جنسی عامل تعیین کننده برای ماندن در استیج!
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
    پربازدیدها